Altijd maar wachten op die ene prins

Blanche Dubois, de gestrande paradijsvogel uit Tenessee Williams' toneelstuk A Streetcar Named Desire, zoekt naar haar hart. Een rood plastic geval blijkt dat te zijn, waarin haar lipstick zit opgeborgen....

In Pedro Almodóvars All About My Mother speelt Williams' toneelstuk een grote rol. Het drama over verlangen, liefde en destructie, slingert als een rode draad door het leven van Manuela, om wie de ode aan 'alle actrices die actrices speelden' draait.

Manuela leerde de vader van haar kind kennen tijdens de repetities van het stuk bij een amateurgroep (hij was de botte Kowalski, en zij de aanminnige Stella). Met de zoon gaat Manuela zeventien jaar later naar een professionele opvoering van A Streetcar Named Desire, om de jongen na afloop voor altijd te verliezen: Esteban wordt voor haar ogen doodgereden.

Als Manuela in Barcelona op zoek gaat naar Estebans vader, vindt ze troost in de coulissen van het theater waar de toneelklassieker wordt opgevoerd. Sterker: Manuela mag als invalster een avond de rol van Stella spelen. Zij imponeert met een huiveringwekkende schreeuw. Dezelfde schreeuw die zij slaakte toen haar kind werd geschept.

Pedro Almodóvar toont zich een trouw volgeling van Oscar Wilde. Ook de Catalaanse regisseur is ervan overtuigd dat de kunst niet het leven nabootst, maar het leven de kunst. In de wereld van Almodóvar speelt iedereen een rol in een melodrama. De acteurs van het dagelijkse leven blijven met moeite op de been, veelal met uit films geleende teksten. Maar in de fantasie kan iedereen uitgroeien tot een ster. 'Hoe meer een vrouw lijkt op haar gedroomde ideaal, hoe echter ze wordt', zegt transseksueel Agrado, die van zichzelf twee aspecten authentiek noemt: haar gevoel en haar siliconen.

Het werk van Almodóvar bestaat uit een mengeling van extravaganza, theater en moderniteiten. Zijn films ogen als optochten van neurotische vrouwen, twijfelende homoseksuelen en tot vrouwen omgebouwde kerels. Allemaal wachten ze op die ene prins, die zich vaak nog meldt ook, om zich na een hoekig samenzijn snel uit de voeten te maken.

Almodóvars oeuvre dreigde, ondanks rake dialogen en ontroerende personages, een echoput te worden. Iedere volgende film weerspiegelde de vorige, maar de diepte werd minder en minder - niet voor niks geldt La Ley del Deseo uit 1986 nog altijd als een van zijn verbazingwekkendste werken. Gaandeweg werden onstuimige kitsch en hilariteit belangrijker dan inhoud. De filmmaker reduceerde zichzelf tot een veredelde art director, die vooral de aandacht trok omdat hij altijd weer de juiste prullaria op de goede plek had staan.

All About My Mother zet daar een streep onder. De ontroerende en opbeurende vertelling is rijper dan bijvoorbeeld Atame! en Kika. De karakters (onder wie een zwangere, sero-positieve non en haar moeder, die schilderijen van Chagall vervalst) zijn behendig met elkaar verweven. Almodóvar verbeeldt het drama in een secure, krachtige stijl. Als de zoon onder een auto loopt, toont Almodóvar Manuela's ontzetting vanuit het dovende perspectief van het slachtoffer, wat de scène tot een intens verdrietig tafereel maakt.

Almodóvar is niet langer een kind van de Spaanse jaren zeventig, dat de herwonnen vrijheid botviert met seksuele grollen. Hij is een gerespecteerd tovenaar geworden, die het afgelopen jaar werd bekroond met de regieprijs in Cannes, een Franse César en vier Europese filmprijzen, terwijl de Oscar voor de Beste niet-Engelstalige film hem nauwelijks kan ontgaan.

Het is verdiende lof voor een regisseur die na lang zoeken de waarheid vond in de kunstmatigheid. Net als Blanche Dubois in A Streetcar Named Desire verlangt Almodóvar naar schoonheid en magie. Zij kwam in het gekkenhuis terecht. Almodóvar werkt in Hollywood aan zijn eerste Engelstalige film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden