NieuwsMuseumbezoek 2020

Amsterdamse musea qua bezoekersaantallen het hardst getroffen

Waar 2019 het beste jaar ooit was voor Nederlandse musea, werpt de coronacrisis ze in 2020 qua bezoekersaantallen decennia terug in de tijd.

De eerste bezoekers in Museum de Fundatie in Zwolle op 1 juni 2020. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De eerste bezoekers in Museum de Fundatie in Zwolle op 1 juni 2020.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Door internationale reisbeperkingen zijn de onder toeristen populaire Amsterdamse musea het hardst getroffen. Het Rijksmuseum, het best bezochte museum van Nederland, trok het minste aantal bezoekers sinds 1963: 675 duizend, driekwart minder dan in 2019. Het aandeel buitenlandse gasten daalde van 60 naar 36 procent, schrijft een woordvoerder.

Het nabijgelegen Van Gogh Museum zag ook 75 procent minder bezoek: van 2,1 miljoen naar iets meer dan een half miljoen. Dat is het laagste aantal sinds 1984, schrijft directeur Emilie Gordenker per mail.

In de rest van Nederland zijn de cijfers ook dramatisch. De vestigingen van Museum de Fundatie (in Zwolle en Heino) trokken 118 duizend bezoekers (min 55 procent). Naar het Groninger Museum kwamen 116 duizend mensen (min 65 procent), naar het Haagse Mauritshuis 143 duizend mensen (min 71 procent).

De Museumvereniging, waar de meeste musea in Nederland bij zijn aangesloten, schreef afgelopen september in een prognose dat het totale bezoekersaantal zou dalen van 33 miljoen naar 9 miljoen.

Van 13 maart tot 1 juni moesten de musea, net als andere culturele instellingen, dicht. Ook in november en december waren ze genoodzaakt de deuren nog tweemaal te sluiten. In de tussentijd waren ze open, zij het beperkt: per 10 vierkante meter mocht er één bezoeker naar binnen.

Ruime musea met tuinen merkten weinig van die beperking. Kasteel het Nijenhuis, de vestiging in Heino van Museum de Fundatie, trok ‘bijna net zoveel mensen als vorig jaar’, zegt directeur Ralph Keuning. ‘Dat heeft alles te maken met de beeldentuin daar.’ Krappere musea werden daarentegen hard geraakt. Zoals het Rembrandthuis in Amsterdam, dat een kwart van het personeel heeft ontslagen.

In april 2020 verwachtte een kwart van de musea in 2020 om te vallen, schrijft een woordvoerder van de Museumvereniging. Overheidssteun (de NOW-regeling en steun van het ministerie van Cultuur) heeft dat scenario voorkomen. Toch kunnen de gevolgen groot zijn.

‘In het scenario waar we nu mee werken is voorzien dat we de komende jaren flink moeten interen op onze reserves’, schrijft directeur Emilie Gordenker van het Van Gogh Museum. ‘Ook moeten we ons onder andere houden aan een veel bescheidener begroting. Als we dat doen en geen grote klappen meer krijgen, verwachten we vanaf 2023 weer op een stabiele financiële basis te kunnen opereren.’

De Fundatie heeft veel tentoonstellingen − en dus ook kosten − doorgeschoven naar 2021, zegt directeur Ralph Keuning. ‘Op 13 maart openen we een expositie van de Duitse dadaïst John Heartfield. Dat is een kostbare exercitie in een gehele of gedeeltelijke lockdown. De problemen gaan dit jaar ontstaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden