Als Van der Laan over zijn ziekte praat, slaan sommige cafébezoekers een hand voor hun mond

In Amsterdamse cafés kijken ze wel vaker met z'n allen tv. Maar dan gaat het meestal om voetbal. Zondag ging het om een rustig praatprogramma: 'Zomergasten' met burgemeester Van der Laan. Men luisterde even stil in de Mokumse kroegen.

Amsterdammers kijken naar Zomergasten in Poesiat & Kater. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het duurt nog zeker twee uur voordat het metersgrote hoofd van de Amsterdamse burgemeester in haar cafébrouwerij te zien is, toch is Dafne van den Boom lichtelijk gespannen. Niet om wat Eberhard van der Laan straks gaat zeggen bij Zomergasten: 'Het is natuurlijk een welbespraakte man. En het is vanwege zijn ziekte opgenomen, dus het zal een mooie uitzending worden.' Waarom dan toch nerveus? 'Gewoon, omdat we dit nog nooit eerder hebben gedaan.'

Bij Poesiat & Kater in Amsterdam-Oost staat het grote scherm wel vaker opgesteld. Vooral voor voetbal- en andere sportwedstrijden. Beetje foeteren op de spelers, biertje erbij: mooier kan niet.

Maar een aflevering van Zomergasten uitzenden? Dat is heel iets anders, beaamt Van den Boom: 'Aanvankelijk wilden we het ook niet: de man is wel ziek natuurlijk. En je wilt mensen ook niet laten denken dat je dit doet om eraan te verdienen. Maar omdat er zo veel vraag naar bleek in de buurt, zijn we overstag gegaan. We hebben ook een sociale functie.'

Amsterdam spitst zondagavond zijn oren voor haar burgemeester en dat doet de stad niet alleen op de eigen driezitsbank. Cafés, bioscopen, het Scheepvaartmuseum, debatcentrum De Balie en de Q-Factory, een megarepetitieruimte voor muzikanten: stadgenoten komen er samen om te horen hoe Van der Laan zijn favoriete tv-beelden van commentaar voorziet, op het dak van een ondergelopen camper.

Bij de Walter Woodbury Bar, niet ver van Poesiat & Kater, zat zaterdag de zaak vol voor Nederland - Zweden, de kwartfinale bij het EK vrouwen. Een dag later klinkt er geen gejuich om de twee doelpunten, maar wordt geluisterd naar iemand die duiding geeft aan een reeks Europese dictaturen. Een interview met de burgemeester, met publiek als een voetbalwedstrijd.

Zo gek vindt Dick die sportmetafoor trouwens niet, vertelt hij aan tafel met jeugdvriend Winfryd en diens partner Greetje: 'Of het nu de burgemeester is of de bondscoach, iedereen vindt er wel iets van.' Hij had aanvankelijk zijn bedenkingen over Van der Laan - 'Ik vond hem echt iemand uit de polder' - maar die scepsis is na zeven jaar verdwenen. 'Laat ik de PvdA daarom een veer in hun reet steken: ze leveren altijd weer bijzondere burgemeesters. Al was ik meer fan van Cohen: zo'n lieflijke persoonlijkheid.'

Dick draait er niet omheen: natuurlijk speelt ook Van der Laans ziekte een rol bij hun unanieme besluit om van het terras te verhuizen naar de tafel pal voor het grote scherm. 'Hij is in de laatste fase van zijn leven, dan zegt een mens zinnige dingen. En neemt hij geen blad voor de mond meer.'

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hapje eten, een lokaal gebrouwen Pale Ale erbij - en dan maar eens horen wat de burgemeester te zeggen heeft. Only in Amsterdam, zouden ze buiten de hoofdstad kunnen denken. Toch zetten de Amsterdamse kroegbazen hun tv's lang niet alleen voor voetbalwedstrijden aan. In de roze Reguliersdwarsstraat en omstreken bijvoorbeeld worden de douze points van het Eurovisiesongfestival elk jaar rechtstreeks uitgezonden. En de ontknoping van Wie is de Mol? is live te volgen in het Vondelpark.

Een poging van fans om Temptation Island in een Amsterdamse club uit te zenden, sneuvelde dan weer jammerlijk. Via crowdfunding werd maar een kwart van het benodigde bedrag opgehaald. 'Ik denk dat we het momentum hebben gemist', somberde de organisator.

Dat momentum heeft Zomergasten wel te pakken. Populairder in eigen stad kan Van der Laan amper worden, stellen de bezoekers van Poesiat & Kater vast - een mix van twintigers en zestigers en alles ertussen in. Nog voor de uitzending begint, verhuist een deel naar het balkon: beneden zijn alle tafels bezet. De uitzending wordt vrijwel muisstil bekeken. Als Van der Laan over zijn ziekte praat, slaan sommige cafébezoekers een hand voor hun mond.

'Iedereen houdt van deze burgemeester', zegt de 28-jarige Mandy. Ze was dan ook onverbiddelijk toen haar drie jaar jongere tafelgenote Daphne opperde dat ze best thuis naar Zomergasten konden kijken. Mandy: 'Voetbal kijk je met z'n allen. En een interview met onze burgemeester ook.' Zeker in combinatie met een proeverij van vijf bieren, waarover ze al langer hadden gefantaseerd.

Lees meer

De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan was zondag een dienstbare Zomergast. Na het prachtige laatste half uur zal menig kijker met vochtige ogen naar bed zijn gegaan. Lees hier de hele tv-recensie.

Wat had hij te zeggen over zichzelf, en zijn visie op de politieke situatie van Nederland? En hoe moet het volgens hem verder met Amsterdam, de stad die de laatste tijd onder zijn eigen populariteit lijkt te bezwijken? Dit zei Van der Laan in het eerste grote interview nadat zijn ziekte bekend werd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden