Amsterdam werkt al langer aan plan voor fotocentrum

Het besluit van het Prins Bernhardfonds om Amsterdam aan te wijzen als geschikte vestigingsplaats voor een fotocentrum heeft tot commotie geleid....

DE afgelopen weken zou je het idee kunnen krijgen dat wijlen prof. Wertheimer ons allen met een enorm probleem heeft opgezadeld. Laten we daarom de zaak in proportie trachten te zien en er gezamenlijk naar streven dat zijn wens - een nationaal fotocentrum voor zowel professionele als amateurfotografie - zo goed mogelijk tot uitvoering wordt gebracht.

'Die heeft gemakkelijk praten, nu Amsterdam uitverkoren is', hoor ik u al denken. Nou, zo gemakkelijk is dat niet en er zal nog heel wat water door de Amstel vloeien voordat het ideaal is verwezenlijkt. Wel beschouw ik de keuze van het Prins Bernhardfonds als een gedurfde en een die goed aansluit bij een aantal in Amsterdam genomen initiatieven.

Had Amsterdam vanouds een sterke fotografiesector met een grote (internationale) uitstraling, de sluiting van de Canon Image-galerie in 1993 illustreerde het verlies aan zichtbaarheid en de 'verdoffing' van die uitstraling. Amsterdam bleef echter een fotografiestad, er bloeide van alles op en het is eigenlijk verbazingwekkend dat het nog enkele jaren duurde voor de behoefte aan het oppoetsen van die uitstraling gestalte kreeg in het initiatief van Photo Plaza, dat op 3 juni 1997 werd opgericht.

In maart van dit jaar bood het bestuur van de stichting Photo Plaza de toenmalige wethouder van Cultuur Leo Cornelissen een rapport aan. Vanzelfsprekend was de reactie van de gemeente positief. Wel waren wij ons ervan bewust dat de verwezenlijking van een dergelijk initiatief nog meer glans zou krijgen als de functie ervan breder en het aantal betrokkenen groter zou worden.

Daarom heb ik half mei een vijftiental instellingen op het gebied van de fotografie - professioneel en amateur - uitgenodigd om tijdens een bijeenkomst hun visie te geven op het initiatief. Alle partijen betuigden toen hun steun aan de opzet van een nieuw fotocentrum. Daarbij ging men uit van het onderzoeksrapport van Photo Plaza, waaraan werd toegevoegd dat het wel vroeg om een nadere uitwerking van het concept.

Punten die daarbij aan de orde zouden moeten komen: dat het centrum zich zou richten op een breed gebied, dat de museale, expositie- en ontmoetingsfuncties zouden worden uitgebreid met andere functies afhankelijk van de financiële mogelijkheden, dat er samengewerkt zou worden met andere instellingen en dat er bij de locatiekeuze gestreefd zou worden naar een plaats met andere foto- of culturele instellingen in de directe omgeving.

Intussen speelde er nog iets: het prachtige gebaar van Wertheimer. Het legaat zou een bijzonder positieve invloed kunnen uitoefenen op de bekendheid, ontwikkeling, kennis en wetenschap van de fotografie. Waar zou het Prins Bernhardfonds een investering willen doen? We wisten het niet en intussen werkten we gewoon door aan onze plannen en is de gemeente op zoek gegaan naar een geschikte locatie.

Hierbij spelen verschillende elementen een rol, waaronder attractiviteit, bereikbaarheid en - naar de wens van betrokkenen - de nabijheid van andere foto- of culturele instellingen. Tijdens onze zoektocht en gedurende de verdere gedachtenvorming waren wij ons zeer bewust van de wens tot verruiming van de functie van het centrum, die immers zou kunnen leiden tot een groter benodigd vloeroppervlak.

Daarnaast moesten we rekening houden met de mogelijkheid dat het Wertheimerlegaat voor een structurele financiële bijdrage en daarmee voor een andere opzet van het centrum zou kunnen zorgen. Die opzet zou in dat geval dan ook voor een groot deel door de beheerders van het legaat worden bepaald.

Zou het verstandig zijn geweest te wachten met de zoektocht en het ontwikkelen van volgende initiatieven? Ik denk van niet en sterker nog: de Amsterdamse fotowereld verwachtte actie van ons. Toen als meest geschikte locatie de Kop van de Oostelijke Handelskade uit de bus kwam, mede op grond van de combinatie met het Centrum Moderne Muziek/Bimhuis, was het moment gekomen dit te overleggen met de betrokken instellingen. Die reageerden enthousiast, waarna wij als college van B & W op vrijdag 19 juni het besluit namen de gezamenlijke vestiging van een foto- en muziekcentrum nader te onderzoeken.

Op de maandagavond na dit besluit werd bekend in welke stad het Prins Bernhardfonds zich een fotocentrum voorstelt. Het fonds besloot hiertoe op grond van het advies van het Instituut Collectie Nederland en omdat de fotowereld dat wil. Het besluit is simpel gezegd: in de geest van Wertheimer dient er een gevarieerd fotocentrum te komen waarin zoveel mogelijk kracht is gebundeld, met als locatie Amsterdam. Waren wij in Amsterdam daar niet mee bezig? Is het een wonder dat de Amsterdamse fotowereld en het gemeentebestuur verheugd zijn over het besluit?

Was Amsterdam dus bezig met zijn eigen initiatief, nu zal het Prins Bernhardfonds een werkgroep ook een eigen plan laten ontwikkelen. Dat zal gebeuren in samenspraak met alle betrokken partijen om tot een zo breed mogelijk opzet te komen.

Wie aan het plan meedoet is een zaak van het fonds, daar gaan wij niet over. Maar het initiatief van Amsterdam kan wel geïntegreerd worden in een breder plan. Het gebouw dat wij op het oog hebben leent zich ook voor zo'n grotere opzet: het kan in een minimale, in een beperkte en in een ruime omvang worden uitgevoerd. Die varianten zijn al enige tijd onderwerp van discussie.

Ik heb de plannen toegelicht zoals wij die op dat moment hadden. Om mij dan, zoals de Volkskrant (26 juni) deed, van 'politiek stuntwerk' te betichten, lijkt mij niet op waarheid te berusten, of het moet positief bedoeld zijn.

J. van der Giessen is wethouder van Cultuur van de gemeente Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden