Armen als pilaren en zes emmers brandewijn

In een huis aan de Finse bocht brengen een beeldhouwer, een illustratrice en hun jonge dochter ('ik heb leren klokkijken, maar de minuten nog niet') de zomer door....

Tove Jansson (1914-2001) werd wereldberoemd met haar eigenhandiggeïllustreerde boeken over de Moems, trollen die, omringd door wonderlijkeen eigengereide wezens, hun avonturen beleven in de Moemvallei. In haar nuin het Nederlandse vertaalde jeugdherinneringen De dochter van debeeldhouwer uit 1968 roept zij in korte episoden het beeld van haarkinderjaren op. Als dochter van de Finse beeldhouwer Victor Jansson en deZweedse illustratrice Signe Hammarsten groeit zij op in Helsinki. In dezomermaanden verblijft het gezin in het huis in de buurt van de Finsehoofdstad.

Met elkaar gaan ze allemaal hun eigen gang: de ouders en het meisje, dekanaries en de aap Poppolino, maar ook de verdrietige oude tante die komtlogeren, iedereen voor de voeten loopt en voortdurend zegt: 'Let maar nietop mij' en de meid Anna, die met haar armen als pilaren kan roeien als geenander en lak heeft aan alles. Ze doen hun best elkaars hebbelijkheden enonhebbelijkheden te laten voor wat ze zijn, zolang het maar niet'burgerlijk' is, wat in dit geval betekent: niet kunnen spelen en nietsbegrijpen van het maken van kunst.

Onvergeeflijk burgerlijk zijn de gasten die luidkeels 'sst' roependlangs het atelier sluipen en vader vragen hoe het met zijn inspiratie gaat.Het kleine meisje reageert geschokt: 'Ik had nog nooit zoiets tactloosgehoord.' Haar vader, die altijd vrouwenfiguren maakt, heeft vooral eenhekel aan 'mevrouwen' - uiteraard een andere categorie dan zijn eigen vrouwen dochter.

Vanuit deze veilige vrije haven verkent het kleine meisje de wereld omhaar heen, de sneeuw, het botenhuis, de duisternis en de zee. In haarontmoetingen met echte en gefantaseerde bewoners zie je de figuren uit deMoem-boeken tot leven komen, van de loods in de baai met wie ze zes emmerszelfgestookte brandwijn drinkt, tot de beesten die in het donker uit demeubels kruipen. Maar altijd is er het huis met het vuur.

Zo'n jeugd wens je je liefste vrienden toe.

Clara Strijbosch

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden