Recensie Artemis Quartett

Artemis Quartett laat onze recensent met een leeg notitieblokje in Wenen achter ★★★★★

Het Artemis Quartett speelde zo indringend en neemt je op zo’n manier mee, dat je als recensent niet meer toekomt aan analyse.

Het vernieuwde Artemis Quartett, met rechts Harriet Krijgh. ‘Cellist Harriet Krijgh is in haar pure muzikaliteit en alertheid van de buitencategorie.’ Beeld Felix Broede

Artemis Quartett

Klassiek

★★★★★

Artemis Quartett, met o.a. Harriet Krijgh, speelt Brahms, Berg en Smetana.

16/5, Konzerthaus, Wenen.

Het was een bericht dat verbazing wekte, begin januari. En bij wie er gevoelig voor is: trots. ‘Onze’ Harriet Krijgh (27), de Nederlandse cellist, zou toetreden tot het Artemis Quartett, een van de beroemdste strijkkwartetten ter wereld – in zeldzaamheid het klassiekemuzikale equivalent van een Nederlandse Eurovisiesongfestivalwinst. Wie had dat gedacht, nadat ze zolang uit de running was door een peesblessure in haar linkerhand en in september plotseling aankondigde afscheid te nemen als artistiek leider van het door Janine Jansen opgezette Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht. Ze had maar twee edities geleid.

Het afscheid in Utrecht had niets te maken met haar aanstelling in het kwartet, zegt Krijgh (haar beweegreden: het festival verschuift van de zomer terug naar de dagen voor Oudjaarsdag). Pas in december zou ze zijn benaderd. Des te knapper hoe het Artemis zich donderdag tijdens het Weense debuut (en tweede concert, het eerste was in de Philharmonie in Berlijn) presenteerde.

In de Mozart-Saal van het Konzerthaus betrad eerst een gelegenheidssextet het podium. De leden die stoppen, cellist en medeoprichter Eckart Runge en tweede violist (en voor deze gelegenheid altviolist) Anthea Kreston, vulden het huidige kwartet (verder: Vineta Sareika op eerste viool, de eveneens nieuwe Suyoen Kim en altviolist Gregor Sigl) aan in het Eerste stijksextet van Johannes Brahms.

Het werd zo’n uitvoering waarin je als recensent vergeet om iets in je notitieboekje te schrijven, een vertolking die zo indringend is en je op zo’n manier meeneemt, dat je niet meer toekomt aan analyse. Aan alles merkte je dat de partituur op een zeldzaam detailniveau moet zijn bediscussieerd, aan de andere kant staat geen aangezette ritmische figuur de vloeiende voortgang in de weg.

Het gelegenheidssextet bij het applaus. Beeld Merlijn Kerkhof

Krijgh is onmiskenbaar een totaal andere speler dan haar voorganger. Zangeriger. Minder dominant, de bodem die zij legt is niet van marmer, maar zacht sponzig. En wanneer het zonneklaar is dat zij de hoofdstem heeft, dan krijg je melodische lijnen gebracht vanuit een geloof dat er niets belangrijkers is dan die melodieën. Krijgh is in haar pure muzikaliteit en haar kamermuzikale alertheid van de buitencategorie.

Dat bleek nog wel meer in het kwartet Uit mijn leven van de Tsjech Bedřich Smetana, dat betoverende, af en toe volksmuziekachtige solo’s bevat. Bijzaak, maar toch: het blijft mooi om te zien hoe Krijgh in de muziek opgaat – ze heeft de noten zodanig in zich opgenomen, dat ze gerust een half concert met gesloten ogen speelt.

Het kwartet, ruim twee jaar ouder dan zijn nieuwe cellist, viert zijn dertigjarig jubileum. Hoewel de steekwoorden naturel en intelligent nog steeds van toepassing zijn, zal het ongetwijfeld andere accenten leggen. Op 19 en 21 september kan het Nederlandse publiek in het Concertgebouw in Amsterdam waarnemen hoe het verder is gegroeid.

De Nederlandse filmmaker Hester Overmars maakt een documentaire over de transformatie van het Artemis Quartett. De film zal in november te zien zijn. Van Harriet Krijgh verschijnt dit najaar bij Deutsche Grammophon een album met celloconcerten van Antonio Vivaldi.

Artemis kwartet Beeld Felix Broede
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden