Appeltjesgroenvoor een slim imago voor slim imago

TRANSAVIA HEET NU TRANSAVIA.COM. NIEUW LOGO, NIEUW UNIFORM: HOE STRAAL JE VOORDELIGHEID UIT ZONDER DAT HET GOEDKOOP OOGT?..

En dan zingen we nu allemaal mee met Peter Koelewijns hit KL 204 (als ik God was) uit 1978: 'En die zilveren vogel vloog voorbij, samen met jou ver weg van mij...' Er bestaat geen mooiere vliegmachine dan een zilveren machine, en hier valt Petra van der Peijl, woordvoerster van transavia.com, stil; ze heeft even geen idee waarom de nieuwe vliegtuigen van de prijsvechter niet in glimmend aluminium afgeleverd worden.

Of misschien toch wel: wit is de meest praktische kleur voor transavia.com. Hoe witter hoe beter, want een vliegtuig wordt warm in de zon, en dat is niet handig voor een maatschappij die veel op zonbestemmingen vliegt - zet het toestel een uurtje aan de slurf in Alicante of Antalya en je kunt er een ei in bakken. Bovendien verhuurt transavia.com in de winter een aantal toestellen aan maatschappijen als het Amerikaanse Sun Country en het Indiase Spice Jet, en dus is het handig als zo'n kist voornamelijk wit is en het transavia.com-logo makkelijk onder een sticker kan verdwijnen.

Dat gezegd hebbende is Van der Peijl zeer te spreken over de nieuwe 'originele' beschildering van de transavia.com-toestellen. 'Het is heel gek. Hartstikke leuk en fris,' zegt ze. En dat is precies wat transavia.com wil zijn, volgens Van der Peijl: 'Het frisse, brutale, eigentijdse, stoute dochtertje van KLM.' De restyling was nodig sinds chartermaatschappij Transavia in januari van dit jaar fuseerde met prijsvechter Basiq Air.

Het meest omslachtige deel van de operatie was het ontwerp van een nieuw kostuum voor het cabinepersoneel. De maatschappij heeft zo'n zeshonderd stewards en stewardessen in dienst, plus een stuk of vierhonderd seizoenskrachten in de zomer. Ruim een jaar geleden begon transavia.com aan het ontwerp; uit het personeel werd een representatieve 'klankbordgroep' samengesteld.

De mening over het uniform werd gepeild. Het personeel kon de nadelen van het pak moeiteloos opsommen: verouderd jarentachtig silhouet met enorme schouders en een smalle taille voor de dames. Een wintermantel met een te hoge split, dus koud. De heren wilden van hun bandplooibroek en double breasted jasje af. Enzovoorts.

Maar de voorstellen die twee fabrikanten deden voor een nieuw uniform scoorden in de klankbordgroep een mager zesje. 'Dat was 't gewoon niet,' zegt Van der Peijl. 'We wilden een nieuw uniform waar iedereen trots op zou zijn. Er werden nog aanpassingen gedaan, totdat de directie riep: ho, we hebben een ontwerper nodig.'

Luchtvaartmaatschappijen hebben een goede traditie in het inhuren van topontwerpers. Giorgio Armani ontwierp ooit het kostuum voor Alitalia, Air France vliegt in Christian Lacroix, de dames van KLM dragen al jaren Nina Ricci.

De meest extreme werkkleding die ooit in een vliegtuig gedragen werd was het psychedelische kostuum dat de Italiaanse ontwerper Emilio Pucci voor het Amerikaanse Braniff International maakte, hoewel ook de seventies-pakjes van Southwest Airlines een eervolle vermelding verdienen: extreem korte broekjes die de stewardessen droegen 'omdat de vermoeide zakenman graag naar iets leuks kijkt', aldus de luchtvaartmaatschappij destijds.

Maar vliegen verloor in veertig jaar een boel glamour. Braniff ging met pakjes en al failliet, en het kostuum met handschoentjes van British Airways doet nu hopeloos stijf aan - een vliegtuig is geen vliegend sterrenrestaurant meer.

Aan de andere kant: zoiets casuals als de vrijetijdskleding van concurrent Easyjet wilde transavia.com ook niet, en dus belandde transavia.com bij Oscar Raaijmakers en Francisco van Benthum, een gelegenheidsduo op voorspraak van de Dutch Fashion Foundation, een stichting die jonge ontwerpers en commerciële opdrachtgevers aan elkaar koppelt. 'Dat past beter bij ons', zegt Van der Peijl, 'dan de Frans Molenaars en Edgar Vossen van deze wereld.'

Damesmodeontwerper Raaijmakers is de ene helft van ontwerpduo Oscar Suleyman en ontwerper van de damescollectie van Oilily. Van Benthum was ooit de ene helft van het recalcitrante duo KEUPR/Van BENTM en maakt nu de luxe herenmodelijn Wolf en de kleren van Alexander van Slobbe voor Puma.

Hun gedachten voor transavia.com dwaalden aanvankelijk af naar een 'mooi gelikt kostuum,' aldus Raaijmakers, maar uiteindelijke kozen ze voor een collectie 'tijdloze klassiekers' als de trenchcoat, de rugbypolo, de houtje-touwtjesjas, de collegesjaal, het gestreepte overhemd, de plooirok en de blazer. Het is, zoals alle betrokkenen zeggen, een 'heel sterk beeld' datgoed bewaakt werd. Paste een kledingstuk niet in de collegestijl, dan vloog het onherroepelijk uit de collectie.

'Je komt bij het ontwerp voor cabinepersoneel opmerkelijke eisen tegen,' zegt Oscar Raaijmakers. 'Ik heb nooit geweten dat het menselijk lichaam in de lucht een maat opzwelt. En we waren het er over eens dat de stijl wel wat zwieriger mocht zijn, maar zo'n plooirok moet natuurlijk niet bij de eerste windvlaag omhoog vliegen.' Dat vergde de nodige patroontechnische aanpassingen. Maar, zegt Francisco van Benthum, functionele kleding voor een diverse groep dragers hoeft geen saai compromis te zijn. 'Je kunt een overhemd wel degelijk zo fitten dat het geen vormeloze zak wordt.'

De stewardessen dragen een blauwe blazer en hebben vanaf nu keuze uit een rok of een broek en mogen ook laarzen onder hun uniform dragen. Van der Peijl: 'Maar de broek ín de laarzen is geen porem, dus dat is verboden.'

Stewards krijgen een blazer in hetzelfde groen als de broeken en rokken van de stewardessen

('Echt harstikke appeltjesgroen,' aldus de woordvoerster) en dat kan nog wel schrikken worden, want een kleine rondgang tijdens een transavia.com-vlucht, daags voor de presentatie, leerde dat de aanwezige heren geen zin hebben in een groene jas - het maakt al snel wat bleek.

Dat discussiepunt heeft ook in de klankbordgroep gespeeld. Van der Peijl: 'Er is ook veel voor die harde kleur te zeggen. In geval van calamiteiten is het goed als het personeel herkenbaar is. Het moet meteen duidelijk zijn wie de leiding heeft. Daarom hebben bijna alle luchtvaartmaatschappijen een uniform in signaalkleur.'

In diezelfde sfeer speelde de discussie die eerder dit jaar door de vakbond, de Vereniging van Nederlands Cabinepersoneel, werd aangezwengeld: strepen op de mouw van het jasje. Veel personeelsleden en de vakbond vinden het prettig als de rang van de steward of purser duidelijk zichtbaar is. Maar de ontwerpers vonden strepen afbreuk doen aan het ontwerp, en uiteindelijk, na het zien van een aantal varianten, vond de klankbordgroep dat ook.

Van der Peijl: 'Bovendien blijkt uit onderzoek niet dat het strepensysteem bijdraagt aan de flight safety. Van alle luchtvaartmaatschappijen heeft '80 procent geen strepen op de mouw.' En dus is beslist: geen strepen op de mouw, wel op het naambordje.

Die strepen en de kleur groen zijn onderwerpen die polariseren, heeft transavia.com gemerkt. 'Mensen zijn echt voor of faliekant tegen,' aldus Van der Peijl. Maar uiteindelijk scoorden de kostuums ruim boven een 8 in de klankbordgroep. 'Het is een swingende kledinglijn. De klassiekers zijn slim bij elkaar gejat en vertaald in een eenduidig modieus beeld.'

En 'slim' is precies het imago dat transavia.com wil hebben. Traditionele Transaviaklanten zijn ouderen en gezinnen met kinderen die met een chartervlucht naar de zon vliegen, maar de voormalige Basiq Air-klant is juist een jonge, hoogopgeleide double income, no kids-consument die via internet de goedkoopste vlucht koopt. Ziedaar de '.com' in de naam, en het nieuwe logo dat op een browserknop lijkt, ontworpen door reclamebureau Young & Rubicam.

Vanaf 2 januari 2006 loopt het personeel in het nieuwe pak, de vliegtuigen worden volgend jaar beschilderd en krijgen nieuwe 'vlekopnemende' bekleding in een vrolijke groen/blauwe print. Dan rest alleen nog een nieuw pilotenuniform. 'Een interessante discussie wordt nog het behoud van de pet', denkt Van der Peijl. 'Er zijn piloten die het een onding vinden, maar het is ook een teken van gezag.' Over de kleur zal niet lang gediscussieerd worden, denkt ze: een groen pak is voor traditioneel in blauw of zwart gestoken captains onbespreekbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden