‘Anne Frank leefde te kort om iets toe te voegen’

Vijftien jaar geleden begon het Historisch Nieuwsblad onder een gesternte dat nu al niet meer denkbaar is. De werkloosheid onder afgestudeerde historici was hoog; de belangstelling voor geschiedenis omgekeerd evenredig....

En kijk nu: in 2006 buitelt de ene canon over de andere. Er wordt gevochten om miljoenen voor een Nationaal Historisch Museum, er is een geschiedenisquiz en er staan al museumdirecteuren op die vrezen voor te veel geschiedenis, want daar worden we maar eng en navelstaarderig van. In die tijd heeft Historisch Nieuwsblad zich ontwikkeld van op slecht papier een beetje trappen tegen het hoogleraren-establishment, tot publiekstijdschrift dat zelf min of meer een instituut geworden is. De redactie is verhuisd van een bladderig kantoortje aan het Damrak naar een airconditioned flat in Diemen Zuid.

Rellerig zijn ze gelukkig nog altijd een beetje. Iedereen herinnert zich het geruchtmakende onderzoek, tien jaar geleden, naar de historische kennis van Tweede Kamerleden. Marjet van Zuijlen, indertijd PvdA, wil nog steeds niet voor de jubilerende redactie aan de telefoon komen om te vertellen hoe het haar te moede was, nadat ze had geschat dat Willem van Oranje in Dokkum was vermoord. Collega-Kamerlid Marijn de Koning (D66) zegt achteraf dat haar score (alles fout) haar carrière daadwerkelijk heeft geschaad.

Sindsdien haalt het HN jaarlijks de pers met een lijstje van meest spraakmakende historici. Het enthousiasme voor het uitdelen van rapportcijfers op grond van publieksenquêtes (het Haags Historisch Museum kreeg in 2003 een 2,5 voor klantvriendelijkheid, museum Overloon zelfs een 2+), leidde weliswaar tot naamsbekendheid van het HN, maar ook tot grauw of snauw van vakhistorici.

Ook dit jubelnummer heeft er aan moeten geloven. Een niet al te overtuigende steekproef (iets meer dan 300 respondenten) boog zich over de vraag wie er niet in de historische canon van Frits van Oostrom thuishoren. Annie M.G. Schmidt – ‘best een aardige mevrouw’, maar hebben we geen betere schrijvers? Anne Frank – ‘te kort geleefd om iets toe te voegen’.

Afgezien van de eigen HN-geschiedenis staat er in dit dubbeldikke jubelnummer een aardig artikel over burgerjaloezie als verklaring voor de moord op de gebroeders De Witt. Vooral doet HN zijn kritische naam eer aan met een gedegen verhaal over het Nationaal Historisch Museum. Daaruit blijkt dat we het risico lopen straks een museum te hebben op SBS6-niveau, en dat zoiets het Rijksmuseum dermate tegen de borst stuit dat het werkt aan een eigen vestiging in Den Haag. Stof voor de volgende vijftien jaar!

Martin Sommer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden