IFFR

Als vrouwen de macht zouden grijpen

Wat gebeurt er als vrouwen de macht grijpen? Zou de wereld er dan lieflijker uitzien? Het programma What the F?! onderzoekt die vraag en kijkt naar feminisme in films.

De Film Me Quedo Contigo (2014) van Artemio Narro is onderdeel van het programma What the F?! Beeld Dir: Rupesh Paul
De Film Me Quedo Contigo (2014) van Artemio Narro is onderdeel van het programma What the F?!Beeld Dir: Rupesh Paul

Hoe zou de maatschappij er uitzien als vrouwen al sinds de jaren vijftig de lakens hadden uitgedeeld? Om te beginnen was God dan vervangen door Gaia. Alle auto's waren allang elektrisch geweest. Kanker? Genezen. Wereldvrede? Uiteraard. Zelfs het weerbericht klinkt anders: 'De volle maan kan best voor oververhitting zorgen aan de eettafel. Zeker als je menstruerende tieners hebt.'

Dit alles is te zien in de grappige nep-documentaire No Men Beyond This Point. Daarin onderzoekt regisseur Mark Sawers de radicaalste feministische fantasie: in zijn film kunnen vrouwen zich sinds de jaren vijftig voortplanten zonder man, waardoor mannen op het punt van uitsterven staan. In zijn scherpe maatschappijsatire volgt hij de 37-jarige Andrew Myers, de 'jongste man op aard'.

No Men Beyond This Point maakt deel uit van het IFFR-programma What the F?! , dat onderzoekt hoe het feminisme naar voren komt in een aantal prikkelende films. Zo valt onder meer mooi te onderzoeken wat vrouwelijke solidariteit eigenlijk oplevert.

Samenwerking

Een nieuw leven, in het geval van de prostituees die Brenda ontmoet in de documentaire The Dreamcatchers (Kim Longinotto). De ex-prostituee maakt 'sisterhood' een onlosmakelijk onderdeel van haar vrijwilligerswerk. Ze probeert drugsverslaafde hoertjes van de straat te krijgen, waar ze maar al te vaak zijn beland door iemand van hun eigen sekse en waar mannen zich als roofdieren gedragen. De pooiers spelen de vrouwen bewust tegen elkaar uit, houdt Brenda een groep straatprostituees in de gevangenis voor. 'Als we elkaar aardig vinden, geeft dat macht. Ze kunnen ons niet onder controle houden als we verenigd zijn.'

In het Koreaanse Cart (Boo Ji-Young) is ook zo'n prettig staaltje vrouwelijke samenwerking te zien: een groep supermarktmedewerksters komt in opstand als de mannelijke leiding ze in een keer allemaal wil ontslaan. Ze keren zich tegen de dominante, mannelijke cultuur die harde winst boven menselijkheid plaatst. 'Het zijn maar vrouwen', schampert een mannelijke leidinggevende aanvankelijk. Maar hoe zacht, onhandig en aarzelend ze ook mogen zijn, in een groep blijken ze krachtiger dan verwacht.

De man als monster, de vrouw als slachtoffer, een fluwelen revolutie: klassiek. Maar wat gebeurt er als de gebruikelijke verhoudingen worden omgedraaid? Dat onderzoekt de Mexicaanse horrorfilm Me Quedo Contigo (Artemio Narro). Daarin loopt een vrijgezellenfeestje uit op een ontvoering. Het slachtoffer eindigt gedrogeerd, half bewusteloos, naakt, vastgebonden: het gebruikelijke riedeltje in dit soort films, maar hier is het een man, een cowboy nog wel, die in die benarde positie zit en zijn het vier vrouwen die misbruik van hem maken.

Tekst loop door onder video

Terugpakken

Is het een indirecte wraakoefening? Wordt de cowboy geslachtofferd voor al die geëxploiteerde filmvrouwen? Het maakt de vriendinnen niet minder monsterlijk en hun acties niet minder misselijkmakend.

Ook in No Men Beyond This Point heeft de vrouwelijke overmacht niet alleen goede kanten. Het restantje mannen, gevestigd in reservaten, heeft het gevoel te worden 'teruggepakt' voor alle jaren van onderdrukking. Al heeft dat volgens de vrouwelijke president niets te maken met hun manonvriendelijke politiek: mannen zijn volgens haar nu eenmaal inferieure wezens.

Dat is iets wat niet alleen vrouwen ooit eerder hebben gehoord, maar iedereen die geen blanke huid heeft of niet heteroseksueel is. Zo parodieert No Men Beyond This Point aan de oppervlakte misschien de verschillen tussen mannen en vrouwen, maar onderstreept de film vooral dat het eigenlijk een kwestie is van machthebbers en minderheden.

En zo eert het What The F?!-programma de vrouwelijke solidariteit, maar plaatst er ook een kritische kanttekening bij: zijn vrouwen echt zo veel liever en vriendelijker, of is dat alleen omdat ze de macht nog niet hebben om rotzakken te zijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden