‘Amsterdam krijgt niet te veel van subsidies voor kunst’

De cijfers die de provincies hanteren in hun strijd om meer cultuurgeld kloppen niet. Naar Amsterdam gaat niet de helft van alle cultuursubsidies, maar slechts 7,5 procent....

Van onze verslaggever Harmen Bockma

In de Tweede Kamer komt volgende week maandag de begroting voor Cultuur aan de orde. In de Kamer tekent zich een meerderheid af voor het verschuiven van een deel van het cultuurbudget van de Randstad naar de provincies. Dat heeft geleid tot een felle lobby van zowel de Randstad als de provincies.

In de discussie worden onder andere cijfers gehanteerd uit het eerder verschenen rapport Kijk zo zit dat van de provincies. Daar staat in dat de helft van alle kunstsubsidies van het rijk naar Amsterdam gaat. In Noord-Holland spendeert het rijk 90,27 euro per inwoner aan kunstsubsidies, in Drenthe maar 11,27 euro. Op basis van deze cijfers dringen de provincies aan op een in hun ogen eerlijker verdeling van de cultuurgelden.

De Kamerleden John Leerdam (PvdA) en Nicolien van Vroonhoven (CDA) hebben dat pleidooi overgenomen. In twee moties dringen ze aan op een betere geografische spreiding van subsidies.

Maar volgens Gehrels zit het onderzoek ernaast. ‘In het rapport worden de cijfers helemaal niet uitgesplitst. Als je dat wel doet, tekent zich een heel ander beeld af. Want dat er veel geld naar Amsterdam gaat, betekent nog niet dat het allemaal daar wordt uitgegeven.’

Gehrels rekent voor: van de 200 miljoen voor de hoofdstad gaat 60 miljoen naar landelijke instituten als het Fonds voor de Letteren en het Filmfonds. Die hebben weliswaar hun kantoor in Amsterdam, maar het geld wordt landelijk verspreid. Daarnaast gaat er 86 miljoen naar in Amsterdam gevestigde instituten. Van hun budget gaat 51 miljoen euro op aan optredens buiten Amsterdam.

Naar vijf instellingen in Amsterdam – het Rijks, het Van Gogh, het Filmmuseum, het Concertgebouworkest en de Nederlandse Opera – gaat 60 miljoen euro. Zij hebben echter een landelijke functie, benadrukt Gehrels. ‘Als je al die bedragen eraf trekt, houd je 30 miljoen euro over. Dat is 7,5 procent van het cultuurbudget.’

‘Accepteer nu toch dat de steden brandpunt zijn van cultuur en wees blij dat we zo’n hoog niveau hebben’, zegt de Amsterdamse wethouder. ‘Als we cultuurgeld op zo’n schaal gaan verspreiden, leidt dat alleen maar tot vervlakking.’

De Groningse gedeputeerde voor Cultuur Hans Gerritsen – woordvoerder namens de provincies – vindt dat Gehrels ‘niet zo defensief moet doen’. ‘Van al het kunstgeld komt 75 procent in de Randstad terecht, terwijl er in de provincies ook een heleboel gebeurt. Kijk naar het fotofestival Noorderlicht, kijk naar het Orkest van het Oosten, kijk naar de modebiënnale in Arnhem, kijk naar Oerol. Die tonen aan dat ook steden buiten de Randstad broedplaatsen zijn.’

Gerritsen bestrijdt dat de provincies veel minder zouden uitgeven aan cultuur. ‘Per inwoner geeft Amsterdam 67 euro uit aan kunst, terwijl dat voor de stad Groningen 138 euro is.’ Gehrels op haar beurt bestrijdt dit laatste cijfer: zij komt uit op 154 euro per Amsterdammer.

De provincies willen graag een kwart bij hun huidige budget. In totaal gaat het voor het Noorden (Friesland, Groningen en Drenthe), het Oosten (Overijssel en Gelderland) en het Zuiden (Brabant, Limburg en Zeeland) om 25 miljoen euro extra.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden