Antjie Krog beschuldigd van plagiaat

De Zuid-Afrikaanse dichteres Antjie Krog wordt ervan beschuldigd plagiaat te hebben gepleegd. Haar landgenoot Stephen Watson, hoofd van de vakgroep Engels van de Universiteit van Kaapstad en zelf eveneens dichter, beticht Krog ervan in een bloemlezing van poëzie van een van de inheemse stammen van Zuid-Afrika zonder daarvan rekenschap te...

Hij beticht haar bovendien van het gebruik van regels van de Engelse dichter Ted Hughes.

De kwestie is door Watson aan de orde gesteld in The New Contrast, een Zuid-Afrikaans literair tijdschrift waarvan de auteur zelf redacteur is. Watson vindt dat Krog in haar twee jaar terug verschenen boek The Stars Say ‘Tsau’ tekort is geschoten. Dat boek bevat een verzameling gedichten uit het /Xam, een van de talen van de oorspronkelijke bewoners van Zuid-Afrika. Krog heeft die vertaald en bewerkt en van haar commentaar voorzien.

Haar voornaamste bron was daarbij de zogenaamde ‘Bleek-collectie’, een aan het eind van de 19de eeuw aangelegde documentatie van verhalen uit de cultuur van de Bosjesmannen. De taalkundige W.H.I. Bleek en zijn schoonzuster Lucy Lloyd raadpleegden een aantal leden van de Bosjesmannen-stammen en tekenden hun vermoedelijk eeuwenoude mondelinge literaire schat op. Na de dood van Bleek maakte Lloyd een selectie uit die verzameling en bracht die in 1911 in boekvorm uit als Specimens of Bushman Folklore.

Dat monumentale werk is Krogs uitgangspunt, daar bestaat geen misverstand over. Ingewikkelder wordt het waar Watson beweert dat Krog zich bij haar keuze uit die omvangrijke selectie heeft laten leiden door een oudere publicatie van hemzelf, Return of the Moon: Versions from the /Xam uit 1991. Daarin presenteert Watson een aantal geschiedenissen uit de verzameling van Bleek en Lloyd in proza; Krog presenteert de hare als poëzie, waarbij haar dichtershand probeert de poëtische traditie die in de wetenschappelijke boekstaving verborgen ligt te reconstrueren. Watson verwijt Krog dat zij het idee van de bewerking vrijwel geheel van hem heeft. Hij vindt dat haar boek ‘de geest van het plagiaat ademt’.

Inmiddels heeft de kwestie een grotere openbaarheid gekregen. Afgelopen zondag publiceerde de Zuid-Afrikaanse Sunday Times Watsons artikel, alsmede een repliek van Krog. Die laatste is zich van geen kwaad bewust, schrijft zij, en heeft niet anders willen doen dan de erfenis van een van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen van Zuid-Afrika ontsluiten.

De overeenkomsten tussen het gewraakte citaat van de dichter Ted Hughes en het hare wijst Krog af als niet terzake vanwege de verschillende functie die hun onderscheiden beweringen hebben. Krog beschouwt de zaak als een gemene persoonlijke aanval; haar uitgever, Random House, zou zelfs onderzoeken of er een smaadklacht tegen Watson kan worden ingediend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.