INTERVIEWAnne Glenconner

Anne Glenconner schreef een boek over haar leven als hofdame van prinses Margaret: ‘Ik wilde het beeld van haar rechtzetten’

Lady Anne Glenconner Beeld Hal Shinnie

Vriendinnen of niet, voor Anne Glenconner bleef prinses Margaret ma’am. Over haar leven als hofdame én moeizame huwelijk met de baron Colin Tennant kon ze een boek volschrijven.

Eind oktober vorig jaar was Anne Glenconner te gast bij het radioprogramma van BBC-presentator Graham Norton. Ze was daar om te praten over De hofdame, haar memoires over ‘een leven in de schaduw van de kroon’: Glenconner was hofdame van de in 2002 overleden prinses Margaret, de frivole zus van koningin Elizabeth.

De 88-jarige Glenconner vertelde Norton dat ze nog een anekdote had, maar dat die niet geschikt was voor de ochtendradio. Dus zat Glenconner een paar weken later op de befaamde rode bank van het tv-programma The Graham Norton Show, naast Olivia Colman en Helena Bonham Carter, de actrices die respectievelijk Elizabeth en Margaret speelden in The Crown, de hitserie van Netflix over het Britse koningshuis waarin ook Glenconner voorbijkomt.

‘Ik wist welk verhaal Graham wilde horen’, zegt Glenconner telefonisch vanuit haar landgoed in Norfolk, in het oosten van Engeland.

Glenconner vertelde over haar huwelijksreis naar Parijs, ze was toen 24. ‘Vanavond heb ik een verrassing voor je’, had haar verse man, Colin Tennant, gezegd. Glenconner, destijds een schuchtere maagd van aristocratische komaf, hoopte op een diner in het Ritz Hotel en trok haar mooiste jurk aan.

Maar in plaats van naar de fonkelende lichten van het centrum reed de taxi naar een aftands hotel in een banlieue. Daar plofte ze uiteindelijk neer in een leunstoel van rood fluweel, waar ze met Colin moest kijken naar twee ‘walgelijke mensen’ die seks met elkaar hadden. Wilde het echtpaar niet meedoen, vroegen zij. ‘Dat is een aardig aanbod, maar nee, dankuwel’, antwoordde Glenconner.

Met open mond hoorden Colman en Bonham Carter het verhaal aan. Glenconner: ‘Gelukkig vond iedereen het leuk.’

Haar boek is zojuist in Nederlandse vertaling verschenen bij Ambo Anthos. ‘Ik ben 88 en heb een wereldwijde bestseller’, zegt Glenconner. De aantrekkingskracht van het boek is duidelijk: het is een aaneenschakeling van smakelijk opgediste verhalen over Tennant en de mores van de Britse adel. (In een Londens park zaten nanny’s gerangschikt op titel van hun broodheer. ‘Een nanny die voor een graaf werkte zou er niet over peinzen om op een bank plaats te nemen vol nanny’s die voor hertogen werken’, schrijft Glenconner.)

Ook schrijft ze openhartig over persoonlijk leed: ze overleefde al twee zoons, een derde lag na een ongeluk vier maanden in coma en heeft nooit kunnen werken. Op zijn sterfbed besloot Tennant zijn erfenis niet na te laten aan Glenconner, maar aan Kent, een jongen die voor hem werkte.

Anne Glenconner met haar zoons Henry en Charlie op het strand van Holkham.

Tennant was een rare man. Hoewel Glenconner seks tussen twee mensen al niet kon aanzien, trakteerde hij haar bij een volgend bezoek aan Parijs op een show waarbij een man het deed met een ezel. Hij kocht een eiland op de Cariben, noemde het Mustique (naar het Franse moustique, mug) en maakte er een paradijs van voor de jetset. Aan het voorbereiden van één feest besteedde hij twee jaar.

