André van Duin: geen plagiaat

Amerikaan Steve Martin wil geld zien voor ‘gulpact’...

Amsterdam ‘Hartstikke vervelend ja. Ik heb hier alleen maar schade van.’ André van Duin is hoorbaar kwaad. Het liefst besteedt hij er geen woord aan, maar ja, het verhaal is de wereld al in. Dat hij beschuldigd wordt van plagiaat. Voor de tweede keer.

Na een eerdere ‘beschuldiging’ van de Amerikaanse komiek Bob Einstein, heeft nu de beroemde Amerikaanse acteur en komiek Steve Martin aan de bel getrokken. Van Duin zou de act The Great Flydini, waarmee Martin lang heeft opgetreden, hebben gejat. De act Mr. Zipper, opgevoerd in de tvshow Bij van Duin voor RTL4 in 1994, is er een Nederlandse vertaling van. Van Duin haalt, net als Martin, daarin van alles uit zijn gulp, zonder er een woord bij te zeggen. Van een hele trits aan elkaar geknoopte zakdoeken tot eieren, een brandende sigaret, tot een rinkelende telefoon.

Het is onzin, zegt Van Duin. Hij is niet beschuldigd. Wat Steve Martin wel heeft gedaan: een brief gestuurd naar Van den Ende. Van Duins producent, toen en nu nog steeds. ‘De producent is verantwoordelijk voor de rechten van de grappen. Die komt ermee aan bij de artiest en vraagt, vind je dit misschien leuk, wil je dit doen. Zo is dat destijds ook gegaan.’

Van Duin heeft Joop van den Ende die ochtend nog gesproken. En natuurlijk gezegd dat hij ervan baalt, omdat hij in een kwaad daglicht staat. En omdat zoiets eeuwig blijft rondzingen in media en op internet. ‘De juridische afdeling van Van den Ende handelt het af. Ik heb er verder helemaal niks mee te maken.’

Hij wil het eigenlijk niet uit hoeven leggen. Vorige keer was het ook al. Toen werd hij beschuldigd de act Twan de Stuntman van Bob Einstein te hebben gestolen. Maar daar waren gewoon rechten voor betaald.

Het zou niet nodig moeten zijn om dit erbij te zeggen, maar Van Duin doet het toch: ‘De afgelopen 25 jaar heb ik 80 procent van mijn grappen zelf geschreven. Maar je kijkt als artiest ook naar elkaar, en af en toe gebruik je iets van een ander.’ Dat is heel normaal in die wereld. Koopt een komiek zijn grappen op een beurs, zoals ook illusionisten doen? ‘Nee, dat gebeurt niet met grappen. Wel met liedjes en acts van goochelaars. Komieken zien gewoon elkaars werk.’

Maarten van Nispen, woordvoerder van Van den Ende theaterproducties, beaamt dat de verantwoordelijkheid bij de producent ligt. ‘Joop vindt het heel vervelend dat André van Duin hier nu op wordt aangekeken.’ Volgens Van Nispen is de brief wel naar Van Duin gestuurd, maar ‘had hij naar Van den Ende gestuurd moeten worden’. De juristen van de producent gaan er nu mee aan de slag. ‘Het is lang geleden. Joop zegt naar eer en geweten dat destijds de rechtenkwesties goed geregeld waren. Maar het moet nu allemaal goed worden onderzocht.’ Martin schrijft in zijn brief dat de rechten destijds niet zijn betaald, en hij verwacht dat de beelden van Mr. Zipper van internet, onder meer de site youtube.com, worden gehaald.

Van Nispen: ‘Je betaalt voor de rechten op een act en voor de mate van verspreiding. Maar als je iets uitzendt op televisie en er wordt daarna een heel nieuw medium uitgevonden waarmee de act op veel grotere schaal verspreidt kan worden, dan is het lastig.’ De juristen zoeken het uit. Steve Martin wil voor 15 mei antwoord, en verwijdering van Mr. Zipper van het net.

André van Duin (ANP) Beeld
André van Duin (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden