Andrea Arnold: 'Ik probeer in American Honey niet teveel te oordelen'

Met American Honey regisseerde de Britse Andrea Arnold haar eerste Amerikaanse speelfilm. Met amateurcast, steracteur Shia LaBeouf én de kleindochter van Elvis.

Riley Keough in American Honey.

In de roadmovie American Honey voorziet een troep losgeslagen zwerfjongeren in zijn onderhoud als tijdschriftabonnementverkopers. Jacht-, vis-, tuinier- of wapenbladen, ze verkopen ze allemaal langs de deuren, reizend door Amerika. Best een wonderlijke bron van inkomsten, anno 2017.

'Maar het gebeurt echt', zegt de Britse cineast Andrea Arnold. 'Ze bestaan, die zogenaamde mag crews. Er zijn er zelfs veel van in Amerika. Ze krijgen het wel steeds moeilijker, want mensen zitten niet meer zo te wachten op tijdschriften.'

En eigenlijk doen de tijdschriften er ook weer niet echt toe; ze dienen als excuus om aan te bellen en de woningen binnen te komen. 'Het is een beetje als verkopers van een daklozenkrant. Mensen nemen een tijdschriftabonnement uit compassie voor die jongeren.'

Beeld uit American Honey.

Middenweg

Jongeren die, eenmaal binnengelaten, ook nog wel eens wat geld en juwelen uit woningen ontvreemden. Arnold verbloemt het niet in haar speelfilm, waarvoor ze bij wijze van research in Amerika optrok met een paar echte mag crews en ex-leden. 'Ze lopen zeer uiteen, die crews. Soms zorgen ze goed voor elkaar en reizen ze op inventieve, maar acceptabele wijze het land rond. Maar je hoort ook verschrikkelijke verhalen, over intimidatie van crewleden, soms met geweld. Onderdeel van de cultuur is dat de jongeren die het minst verkopen met elkaar op de vuist moeten. Een meisje werd vermoord bij een parkeerplaats voor vrachtwagens waar ze heen was gestuurd om in haar eentje abonnementen te verkopen. Ik probeer in mijn film een soort middenweg tussen al die verhalen te vinden, zonder al te veel te oordelen. Ze hebben ook gewoon lol, onderweg en met elkaar. Dat is ook een belangrijk onderdeel. Het zijn een soort bijeen geveegde families.'

De regisseur, die als publiciteitsschuw bekend staat, is enkel telefonisch te spreken; een aangekondigd bezoek aan het Rotterdamse filmfestival werd een dag van tevoren afgeblazen. Eerder in Cannes, waar Arnolds vierde speelfilm American Honey werd bekroond met de juryprijs, gaf de regisseur geen interviews.

Andrea Arnold.Beeld EPA
McCaul Lombardi in American Honey.

Non-acteurs koppelen aan acteurs

Ze groeide op in een arbeiderswijk in Dartford, nabij Londen. Ze is de oudste dochter van een alleenstaande moeder, ging van school op haar 16de, werd danseres bij Top of the Pops en kindertelevisiepresentator. De route beviel haar niet; Arnold voelde zich meer thuis achter de schermen. Eenmaal omgeschoold tot filmmaker in Los Angeles, won ze in 2005 vlot een Oscar voor beste korte film met Wasp. En haar eerste speelfilm Red Road (2006), over een wraakzuchtige cameratoezichtbeambte in Glasgow, werd direct opgenomen in de competitie in Cannes.

Kenmerkend voor Arnold is haar gewoonte om eigenhandig op straat ontdekte non-acteurs te koppelen aan gerenommeerde acteurs. Zo ook in American Honey, waarvoor ze de om haar pure spel bejubelde Sasha Lane (21) op het strand aansprak en prompt castte tegenover de ervaren steracteur Shia LaBeouf (30).

Lane speelt het nieuwe meisje bij de zwervende tijdschriftenverkopers, hij de jongen die haar inwijdt. En zoals dat gaat, kregen de twee niet alleen in de film een relatie. 'We hadden al een meisje voor de rol van Sasha, maar twee weken voor we in productie gingen zegde ze af. Dat bracht de hele film in gevaar: iedereen was al geboekt. Ik ben direct op het vliegtuig gestapt naar Florida, want daar was het spring break (dé Amerikaanse studentenfeestvakantie).'

Sasha Lane in American Honey.
Beeld uit American Honey.

Veel zorg

Sasha Lane lag op het strand, en nadat ze zich ervan had verzekerd dat die Britse vrouw in overall vermoedelijk geen aanbod deed voor een pornofilm, ging de Texaanse met de filmcrew in zee. 'Eerst was ze op haar hoede, wat niet zo gek is als vreemden je zomaar aanspreken. Maar toen ik vroeg of ze boven op een auto wilde dansen, wat veel jongeren doen tijdens spring break, was ze daar meteen voor in.'

Vaak zetten de carrières van de door Arnold op straat ontdekte acteurs vervolgens niet door: de jongen met een crimineel verleden die ze voor de rol als Heathcliff castte in haar verfilming van Wuthering Heights (2011), raakte na de opnamen in opspraak. Katie Jarvis, die ze voor het coming of age drama Fish Tank (2009) vanuit niets tegenover acteerkanon Michael Fassbender plaatste, verrichte daarna niks meer van betekenis. Arnold houdt wel contact met ze, ook na de opnamen. Voor American Honey trok ze in 56 draaidagen dwars door Amerika, met haar zelf samengestelde tijdschriftencrew; een kleine twintig van de straat geplukte amateuracteurs. 'Sommige dagen was het echt zwaar. Een cast als deze heeft veel zorg nodig. Ik bleef altijd kalm, schoot nooit uit mijn slof.'

De manipulatieve leider van de jongerencrew wordt gespeeld door Riley Keough, de 27-jarige kleindochter van Elvis Presley, die wel al acteerervaring opdeed, onder meer in Mad Max: Fury Road. LaBeouf, de mannelijke hoofdrolspeler, zag Arnold voor het eerst in Transformers. Ze is, zoals over al haar acteurs, ook zeer beschermend over hem. 'Onlangs nog was ik ergens waar mensen wat plagerige opmerkingen over Shia maakten. Ik werd meteen boos. Het enige wat ík zie als ik naar hem kijk, is zijn kwetsbaarheid. In alles wat Shia doet.'

Riley Keough en Shia LaBeouf in American Honey.
Sasha Lane in American Honey.

Lees verder

Shia LaBeouf veranderde van enfant terrible in mikpunt van spot
Jarenlang was acteur Shia LaBeouf (30) het mikpunt van spot in Hollywood vanwege zijn ver doorgevoerde methodacting en pretentieuze performancekunst. Maar het tij keert, zie zijn uitstekende rol in American Honey. Wat moeten we toch met Shia? (+)

Het knettert flink tussen hoofdrolspelers American Honey
Altijd duikt regisseur Andrea Arnold onder het oppervlak met minder eenduidige, zinnelijke momenten. Het knettert flink tussen nieuwkomer Sasha Lane en Shia LaBoeuf. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden