Arnon Grunberg wint Gouden Ganzenveer: 'Ongekend productief en steeds unieker'

Interview Arnon Grunberg

Nu weer de Gouden Ganzenveer: het zoveelste teken van de alomtegenwoordigheid van Arnon Grunberg. En hij komt met een nieuwtje: hij gaat nog een jaar door met zijn Voetnoot, tot voorjaar 2018.

Grunberg: 'Voor een deel is mijn werk natuurlijk gewoon een vaardigheid of een ambacht. Hoe langer je iets doet, word je er, als het goed is, wel steeds iets beter in.' Beeld Marlena Waldthausen

Vorig jaar november zat Arnon Grunberg (45) op zijn kamer in een hotel in Amsterdam toen hij werd gebeld: hem is de Gouden Ganzenveer 2017 toegekend. 'Ik herinner me gezegd te hebben dat het leuk nieuws was; het is elke keer een beetje een toneelstukje, wanneer je hoort dat je een prijs krijgt. Je merkt dat je bijna iemand speelt die zeer beheerst dankzegt. Het is dus leuk.'

De Gouden Ganzenveer geldt als een erkenning van vakmanschap. Grunberg: 'Voor een deel is mijn werk natuurlijk gewoon een vaardigheid of een ambacht. Hoe langer je iets doet, word je er, als het goed is, wel steeds iets beter in. Als je maar genoeg traint, dat helpt altijd: niet alleen zorgen dat je jezelf niet herhaalt, want dat is stilstand. En stilstaan is achteruitgaan.'

Het is de derde keer in zijn carrière, die met de publicatie van de roman Blauwe maandagen (1994) officieel een aanvang nam, dat Grunberg een oeuvreprijs krijgt toegekend, nadat hij in 2009 de Constantijn Huygensprijs had gekregen en in 2010 de Frans Kellendonk-prijs.

Maandagavond maakte academievoorzitter Gerdi Verbeet het nieuws in een rechtstreekse uitzending van het tv-programma Jinek bekend. De schrijver zal de prijs, geen geldbedrag maar daadwerkelijk een ganzenveer van goud, uitgereikt krijgen op 6 april in hotel The Grand in Amsterdam, vanwege zijn verdiensten voor het geschreven en gedrukte woord in de Nederlandse taal. Onder de leden van de academie Gouden Ganzenveer bevinden zich Tom Lanoye, Stine Jensen, Maarten Doorman, Arendo Joustra en Frits van Oostrom. Eerdere laureaten waren Michaël Zeeman, Jan Blokker, Remco Campert, Annejet van der Zijl, en vorig jaar Xandra Schutte, hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer.

Arnon Grunberg in artikelen, columns en interviews

Van de dagelijkse Voetnoot-column op de voorpagina van de Volkskrant tot romans, toneelscripts, reportages, verhalen, poëzie; een ongekende productiviteit heeft Arnon Grunberg. We selecteerden interviews van en met Grunberg, artikelen en links naar al zijn Volkskrantcolumns.

In de verantwoording meldt de academie dat Grunberg 'steeds unieker wordt', alle literaire genres beoefent (van de dagelijkse Voetnoot-column op de voorpagina van de Volkskrant tot romans, toneel, reportages, verhalen, poëzie), van een vanzelfsprekend engagement getuigt en een ongekende productiviteit heeft; journalist Mark Schaevers berekende in april 2014 dat Grunberg die maand 60.553 woorden had geproduceerd, een hoeveelheid woorden die hij nog altijd elke maand haalt.

De alomtegenwoordigheid van de schrijver blijkt niet alleen uit zijn veelzijdigheid maar ook uit de omstandigheid dat hij zowel voor de Volkskrant schrijft (columns en recensies), als Het Parool (een wekelijkse column) en incidenteel NRC Handelsblad (beschouwingen) - een promiscuïteit die geen van Grunbergs collega-scribenten is toegestaan. Hetzelfde gaat op voor de vele uitgeverijen waar zijn boeken bij zijn ondergebracht: Nijgh & Van Ditmar is van oudsher zijn uitgever, maar Grunberg publiceerde ook romans bij Lebowski, de romans die hij schreef onder het pseudoniem Marek van der Jagt verschenen bij De Geus en de keuze uit zijn brieven en documenten Aan nederlagen geen gebrek (2016) bij de Arbeiderspers. In zijn bibliografie worden voorts nog tal van bibliofiele uitgevers opgevoerd.

Dit schrijft Grunberg zoal:

6x per week Voetnoot (Volkskrant)
1x per week Seksrabbijn (Volkskrant)
1x per week VPRO-gids
1 x per week Het Parool
1x per maand Vrij Nederland
1x per maand Humo
1x per maand Wordt Vervolgd - Amnesty (komt in de zomer niet uit)
Vanaf deze week, wekelijke correspondentie met dichteres Charlotte van den Broeck in De Standaard
's ochtends: Voetnoot
zaterdagochtend: Seksrabbijn
woensdag: VPRO-gids
dinsdag: Humo
dinsdag of woensdag: Het Parool
donderdag: Vrij Nederland
donderdag: correspondentie met Charlotte
zondag: Wordt Vervolgd
's Middags en/of 's avonds werken aan lezingen, artikelen en romans.

Jij hebt zo veel verplichtingen en deadlines, dat je bijna alles op bestelling schrijft. Voelt dat nooit als een juk?

'Nee, want bijvoorbeeld de dagelijkse Voetnoot schrijf ik nu al een jaar of zes. Dat zit zo in mijn ritme, dat het een onderdeel van mijn leven is geworden. Het voelt niet meer als op bestelling, maar als het leven. Ik denk ook dat als ik met de Voetnoot stop, dat ik dan een paar weken moet afkicken. Naast de Voetnoten heb ik een paar wekelijkse deadlines, en dan werk ik ook altijd aan een boek of een lezing.

'Eigenlijk is het allemaal heel overzichtelijk. Gewoon een kwestie van je dag indelen. Het is ook niet zo dat als ik 's ochtends mijn laptop open en de Voetnoot ga schrijven, dan eerst moet bedenken: 'Waar zal ik het eens over hebben?' Dat hele proces is dan al achter de rug. Het schrijven van een Voetnoot is voor een groot deel het dagelijks lezen van kranten en het bijhouden van nieuws. Zo gaat het met romans ook. Als ik daaraan begin, heb ik er al tevoren over nagedacht - tijdens het reizen, als ik onder de douche sta of door de stad loop.'

Grunberg houdt zijn woord

Op de dag van de Amerikaanse verkiezingen deed Grunberg een belofte: wijn of wodka voor 1.000 Volkskrantlezers als Trump de nieuwe president wordt.

Jij kunt alleen nooit denken: vandaag eens even niet.

'Dat denk ik ook nooit. Wél heb ik altijd wekelijks allerlei andere onderwerpen die niet aan bod zijn gekomen, en waarover ik ook nog wel een Voetnoot had kunnen schrijven. Ik schrijf er zes per week, maar zou er makkelijk tien kunnen doen.'

Hoelang hij ermee doorgaat, maakt hij bij deze ook meteen bekend: 'Ooit heb ik gezegd door te gaan zolang Obama president is. Maar ik ben ook ruim een jaar later begónnen dan Obama. Dus ik zou nog door willen gaan tot het voorjaar van 2018, om dan definitief te stoppen.'

En als Obama terugkomt?

'Dan kom ik ook weer terug.'

Vorig jaar zei je dat je hoopte ooit niet meer te schrijven. Als gedachte of als reële wens?

'Als gedachte. Zoals het ook prettig is te denken dat je ooit kunt ophouden met leven. Voor de goede orde: ik bedoel niet dat ik dood wil.'

Dat klinkt geruststellend.

'Voor sommige mensen misschien wel. Anderen zullen nu teleurgesteld beseffen dat het echt nooit meer ophoudt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.