TaalgebruikAnglicisme

Anglicisme van de week: een gezin is wel familie, maar een familie niet altijd een gezin

U stoort zich aan luie leenvertalingen uit het Engels. Hoe erg is zo’n anglicisme? Zoals: familie.

‘Wij zijn familie! Ik heb al mijn zussen bij me!’, zong Sister Sledge. Wanneer u denkt dat dit een slechte vertaling is, verkeert u onder de invloed van een vals anglicisme. Taalliefhebbers door de jaren heen hebben beweerd dat family klakkeloos met ‘familie’ vertalen pek en veren verdient. Volgens hen moeten wij een onderscheid maken tussen ‘gezin’, dat ouders met kinderen betekent, en ‘familie’, dat zo’n beetje iedereen met een discutabele bloedverwantschap is. Een gezin is dus wel familie, maar een familie niet altijd een gezin, zoiets.

Het klopt dat Engelsen dat onderscheid niet kennen, maar het klopt niet dat wij onder invloed van het Engels dat onderscheid niet meer maken. De eerste betekenis van ‘familie’ is in Van Dale: ‘gezin als bestaande uit bij elkaar wonende leden, huisgezin van een bepaalde persoon’. Het zijn dus feitelijk synoniemen. De onvolprezen taalgoeroe Jan Renkema wijst er in zijn Schrijfwijzer op dat de Heilige Familie (Jozef, Maria, Jezus) in de geschiedenis van het Nederlands altijd zo is genoemd, en dus nooit het Heilige Gezin.

Overigens wordt grappig genoeg ‘bedienend personeel’ in alle gevallen tot zowel het gezin als de familie gerekend. Aangezien pubers hun ouders vaak als zodanig behandelen, kunnen we niet anders concluderen dan dat het puberbrein buitengewoon ontvankelijk is voor de etymologie en de finesses van de Nederlandse taal.

Is het erg? We wíllen het heel graag erg vinden. Gelukkig kunnen we altijd nog het argument gebruiken dat een onderscheid maken tussen ‘familie’ en ‘gezin’ vooral de duidelijkheid dient.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden