Boeken Goed & Slecht

Arjan Peters voelde weer de verwondering van een jongetje van 4

Dichter Roos Dickmann draait nergens omheen, maar Arjan Peters vindt het jongetje van Boris Zjitkov puurder. 

Beeld Getty Images

Dichter ben je ook op de wc. Roos Dickmann (1996) weet er alles van: 

‘Ik schreef dit gedicht
 terwijl ik zat te kakken
 en afwachtend keek naar de drol
die uit mijn anus kwam zakken.’ 

Dan moet je je nog aardig in de knoop kunnen leggen, om dat kunststukje gade te slaan, terwijl je ook nog de pen in de aanslag houdt.

 ‘Reet afgeveegd,
 doorgetrokken geleegde pot,
 de geur niet te verduren,
 haalde ik de deur van het slot en
 fluisterde ik, half verstikt:

 ‘Zou nog effe niet gaan,
 de komende uren.’

We kennen Roos Dickmann niet, dit komt uit haar debuut Ik ook van mij (Prometheus; € 15,-), maar weten nu al dat haar drollen, eenmaal uit de anus gezakt en krachtig doorgetrokken, nog uren nawalmen. Zo ben ik, mensen, roept de dichter, ‘recht op de man af’ zoals de flaptekst zegt. Die man ben ik. En die wil dit niet.

Puurheid is iets anders dan dichtregels op het papier smijten. Dat werd me duidelijk toen ik onlangs, weer eens door longontsteking geveld, het bed diende te houden, blij dat ik op een symposium over het Sovjet-kinderboek een exemplaar had weten te bemachtigen van Op reis met Tom Waarom, de vertaling door Arie van der Ent van een klassiek Russisch kinderboek uit 1939 (Woord in blik; € 20,-). De schrijver is Boris Zjitkov (1882-1938), tevens scheepsbouwkundig ingenieur en correspondent in Denemarken. Kinderloos. In zijn laatste levensjaar dicteerde hij dit aan zijn vrouw, een verhaal over een jongetje van 4 dat bij alles de Waarom-vraag stelt, en dat met alle wondere dingen van de wereld kennismaakt: stokstaartjes, stoom en gas, de vliegmachine, hoe paarden drinken, en oorlog.

De hoofdstuktitels alleen al: ‘Hoe we wakker werden en hoe eng het was’; ‘Hoe ik naar de kleuterschool ging’. Of de eerste keer met de metro in Moskou gaan, aan de hand van mama: ‘Ik dacht: straks begint de aarde en wordt het een kelder. Dan loop ik niet verder, dan ga ik huilen en dan gaat mama wel terug. Maar er was geen aarde, maar een gang. Maar wel een hele brede en een hele witte.’

En dan wordt de vloer een roltrap, en gaan ze naar beneden. Alles consequent geschreven met de grote ogen van Tom Waarom. Ik las, werd net zo klein als Tom, en vergat mijn ziekte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.