Postuum

Architect, ontwerper en menselijke sloophamer van het modernisme Alessandro Mendini overleden

De Italiaanse ontwerper en architect Alessandro Mendini is maandag op 87-jarige leeftijd in Milaan overleden. Dat melden Italiaanse media. In Nederland was Mendini vooral bekend als hoofdarchitect van het Groninger Museum, volgens hemzelf ‘zijn belangrijkste werk’.

Alessandro Mendini, in zijn Atelier Mendini in Milaan, in 2015. Beeld Els Zweerink

‘De menselijke sloophamer van de in beton gegoten dogma’s van het modernisme’, zo omschreef de Volkskrant Mendini in 2015. Het Groninger Museum geldt dan ook als icoon van het postmodernisme: de vier paviljoens zijn in pastelgroen, goud en roze, en in de zalen is van hiërarchie tussen kunstdisciplines geen enkele sprake. Een ander beroemd gebouw van Mendini is het Torre Paradiso in Hiroshima.

Na een studie architectuur in zijn geboortestad Milaan verkreeg Mendini, geboren in 1931, in de jaren zeventig en tachtig een reputatie met zijn uitbundige ontwerpen, vaak in fluor- of pastelkleuren. 

Mendini werd hoofdredacteur van designtijdschriften als Casabella (1970-76) en Domus (1979-1985, 2010-2011), en speelde in de jaren zeventig een hoofdrol in de radical design-beweging. In 1976 behoorde Mendini tot de eerste leden van de experimentele Studio Alchimia, en drie jaar later ontwierp hij de ‘Proust-stoel’, een oude leesstoel beschilderd met pointillistische decoratie in kleuren als roze en paars. ‘Een statement tegen de saaie lelijkheid van het modernisme’, zei Mendini tegen de Volkskrant. 

Met zijn jongere broer Francesco zette Mendini in 1989 Atelier Mendini op, dat zich richtte op design en architectuur. De opdrachten die ze aannamen, varieerden: ze ontwierpen onder meer modeshows, videoclips, een Olympisch zwembad, theatervoorstellingen, horloges voor Swatch en huishoudelijke producten voor het Italiaanse merk Alessi. ‘Anna G.’, de kurkentrekker in de vorm van een vrouw die Mendini in 1994 voor Alessi ontwierp, is een icoon van hedendaags design geworden.

Ook als tachtiger bleef Mendini onverminderd actief. In 2014 werd hij - toen 83 - verkozen tot Europees Architect van het Jaar. Een jaar later lanceerde hij voor de Brabantse aardewerkproducent Cor Unum de geelgroene vaas Primavera. 

En onlangs rondde hij Mundo Mendini af, een overzichtstentoonstelling die vanaf 11 oktober te zien is, in het Groninger Museum. ‘Driekwart zal ongeveer van hem zijn, een kwart van anderen', zegt Ruud Schenk, de conservator van het Groninger Museum die tijdens dit project met Mendini samenwerkte. Het tentoongestelde werk zal, net als het oeuvre van Mendini, gevarieerd zijn. Schenk: ‘Van kleine sieraden en kurkentrekkers tot zaalgrote installaties.’ 

Volgens Schenk is Mendini ‘een van de aardigste mensen uit de kunstwereld’. In november zag hij hem voor het laatst, in Milaan. ‘De hele middag deed hij alles om het zijn Nederlandse gasten naar de zin te maken, en daarna vroeg hij ons mee uit eten. Dat een 87-jarig iemand van zijn statuur zich zo bekommert om medewerkers van een middelgroot Nederlands museum, vind ik heel bijzonder.’

Lees verder 

In 2015 vertelde Alessandro Mendini in Sir Edmund wat je gezien, gehoord en gebruikt moet hebben. Hij betuigt zijn liefde voor geboortestad Milaan, schrijver Marcel Proust en Apple-producten.

Het Groninger Museum. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.