Woedeaanvallen lagen bij Tennant op de loer – de ceo van British Airways legde hem een levenslang vliegverbod op. Hij beet taxichauffeurs en smeet restauranttafels in zee. Hij had affaires met andere vrouwen, over wie hij klaagde bij Glenconner.

Colin Tennant, de derde baron Glenconner, met zijn vrouw Anne op het privé-eiland Mustique, maart 1973. Beeld Slim Aarons/Hulton Archive/Getty

Tijdens het lezen vroeg ik me vaak af: waarom is mevrouw Glenconner niet van deze man gescheiden?

‘Zo zijn wij niet opgevoed. Toen ik in verwachting was van mijn eerste kind, ging ik naar mijn moeder. Ik kan niet met hem doorgaan, zei ik tegen haar. Ze zei dat ik meteen naar hem moest teruggaan. Als je met iemand trouwt, trouw je met de hele persoon, met diens goede en slechte kanten. En als hij in goede doen was, kon je geweldig met hem praten.

‘In die tijd gaven we niet op. De sneeuwvlokjesgeneratie van nu kan nergens meer tegen. Je moet pas scheiden als het echt te ver gaat, als er sprake is van mishandeling.’

Zover ging Colin niet?

‘Daar ga ik niet over praten. Dat heb ik niet in mijn boek gedaan en dat ga ik nu ook niet doen.’

Haar relatie met Tennant kon niet rekenen op het onverdeelde enthousiasme van haar vader. Dat was niet per se te wijten aan zijn gedrag: Tennant was een baron, onderdeel van een handelsfamilie die rijk was geworden tijdens de industriële revolutie, eind 18de eeuw. Voor de graaf van Leicester, wiens familie in de 15de eeuw fortuin had vergaard met landbezit, behoorden zulke mensen tot de nouveaux riches.

Anne Glenconner in het struikgewas op Mustique.

Glenconner groeide op op een landgoed in Holkham, in het oosten van Engeland. Daar bladerde ze met gelikte vingers door de Codex Leicester, een manuscript van Leonardo da Vinci dat later voor 30 miljoen dollar aan Bill Gates zou worden verkocht.

De banden met de Windsors waren warm. Haar vader schoot patrijzen met koning George VI, de vader van Elizabeth. Glenconner leerde Elizabeth, Margaret en prins Charles kennen op het koninklijke buitenverblijf in Sandringham, een dorpje vlak bij Holkham.

In 1953 vroeg Elizabeth haar als ‘erejoffer’ voor de kroning. In die hoedanigheid moest ze, met vijf andere meisjes, Elizabeths sleep vasthouden. Bijna twintig jaar later zou prinses Margaret haar vragen als hofdame.

Koningin Elizabeth met haar erejoffers, onder wie Anne Glenconner. Beeld Getty

Wat moest u doen als hofdame?

‘Ik vroeg prinses Margaret bijvoorbeeld welke kleur ze op een bepaalde dag ging dragen, zodat ik bloemen kon kopen die daarbij pasten. Ik gaf aan wat ze wilde drinken, gin-tonic bij de lunch en whisky met water bij het diner. En ik was een vriendin voor haar. Na een dag vol verplichtingen ontspanden we samen. Ik heb een jaar bij haar in Londen gewoond. Aan het eind zei ze dat ze het geweldig met me vond. Zoveel makkelijker dan samenwonen met een man.’

Anne Glenconner en prinses Margaret als haar persoonlijke stylist. ‘Ik weet niet of mijn kapper Simon hier blij mee zou zijn geweest.’

Als jullie gingen zwemmen, zwom u zijwaarts zodat u haar kon blijven aankijken tijdens het gesprek. Is een vriendschap niet ongemakkelijk als de verhoudingen zo ongelijk zijn?

‘Je bent nooit de gelijke van een lid van de koninklijke familie. Daarom heb ik haar ook altijd ma’am genoemd. Ik zou nooit Margaret hebben gezegd. Dat zou raar zijn.

‘Wij Britten bewonderen ons koningshuis enorm. De koningin gaf laatst een speech over corona. Die was zó goed. Never in her life did she put a foot wrong.’

Hoe is nu uw relatie met de koningin en met prins Charles?

‘Ik was voornamelijk bevriend met prinses Margaret, de koningin zie ik niet vaak. Soms tijdens cocktailfeestjes op Sandringham. De laatste keer was tijdens de verjaardag van prins Charles, op Buckingham Palace. Ik heb het boek gestuurd aan prins Charles en zijn vrouw, de hertogin van Cornwall. ‘Daar is de auteur’, zei hij toen ik hem later tegenkwam.’

Over prinses Margaret doen wilde verhalen de ronde. Ze zou buitenechtelijke relaties hebben gehad met onder meer zanger Mick Jagger en acteur Peter Sellers, zestig sigaretten per dag hebben gerookt en hebben geëist dat er op een feest om de 15 meter een ober klaarstond met een whiskyfles van The Famous Grouse.

Anne Glenconner met Mick Jagger en Rupert Everett op Mustique.

In het boek Ma’am Darling van Craig Brown komt prinses Margaret naar voren als verwend en vervelend. U schetst een positiever beeld van haar.

‘Zeker. Ik vond dat boek zo vreselijk oneerlijk, ik wilde het beeld van haar rechtzetten. Ze is altijd lief geweest, ook voor mijn zoon Henry. In de jaren tachtig wist niemand hoe je aids kon krijgen, waardoor veel vrienden niet bij hem op bezoek durfden te komen. Maar prinses Margaret omhelsde hem altijd.’

Henry had al een vrouw en een zoon toen hij in de jaren tachtig uit de kast kwam als homo. Achttien maanden later overleed hij aan aids. Het is niet het enige familiedrama in Glenconners leven. Zoon Charlie raakte verslaafd aan heroïne en kreeg als gevolg daarvan hepatitis C, die hem fataal werd. Zoon Christopher lag in coma na een ongeluk in Belize. Een dokter vertelde Glenconner dat ze hem moest proberen te vergeten, maar na vier maanden werd hij wakker, waarna Glenconner vijf jaar voor hem zorgde.

‘Ze zeiden dat hij de rest van zijn leven een kasplantje zou zijn’, zegt Glenconner, die naast Christopher ook nog een tweeling heeft. ‘Toen hij weer bewoog, was het alsof ik opnieuw van hem bevallen was. Het was zo mooi. Hij heeft nooit kunnen werken – hij ziet niet goed, kan geen evenwicht houden – maar hij heeft nooit geklaagd.’

Lady Anne Glenconner.Beeld Hal Shinnie

Schrijven over haar kinderen was traumatisch, zegt Glenconner. ‘Ik moest weer denken aan al het verdriet.’ Maar, voegt ze toe, het was het waard. ‘De kinderen van Charlie en Henry zijn blij met het boek. Ze zeggen dat het hun vaders tot leven heeft gewekt.’ Wat Colin van het boek zou hebben gevonden? ‘Ik weet niet of hij heel trots op me was geweest, of heel jaloers. Ik denk een mix van beide.’

Glenconner weet wel wat Tennants reactie zou zijn geweest op de laatste aflevering van het derde seizoen van The Crown, die zich ­afspeelt op Mustique. ‘Hij zou pissig zijn ­geweest. Hij bevond zich de hele tijd op de achtergrond. Ik denk dat hij had gezegd: Anne, ik begrijp het niet, jij hebt een veel ­grotere rol dan ik. Maar hij is niet meer ­onder ons, we zullen het nooit weten.’ 

 Anne Glenconner: De hofdame – Mijn bijzondere leven in de schaduw van de Britse kroon. Uit het Engels vertaald door Marja Borg. Ambo Anthos; 336 pagina’s; € 23,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden