Amerikanen moeten van China diep door het stof

Op de derde dag van demonstraties overal in het land heeft China zijn eisen gesteld en represailles aangekondigd voor het NAVO-bombardement op zijn ambassade in Belgrado....

Van onze correspondent Jan van der Putten

De Chinese regering heeft geëist dat Washington formeel zijn excuses aanbiedt voor het bombardement, schadeloosstelling betaalt, een onderzoek instelt en de schuldigen straft. Volgens Peking was de aanval moedwillig. Hij zou zijn bedoeld om China mores te leren.

In een telefoongesprek met zijn Russische collega Jeltsin noemde de Chinese president Jiang Zemin het bombardement een 'volstrekt barbaarse daad' en het bewijs van een 'onvervalste kanonneerboot-politiek'. Zolang de NAVO-bombardementen doorgaan, zei Jiang, is het voor de Veiligheidsraad onmogelijk over een oplossing te praten. China heeft in de Veiligheidsraad het vetorecht.

De al danig gehavende relaties tussen Washington en Peking hebben door het bombardement een stevige knauw gekregen. China heeft het overleg met de VS over non-proliferatie, ontwapening en internationale veiligheid gestaakt, evenals de militaire contacten op hoog niveau.

Ook de pas hervatte mensenrechtendialoog is opgeschort. Deze contacten waren belangrijk voor het scheppen van wederzijds vertrouwen. Ze legden de basis voor het bezoek van Jiang aan de VS in 1997 en dat van Clinton aan China in 1998. Met het staken van de mensenrechtendialoog verandert in de praktijk weinig, maar het staken van de militaire dialoog kan vergaande gevolgen hebben.

Veel demonstranten voor de Amerikaanse, Britse en Albanese ambassade in Peking eisten gisteren verdergaande maatregelen, zoals de uitwijzing van de Amerikaanse ambassadeur James Sasser en zelfs een oorlogsverklaring aan de Verenigde Staten.

Er werd weer naar hartelust geschreeuwd en met stenen en flessen geworpen. Het wemelde van de hakenkruizen en Hitler-achtige Clintons. NATO, legde een spandoek uit, betekent Nazi Association Terroristic Organization.

Ook honderd boeddhistische monniken en katholieke priesters en zusters van de door het regime gecontroleerde Patriottische Kerk betoogden mee. De politie liet de demonstranten groepsgewijs bij de wegblokkades door en hield individuele demonstranten tegen.

Ambassadeur Sasser kan nog steeds het belegerde gebouw niet uit, maar de druk was gisteren wat minder. Nadat zondag de ene ruit na de andere was gesneuveld, zei hij dat hij was begonnen alvast de gevoeligste documenten te vernietigen.

Buitenlanders kunnen de betogingen beter mijden willen ze niet worden uitgescholden of, zoals enkele journalisten overkwam, geslagen. Ook elders Peking waren weinig buitenlanders op straat. De Amerikaanse en Britse scholen zijn gesloten. Bedrijven uit deze landen hebben de veiligheidsmaatregelen voor personeel verscherpt. Washington en Londen ontraden reizen naar China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden