Amsterdam spat van het scherm in grenzeloos dappere serie Sense8

In Netflixserie Sense8 van Lana Wachowski is seks louter iets positiefs. Toeval dat er werd gefilmd in Amsterdam? Het tweede seizoen van de vervreemdende superheldenserie is nu in zijn geheel te zien.

Tuppence Middleton als dj in Paradiso in de serie Sense8.Beeld Murray Close / Netflix

Als regisseur en scenarist Lana Wachowski (51) op de set van haar uiterst fantasierijke Netflixserie Sense8 haar roze laptop openklapte, hielden de acteurs hun adem in.

'Blijkt de scène die je zojuist minutieus hebt voorbereid to-táál herschreven', zegt acteur Brian J. Smith, die de getraumatiseerde politieagent Will vertolkt. In Sense8 speelt hij met zeven andere hoofdpersonages een veredeld superheldencollectief dat in staat is op elk gewenst ogenblik elkaars lichaam, gedachten en specifieke kwaliteiten over te nemen.

De gelouterde actrice Daryl Hannah, bekend van speelfilms als Blade Runner en Kill Bill, denkt dat filmmaker Wachowski zich vrijer voelt sinds zus Lilly tijdelijk is gestopt met regisseren. 'Lana voelt zich momenteel ongebonden. Ze raakt als het ware al geïnspireerd door de lucht om haar heen.'

Ze zijn positief bedoeld, de typeringen van Wachowski. De acteurs waren afgelopen zomer in Amsterdam omdat een aantal plotlijnen van het tweede seizoen van de populaire serie werden gedraaid in poptempel Paradiso, het Rijksmuseum, op de Wallen en aan de grachten.

Origineel doch maf

Wachowski was toen voor journalisten niet persoonlijk te spreken, maar die mochten haar wel even aan het werk zien tijdens de regie van een flashbackscène waarvoor de Beurs van Berlage werd omgebouwd tot centraal station in jarentachtigstijl. Het moment figureert prominent in aflevering 2 van het nieuwe seizoen van Sense8, dat vanaf vandaag in zijn geheel op Netflix is te zien. Lilly Wachowski trouwens, met wie Lana sinds de jaren negentig een illuster filmduo vormt, heeft besloten zich voorlopig op haar privéleven te richten sinds ze vorig jaar in navolging van Lana bekendmaakte dat ze als vrouw door het leven wil gaan.

Het eerste seizoen van het originele doch ook wat maffe Sense8 schetste de levens van zo'n tien personages die ondanks de fysieke afstand tot elkaar in elkaars gedachten en lichamen kunnen kruipen. In een stortvloed aan virtuoos door elkaar gemonteerde korte scènes zien we hoe deze zintuiglijk hoogbegaafden namens elkaar praten, vechten en zelfs vrijen - de orgiescène uit het eerste seizoen kreeg onmiddellijk een cultstatus.

De afleveringen, hoewel wisselend ontvangen, leidden ook tot een voorzichtige rehabilitatie van het werk van de Wachowski's, die met rommelige, pretentieuze films als Cloud Atlas (2012) en Jupiter Ascending (2015) lichtjaren verwijderd bleven van het niveau van hun doorbraakfilm The Matrix (1999).

Moord in het Rijksmuseum

Amsterdam spat van het scherm in het tweede seizoen van Sense8. In de leader vol dansende, lachende en zoenende mensen figureren de Nachtwachtbeelden op het Rembrandtplein , een haringetende man en een bierfiets. In de eerste aflevering drinkt de IJslandse dj Riley met haar vader aan een gracht op de Wallen een Texels Skuumkoppe en roken ze een joint. Aflevering twee eindigt met een moord en zelfmoord voor de Nachtwacht in het Rijksmuseum en in aflevering vier speelt Riley een dj-set in Paradiso. Waarna ze op de vlucht slaat: per speedboot over de grachten.

Brian J. Smith (rechts) in het Rijksmuseum.Beeld Murray Close / Netflix

Met Sense8 toont Wachowski bovendien een grenzeloze dosis lef. De onderwerpen die in de serie aan bod komen - het doelbewust uitlichten van culturele clichés om de overeenkomsten tussen verschillende culturen te benadrukken, een voorname rol voor een transvrouw, vervaging van het seksueel hokjesdenken - vertonen sterke overeenkomsten met haar eigen identiteit.

Acteur Brian J. Smith: 'Elke zin en elke scène in Sense8 heeft een boodschap. Lana schrijft expres onnatuurlijke dialogen. De personages praten zonder 'ehm' of 'like' te zeggen, en zonder denkpauzes. De structuur van het verhaal staat boven alles. Ze hoopt zo een grotere waarheid over te brengen. In die zin is het vrij Brechtiaans. Ze benadrukt graag het kunstmatige van een gespeelde dialoog.'

Seks toont de serie louter als iets positiefs, zegt Smith. Met dragende rollen voor een transvrouw en een homoseksuele b-filmacteur blijft ze bovendien ver weg van de heteronormatieve standaard. 'Ik groeide op in Texas, met veel schaamte over seks. Deze show laat seks zien als iets vrijs en positiefs.'

Eigengereide aanpak

De castleden zweren bij de 'creatieve vrijheid' die de eigengereide aanpak van de regisseur hun oplevert. Ze dwingt haar acteurs om dialogen in een 'absurd aantal variaties' te spelen. Tijdens de repetitie moedigt ze hen aan ergens willekeurig in een tekst te beginnen, in plaats van steeds opnieuw keurig vanaf het begin. 'Verschillende energieën uitproberen', noemt Wachowski dat.

Hannah: 'De enige regisseur met wie ik Lana kan vergelijken is Robert Altman (Daryl Hannah speelde in Altmans The Gingerbread Man, red.). Die verwachtte ook van zijn acteurs dat ze op elk moment actief in hun rol bleven, ook als je helemaal niet in beeld verscheen. Op zijn set droeg iedereen een microfoontje, je wist nooit of-ie aan of uit stond. Lana denkt aan ontzettend veel dingen tegelijk. Haar brein fungeert soms zelfs zó complex dat het haast onmogelijk is te begrijpen wat ze bedoelt.'

Naveen Andrews en Daryl Hannah in de Berlage Beurs.Beeld Murray Close / Netflix

In de Beurs van Berlage is het een genot om Wachowski aan het werk te zien - ze is direct herkenbaar aan haar paarsroze dreadlocks. De zaal is gevuld met keurig gekapte en chic aangeklede treinstationfiguranten, in het midden zit een oude Indiase man in kleermakerszit op de grond. Terwijl de cameraman door de zaal wandelt en een rondje draait om de zittende man - het 360-gradenshot is ook typerend voor de Wachowski's - stuurt Wachowski hem bij door haar handen op zijn schouders te duwen. Alsof ze de filmer stiekem net niet helemaal vertrouwt.

Eerder zei acteur Brian J. Smith: 'Lana is de ultieme auteur. Ze draagt verantwoordelijkheid voor elke seconde van dit seizoen. Alles gaat door haar filter.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden