Amerikaanse FCC haalt een streep door netneutraliteit: wat betekent dat?

Vijf vragen over netneutraliteit

De Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) haalde donderdag een streep door de zogenoemde netneutraliteit. Dit tot woede van voorvechters van het vrije internet, die al maanden protest voerden tegen het voornemen van de toezichthouder. Ook bedrijven als Netflix zijn teleurgesteld. Providers in de VS kunnen straks bepaalde diensten op hun netwerk voorrang geven.

Ajit Pai, voorzitter van de FCC. Beeld ap

1. Wat is die netneutraliteit ook alweer?

Netneutraliteit houdt in dat providers niet de ene dienst mogen voortrekken boven de andere. Providers mogen zich dus niet als poortwachter bemoeien met de diensten die consumenten online gebruiken. Die diensten moeten op gelijke wijze behandeld worden. Om een hypothetisch voorbeeld te geven: KPN mag Netflix niet bevoordelen boven Videoland door Netflix via een hogere downloadsnelheid aan te bieden of door extra geld te vragen voor de doorgifte van Videoland. Deze netneutraliteit is volgens de voorstanders het fundament van het internet. Providers zijn er volgens hen puur voor de infrastructuur, die het internetters mogelijk maakt om vrije toegang tot zoveel mogelijk informatie te krijgen.

2. Waarom heeft de FCC er een einde aan gemaakt?

De stemming van donderdag (drie tegen twee) maakte een einde aan de regels die onder president Obama in 2015 waren vastgelegd. De nieuwe voorzitter van de FCC is Trumpbondgenoot Ajit Pai. Net als Trump is Pai tégen de netneutraliteit. In zijn vorige betrekking was hij advocaat van provider Verizon. Providers als AT&T, Comcast en Verizon hebben een stevige en succesvolle lobby gevoerd om een einde te maken aan de door techbedrijven, burgerrechten- en consumentenorganisaties gewenste netneutraliteit. De providers willen meer vrijheid, bijvoorbeeld bij het aanbieden van speciale pakketten. Het afschaffen is goed voor de consument en goed voor de innovatie, zeggen zij.

3. Dus toch goed voor de consument?

Zo simpel ligt het niet. Consumentenorganisaties zelf zijn in ieder geval bang dat het verkeerd uitpakt. Het is nog afwachten wat er precies gaat gebeuren, maar zij vrezen dat providers inderdaad met speciale pakketten zullen komen: abonnementen waarvoor extra betaald moet worden of waar juist minder inzit dan nu het geval is. Oh, u wilt ook onbeperkt Netflix kijken? Dat wordt dan 5 dollar extra. Netflix zelf trok fel van leer naar de beslissing van de FCC: 'Netneutraliteit heeft gezorgd voor een ongekend tijdperk van innovatie, creativiteit en betrokkenheid van burgers.' De dienst kondigt een lange juridische strijd tegen de FCC aan.

4. En wat vinden de grote techbedrijven ervan?

Opvallend genoeg hebben bedrijven als Facebook en Google zich de laatste tijd minder laten horen in het koor van luide protesten tegen het opheffen van de netneutraliteit dan vroeger het geval was. Dit kan niet los worden gezien van het gegeven dat Silicon Valley lang niet zulke goede vriendjes met Trump is als in het recente verleden met Obama. 'De grote techbedrijven zijn zich zeer bewust van het feit dat Washington ze nu vijandig is gezind', zo verwoordt Harold Feld van non-profitorganisatie Public Knowledge tegenover the New York Times dit sentiment. 'In deze omgeving lopen die bedrijven liever niet te veel in het oog en houden ze zich op de achtergrond.' Er is immers een veel groter gevaar dan netneutraliteit: Google en consorten vrezen dat ze worden aangepakt omdat ze te groot en te machtig zijn geworden. Dan maar liever even geen aandacht trekken met protesten.

5. Wat betekent het afschaffen voor Nederlanders?

Op het eerste gezicht niet zo gek veel: netneutraliteit werd hier in 2012 in de wet opgenomen. Later kwamen er ook Europese regels. De Europese Commissie heeft beloofd dat netneutraliteit in Europa beschermd blijft. Toch zullen er volgens Rejo Zenger van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom ook voor Europeanen op de langere termijn gevolgen merkbaar zijn. 'Het internet is in twintig jaar tijd snel groot geworden omdat iedereen op elke computer het internet even makkelijk kon bereiken. Door het gebrek aan barrières hadden vernieuwende diensten gelijke kansen. Als internetproviders hun monopoliepositie misbruiken om gebruikers uit te melken, gaat dat ten koste van het open karakter van het internet', aldus Zenger. Dit zal volgens hem ook gevolgen hebben voor de Nederlandse internetgebruiker: het aanbod zal minder innovatief zijn omdat nieuwkomers minder kans krijgen. De providers zullen vooral deals sluiten met bestaande grote partijen, vreest Zenger.


Dit schreven we ook over netneutraliteit

21 ideeën voor een beter internet
In plaats van het vrije, machtsvrije netwerk dat de mensheid zou bevrijden, dreigt het internet een platform te worden voor ongebreidelde manipulatie en machtsuitoefening. Hoog tijd om ons af te vragen of we het tij kunnen keren: hoe wordt het internet weer van ons? De Volkskrant vroeg wetenschappers van verschillende disciplines naar ideeën. Hier de oogst!

Prijsinformatie
Een nieuw patent dat Amazon heeft gekregen, kan het Amerikaanse klanten onmogelijk maken om in fysieke winkels van de webgigant prijzen op internet te vergelijken. De gepatenteerde techniek stelt Amazon namelijk in staat om online prijsinformatie van concurrenten te blokkeren. Dat meldt technologiewebsite The Verge.

Digitale politiek
Wat zijn de plannen van politieke partijen op het gebied van technologie, privacy en robotisering? Een bloemlezing uit de partijprogramma's van de grotere partijen. En van de Piratenpartij natuurlijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.