beeldvormers Antonio Basbo

Antonio Basbo: de eenzaamste man van El Paso

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: de eenzaamste man van El Paso.

Antonio Basbo nadat hij heeft gehoord dat zijn vrouw is doodgeschoten in El Paso. Beeld REUTERS

Geen man was zo zichtbaar eenzaam en verloren afgelopen week als Antonio Basbo in El Paso. Zes uur nadat een schutter zaterdagmiddag 22 mensen had doodgeschoten in de Walmart in de Amerikaanse grensplaats stond Basbo na afloop van een informatiebijeenkomst buiten. Wat Basbo al moet hebben gevreesd, werd bewaarheid: zijn vrouw, de 63-jarige Margie Reckard, was een van de 22 doden.

Om niet te verdwijnen in het zwarte gat van zijn verdriet zocht Basbo steun bij een politiewagen. Hij klampte zich vast aan het portier, leunde op de motorkap. Een persfotograaf van Reuters maakte drie foto’s van hem in het uur van zijn nood. Op een afstandje staan politieagenten, vlak achter Basbo een vrouw met een rugzak - ze zou een journalist kunnen zijn, ze schrijft in een notitieblokje of beroert de laptop. Niemand legt een hand op de schriele schouders van Basbo. Niemand omhelst hem. Niemand spreekt hem aan.

Beeld REUTERS

In de bijschriften van die eerste foto’s met de weduwnaar Basbo is hij nog niet geïdentificeerd. Dat zou de daaropvolgende dagen van rouw in El Paso veranderen. Precies 24 uur nadat Margie was vermoord, krijgt Antonio Basbo in de bijschriften een naam, hij is dan onderweg met een geïmproviseerd kruis naar een herdenkingsbijeenkomst. Hij draagt, net als de vorige dag, het T-shirt met een afbeelding van het tekenfilmfiguurtje Popeye the Sailor Man, wiens spieren monstrueus zwellen zodra hij spinazie verorbert. In minder gruwelijke omstandigheden zou het vrolijkmakend contrasteren met de knokige armpjes van de oude Basbo. Zou Popeye wonderwel passen bij de leuze waarmee de stad zichzelf dezer dagen overeind houdt: El Paso STRONG.

Basbo met een geïmproviseerd kruis onderweg naar een herdenkingsbijeenkomst. Beeld AFP

Op 30 van de 2.400 afgelopen week in El Paso gemaakte persfoto’s zal Antonio Basbo een hoofdrol spelen. In zijn droeve ogen, in de diepe groeven van zijn gelaat, in zijn gekromde houding en in de wijze waarop hij zijn kruis draagt – en er later voor zal knielen – balt zich de rouw van de stad samen. Op zijn smalle schouders drukt een bijbelse symboliek die geen uitleg veelt. Op zijn hoofd prijkt het symbool dat hem all American maakt: een versleten petje met een Ford-logo. Op één foto wordt hij omstuwd door camera’s en microfoons, bij het kruis voor Margie, uiterst rechts in de rij van 22. Zijn Popeye-shirt heeft hij verruild voor een blauw geruit overhemd met lange mouwen.

Op twee foto’s heeft een anonieme man zijn hand op de rechterarm gelegd van Basbo, die huilt. Het zijn in de eerste dagen na de schietpartij de eerste fysieke tekenen van bekommernis om hem – voor een moment. Op al die andere foto’s is hij weer alleen in de massa. Voor de camera’s mag hij iconische kwaliteiten bezitten, zijn weinig knuffelbare uiterlijk werpt hem steeds terug op zijn eigen verdriet.

Dinsdag interviewt het lokale televisiestation KFox14 Basbo voor de deur van zijn huisje, met een bordje Private property, no trespassing.  Er hangt een streng kerstverlichting. Met de ogen neergeslagen stamelt hij lieve woorden over Margie. De awesome lady die ze was, de engel vanaf de eerste dag van hun 22-jarige sprookjeshuwelijk tot voorbij haar dood. Ze was, zegt hij, de lijm die zijn leven bijeenhield.

De verslaggever van KFox14, dochteronderneming van de Trumpgezinde zender Fox, vraagt hem niet naar zijn opvattingen over wapenbezit of immigratie. Zij reduceert, in lijn met de KFox14-verslaggeving, de massamoord tot een soort natuurverschijnsel. Zoiets als de desastreuze overstroming van de Mississippi in 1927, waarover Randy Newman in zijn bijtende Louisiana (1974) zong. President Coolidge, zwaar onder vuur omdat hij geen oog had voor het leed van de honderdduizenden, meest zwarte getroffenen, komt toch maar eens kijken in het rampgebied, in gezelschap van de minister aan wie hij de crisis had uitbesteed: President Coolidge came down in a railroad train/ With a little fat man with a note-pad in his hand / The President say, ‘Little fat man isn’t it a shame/ what the river has done to this poor crackers land’.

Na het twee minuten durende filmpje sluit de verslaggever in een dialoog met de presentatoren in de studio af met de mededeling dat Basbo zich in het troostende gezelschap bevond van familie en vrienden. Een geruststelling die, gezien de foto’s die later nog van Basbo werden gemaakt, twijfelachtig mag heten. Woensdag, tijdens het drie uur durende bezoek van president Trump aan El Paso – KFox14 toonde online een slideshow met voornamelijk welkomstbetuigingen, niet de massaal geuite oproep aan Trump om weg te blijven – is Basbo als vanouds op zichzelf aangewezen. Het is bijna niet om aan te zien.

Basbo met de democratische presidentskandidaat Beto O’Rourke. Beeld AFP

Tot de laatste drie foto’s, waar Basbo door zijn knieën is gezakt. Hij is in het gezelschap van een kapelaan (herkenbaar aan de functiebenaming op zijn rug) en de man die zich met zijn kritiek op Trump gehaat heeft gemaakt in het Witte Huis: de democratische presidentskandidaat Beto O’Rourke. Ook die is door de knieën gegaan en zoekt, vergeefs zo te zien, oogcontact met de weduwnaar. Vlak boven de rug van Antonio Basbo zweeft een heliumballon met de woorden I Love You. Religieuze symboliek die geen uitleg veelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden