Recensie

Archiefbeeld vertelt verhaal in aangenaam nuchter All You Need Is Me

De kunstenaarsclichés krijgen in All You Need Is Me iets aangenaam nuchters en zelfbewusts. Regisseur Van der Aar hoeft niet te waken voor kunstenaarsromantiek. De archiefbeelden spreken voor zich.

De documentaire All You Need is Me vertelt het levensverhaal van de Nederlandse kunstenaar Aad Donker.

Fascinerend fenomeen: de vrijwel volledig uit persoonlijk archiefbeeld samengestelde documentaire waarin de (recent) overleden hoofdpersoon uitvoerig wordt geportretteerd. De filmhuishit Amy, over de opkomst en ondergang van zangeres Amy Winehouse, deed dat onlangs fenomenaal. Wim van der Aar, reclameregisseur en documentairemaker (De Van Waveren Tapes, Gabbers!), past nu een vergelijkbare methode toe om het leven van de vroeggestorven Nederlandse schilder Aad Donker (1967-1998) op intiem niveau tot leven te wekken.

Donker maakte deel uit van het zevenkoppig schildercollectief After Nature, samen met broers Gijs en Justus, Jurriaan van Hall, Bart Domburg, Ernst Voss en initiatiefnemer Peter Klashorst, dat tussen 1987 en 1995 met veel gevoel voor rock 'n' roll ageerde tegen de in zwang zijnde conceptuele kunst en, heel klassiek, slechts wilde schilderen volgens de ervaring. 'Landschapjes, boerenstukjes, naakte wijven', noemt broer Gijs die aanpak op de vermakelijke voice-over. Het werk werd neergesabeld door de critici, maar tot gebrek aan aandacht leidde die kritiek niet: het was 'zo erg dat mensen het met eigen ogen wilden zien'.

Nuchtere kunstenaarsclichés

Het zwaartepunt van All You Need Is Me ligt bij de eerste helft van de jaren negentig: met een stevige subsidie op zak (120 duizend gulden) toog het gezelschap naar New York in de hoop internationaal door te breken. Daar legde vooral Aad hun avontuur vast met zijn videocamera: van champagne in limo's en gedrogeerde feestjes tot Aads smeekbede tot een hogere macht om éíndelijk eens goed te verkopen en, uiteindelijk, een overnachting in een spotgoedkoop hostel. Door de lens van de camera krijgen de kunstenaarsclichés iets aangenaam nuchters en zelfbewusts. Die benadering loopt als een rode draad door de documentaire. Terwijl Aad als een blok viel voor de Amerikaanse Amy (dochter van een puissant rijke kunstverzamelaar, ontdekte hij later, waarna hij van haar creditcard begon te leven) viel het schildercollectief uit elkaar. De voice-over, droogjes: 'Amy was een beetje de Yoko Ono van After Nature.'

Regisseur Van der Aar hoeft eigenlijk geen moment te waken voor kunstenaarsromantiek. Het archiefbeeld spreekt voor zich, al bewaakt de samensteller de balans feilloos: die streperige oude tapes zijn ontnuchterend als het volkomen ontbrekende ondernemingstalent van After Nature ter sprake komt, zelfs schrijnend wanneer Aad wegzakt in paranoia en manie, maar evengoed hartverwarmend als de ogenschijnlijk egoloze samenwerking tussen de drie broers wordt behandeld. Wat een geluk dat die camera zo vaak meedraaide.

All You Need Is Me. Documentaire. Regie: Wim van der Aar. Met Aad Donker, Gijs Donker, Justus Donker, Peter Klashorst. 87 min., in 4 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden