Nieuws

Amsterdamse Rijksakademie gaat gedragsregels herzien na extern onderzoek

Na beschuldigingen over wangedrag van kunstenaar Julian A. is er een extern onderzoek gedaan naar de veiligheid op de prestigieuze Rijksakademie. Naar aanleiding daarvan herziet het instituut zijn gedragsregels.

De Rijksakademie op de Sarphatistraat in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte / Jordi Huisman
De Rijksakademie op de Sarphatistraat in Amsterdam.Beeld Hollandse Hoogte / Jordi Huisman

De Amsterdamse Rijksakademie gaat haar gedragsregels herzien na een extern onderzoek naar de ‘psychosociale veiligheid’. Aanleiding voor het onderzoek was een publicatie van NRC eind oktober over kunstenaar Julian A., die in 2015 en 2016 aan het postacademische instituut verbleef. De kunstenaar werd in het artikel door twintig mensen beschuldigd van (seksueel) geweld. De Rijksakademie is een prestigieus instituut waaraan, gedurende twee jaar, zo’n vijfenveertig kunstenaars uit binnen- en buitenland verbonden zijn.

De onderzoekers van Ivy Advocaten ontvingen geen meldingen over werknemers, maar wel over drie kunstenaars die zich tijdens hun verblijf aan het instituut schuldig zouden hebben gemaakt aan wangedrag jegens andere kunstenaars. In een geval ging het om ‘incidenten in de privésfeer’. De overige twee meldingen waren deels al bekend en ‘informeel’ opgelost binnen het instituut, zo concluderen de onderzoekers. Het ging om een kunstenaar (gezien de jaartallen vermoedelijk Julian A.) die zich ‘bedreigend en agressief’ zou hebben gedragen. Van een andere kunstenaar is zijn verblijf aan het instituut vorig jaar beëindigd naar aanleiding van meldingen over seksuele intimidatie. De onderzoekers noemen het positief dat ‘problemen op de Rijksakademie op persoonlijke wijze worden opgelost’.

De Britse directeur Emily Pethick reageert in een telefonische reactie opgelucht: ‘We zijn erg blij dat de Rijksakademie een veilige plek is voor kunstenaars. Dat is ook te zien aan het lage aantal respondenten, achttien, van wie zeven melding hebben gemaakt van een incident.’ In totaal waren bijna duizend kunstenaars benaderd. De Rijksakademie wil naar aanleiding van het onderzoek medewerkers en kunstenaars trainen in sociale veiligheid: ‘De hechte gemeenschapszin kan een drempel vormen om iets te bespreken.’ Bovendien zal de Rijksakademie in overleg met de kunstenaars haar gedragsregels herzien en concreter maken. ‘De onderzoekers merkten op dat gedragsregels vooral goed bedrag beschrijven, terwijl je de regels juist nodig hebt wanneer er sprake is van wangedrag.’

Vorige maand organiseerden Rijksakademie-alumni op eigen initiatief een benefietkunstverkoop om slachtoffers van seksueel misbruik in de kunstsector bij te staan. De veiling leverde meer dan 30 duizend euro op. Een deel van die opbrengst van de verkoop is bestemd voor een nieuw op te richten organisatie die slachtoffers bijstaat en seksueel misbruik wil helpen voorkomen, Engagement Arts NL.

Kunstacademies in opspraak

De publicatie in NRC over kunstenaar Julian A. bracht een storm van verontwaardiging teweeg in de Nederlandse kunstwereld. Een van de gevolgen was de oprichting van het instagramaccount @calloutdutchartinstitutions waarop verhalen werden gedeeld over seksisme, racisme, aanranding, machtsmisbruik en een onveilig leerklimaat. De nadruk lag op incidenten binnen het HBO-kunstonderwijs.

Naar aanleiding van de anonieme getuigenissen verschenen vorige maand rapporten over de Design Academy Eindhoven, de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Op de Haagse kunstacademie leidde het rapport tot het vertrek van de directeur, in Rotterdam werden ‘passende maatregelen’ genomen jegens een docent die zich aan wangedrag schuldig had gemaakt.

Momenteel loopt er een onderzoek bij mode-opleiding AMFI in Amsterdam, naar aanleiding van onthullingen van Het Parool en NRC over modeontwerper Martijn N. Op de website ‘Time to tell Amfi’ beschrijven oud-studenten dat de werkdruk en het intimiderend gedrag van docenten heeft geleid tot bijvoorbeeld paniekaanvallen en hyperventilatie. Een oud-student schrijft: ‘Ik herinner mij die tijd als met slapeloze nachten, migraine-aanvallen, rug- en nekklachten, ontstoken ogen, chronische blaasontsteking en zwaar ondergewicht.’

Praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag kan bij de Hulplijn Seksueel Misbruik: 0900 9999 001. U kunt ook chatten op www.verbreekdestilte.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden