Arrogant

Wetenschap en religie zijn volgens Ronald Meester twee gescheiden werelden, maar is dat wel zo?

Henk Müller

Noem de naam Richard Dawkins en Ronald Meester, hoogleraar wiskunde aan de VU, moet wel haast een rood waas voor zijn ogen krijgen. Dawkins gelooft namelijk in een wetenschap die alles kan verklaren en daarmee God overbodig maakt. Dawkins meent dat de evolutieleer alles kan verklaren en Meester vindt dat behoorlijk arrogant. Daarom schreef hij Arrogant om dat te kunnen weerleggen.

Dat kun je op twee manieren proberen: of door vraagtekens te zetten bij het allesverklarende karakter van de evolutieleer of door aan te geven dat wetenschap heel veel verklaart, maar geen zingeving kan bieden. Wetenschappers zien misschien dan een stukje in de hersenen oplichten wanneer een proefpersoon over zijn grote liefde dan wel diepste angsten praat. Maar dat oplichten zegt helemaal niets over wat liefde of angst zijn of betekenen. Dat is niet het terrein van de wetenschap.

Meester zet, net zoals in eerdere boeken, vraagtekens bij de evolutieleer, die hij niet afwijst, maar incompleet acht. Waar Dawkins religies aanvalt omdat ze deze evolutieleer niet wensen te aanvaarden, vinden hij en de nieuwe atheïsten Meester aan hun zijde. Zijn punt van kritiek is veeleer dat de evolutieleer gewoonweg niet álles verklaart. Dat maakt hij aannemelijk.

Maar in zijn poging God te redden uit de klauwen van 'arrogante' wetenschappers, schiet hij door. Hij stelt terecht dat wetenschap en religie verschillende vragen beantwoorden. Maar hij meent ook dat wetenschap niet los kan staan van levensbeschouwing. Het beeld van de 'harde' en 'op feiten gebaseerde' wetenschap tegenover de 'zachte' en op 'alleen maar onnodig geloof gebaseerde' religie is onwaar, schrijft hij. Elke wetenschapper moet weten dat zijn resultaten altijd in relatie staan tot een bepaald wijsgerig kader of levensbeschouwing, stelt Meester. Maar waarom zou dat zo zijn?

Wetenschap en religie zijn twee werelden die niet met elkaar verward moeten worden. Wetenschap kan de liefde niet verklaren, en religie gaat niet over fundamentele natuurwetten of de evolutieleer. Maar het zijn geen gescheiden werelden. Gelovigen dienen de resultaten van de wetenschap een plek te geven. Net zoals wetenschappers dienen te beseffen dat wetenschap geen zingeving kan bieden.

En zo arrogant als Dawkins is 'harde' wetenschap echt niet. Als mathematicus weet Meester dat er vragen zijn die nooit opgelost kunnen worden. Zo kent zelfs logica geen rotsvaste fundering. Echte wetenschap kent haar grenzen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden