Archief Joop van Tijn naar Persmuseum

Elf meter archief van Vrij Nederland-redacteur Joop van Tijn wordt vandaag overgedragen aan het Persmuseum. De journalist schurkte dicht aan tegen de macht die hij controleerde.

Een ding kan in elk geval worden opgemaakt uit het privéarchief van wijlen de journalist Joop van Tijn (1938-1997): hij hield niet van weggooien. Alles wat door, aan en over hem werd geschreven, vond hij in beginsel het behouden waard. Vandaag draagt de familie van Tijn deze nalatenschap van de oud-hoofdredacteur van weekblad Vrij Nederland over aan het Persmuseum.

Het archief van Van Tijn - goed voor elf strekkende meters - bestaat uit dicht beschreven agenda's en notitieblokken, uitgewerkte interviews, foto's waarop Van Tijn wordt geflankeerd door journalistieke of politieke grootheden, perspassen uit verre landen, een handgeschreven brief van een vrouwelijke bewonderaar, schoolrapporten ('Denkt van zijn eigen prestaties te veel'), een brief van de rector van het Amsterdams Lyceum die zich tegenover Van Tijn sr. beklaagt over het vlegelachtige gedrag van zijn zoon.

Fijne bronnen

Van Tijn, in de jaren zeventig en tachtig een even gezichtsbepalende als ijdele journalist, heeft zijn biografen ter wille willen zijn. En hij heeft pershistorici die zich nader in de twee decennia willen verdiepen aan fijne bronnen geholpen.

'Zijn' Vrij Nederland beleefde in die periode zijn hoogtij. Hij was er dag en nacht mee bezig, schreef de redactie na zijn plotseling overlijden in 1997. 'Niet als workaholic maar als verliefde.' Hij was 'nooit tevreden met een antwoord, wantrouwend, buitensporig nieuwsgierig, speciaal naar de achterkant van de macht.' Aan deze kenmerken zouden nog 'charmant' en 'elegant' kunnen worden toegevoegd. Daarmee wist hij mensen tot een grote mededeelzaamheid te verleiden.

Zo ontlokte hij Piet Steenkamp, founding father van het CDA, tijdens het 'allerbeste gesprek' dat hij naar eigen zeggen ooit heeft gevoerd, de uitspraak dat 'het eigen geweten bij ons katholieken niet voldoende (is) ontwikkeld'.

Meerdere podia

Vrij Nederland was niet zijn enige podium. Hij was betrokken bij het satirische tv-programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer en bij de informatieve programma's Haagsche Kringen en Het Capitool. Hij was bijna een kwart eeuw gespreksleider van het radioprogramma Welingelichte Kringen.

Van Tijn stond dicht bij de machthebbers die hij zo streng controleerde. Getuige onder andere het amicale briefje waarmee Ed van Thijn, destijds voorzitter van de PvdA-Kamerfractie, te spreken kwam over hun Joodse achtergrond: 'De anti-semieten (sic) in Nederland zullen nog tot in lengte van jaren naar de broederschap der twee families moeten dansen'.

Hij leek op voet van vertrouwelijkheid te verkeren met politici als Den Uyl, Lubbers en Van Agt. Uit de mond van de laatste tekende hij op: 'Het kost mij moeite te spreken in termen van gemis, laat staan ontbering.' Hij genoot van het Agtiaanse taalgebruik.

Van Tijn legde een mapje aan met brieven die hij van 'gekken' ontving. Zoals een man die met geroep een debat onder leiding van Van Tijn had ontregeld om vervolgens zijn diensten aan te bieden. 'Er zou meer sjeu bij komen, want ik kan heel fris uit de hoek komen.' De reactie van Van Tijn is niet bewaard gebleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden