Another Year, Margin Call, Synecdoche New York

Iedere dag tipt de Volkskrant de beste films op televisie.

Vanaf links: Jim Broadbent, Lesley Manville en Oliver Maltman. Beeld .
Vanaf links: Jim Broadbent, Lesley Manville en Oliver Maltman.Beeld .

Another Year (Mike Leigh, 2010)

Canvas, 20.40-22.45 uur.

Tom en Gerri zijn een met elkaar vergroeid echtpaar - sympathiek en een tikkeltje hooghartig neergezet door Jim Broadbent en Ruth Sheen - dat de zaken bijna te goed op orde heeft: mooi werk, een relatie die met de jaren fris is gebleven, een lieve zoon, een moestuin en een groot, gezellig huis waar iedereen welkom lijkt.

Zo tevreden als Tom en Gerri met elkaar zijn, zo slecht vergaat het in Another Year de mensen met wie ze zich omringen: vooral de hypernerveuze en eenzame Mary, Gerri's secretaresse, komt geregeld langs - een fantastische, ontroerende rol van Lesley Manville, waarmee ze zich tot de absolute heldin van de film maakt. Ook Toms ongelukkige vriend Ken komt op bezoek, net als Toms broer, die als kersverse weduwnaar een paar daagjes bij Tom en Gerri komt logeren. Vrijwel allemaal komen ze te zitten op die ene, rode bank in de woonkamer, telkens gefilmd vanuit hetzelfde standpunt in de gang - alsof de camera wil zien welk triest leven nu weer in huis is gehaald.

Maar dat klinkt als een oordeel dat regisseur-scenarist Mike Leigh (Turner, Naked) nooit rechtstreeks over zijn personages velt; daarvoor is het scenario te los en open van structuur. Het zijn juist de bijna onopvallende details die je gedachtegang doorprikken en weer een andere kant op sturen. Wat is de betekenis van vriendschap? Waar leg je de grens tussen jezelf en de ander, als je je eigen geluk schoon en intact wilt houden? Leigh laat steeds meer van zulke vragen opborrelen, tot je ze ook op je eigen leven gaat betrekken, alsof alle personages stukjes van een spiegel zijn. Die versplinterde, alsmaar verschuivende identificatie met al die mensen maakt van Another Year een ontroerende, ontluisterende en verheffende ervaring.

Margin Call (J.C. Chandor, 2011)

NPO 3, 22.00-23.50 uur.

Intelligente en duidelijke film over de wereldwijde financiële crisis die in 2008 uitbrak. Margin Call speelt zich af in en rond zo'n torenflat aan Wall Street waar zich een investeringsbank bevindt. De top bovenin heeft nauwelijks benul van wat zich eronder afspeelt, maar heeft aan het begin van de film al wel een ingrijpend besluit moeten nemen: 80 procent van de medewerkers onder in het gebouw vliegt eruit. Eentje van hen krijgt een usb-stick in handen geduwd en dat is het begin van de sterke thriller die de film bovenal is.

Synecdoche, New York (Charlie Kaufman, 2008)

BBC 2, 01.40-03.40 uur.

Het regiedebuut van scenarioschrijver Charlie Kaufman werd een film waarin niemand zijn grenzeloze fantasie nog kon beteugelen. Daarnaast werd-ie in de necrologieën over Philip Seymour Hoffman veelvuldig genoemd als de beste onbekende film waarin de overleden acteur een van zijn onvergetelijke hoofdrollen speelde. Wat volgens velen in Synecdoche, New York ontbreekt, is een regisseur die zijn verzinsels in goede banen leidt, zoals in Being John Malkovich (waarin de hoofdpersoon in het hoofd van John Malkovich kruipt), Adaptation (met Kaufman als neurotische scenarioschrijver én diens fictieve tweelingbroer, beiden gespeeld door Nicolas Cage) of Eternal Sunshine of the Spotless Mind (waarin twee ex-geliefden elkaar uit het geheugen wissen).

Het verhaal over een stervende theatermaker (Hoffman, dus) die al zeventien jaar werkt aan zijn magnum opus, laat zich kijken als een even briljante als onbegrijpelijke cocktail van zijpaadjes, hallucinaties en bedenksels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden