Als roem uitblijft, word je gedumpt

Boekenweek

De jonge Maan Leo weet wat opvallen is, dichteres Augusta Peaux wist juist onzichtbaar te blijven. Allebei schrijven bekentenisliteratuur, vindt Arjan Peters.

Foto Hilde Harshagen & Antonia Hrastar

Met volle borsten en een leeg hoofd kun je nog ver komen. Dat laat de Zeeuwse met de absintkleurige ogen en de onwaarschijnlijke naam Maan Leo (1986) zien in haar romans Ik ben Maan en het recente Huwelijkse voorwaarden (Lebowski; euro 17,50). 'Zoals gezegd heb ik helemaal niets te zeggen', stelt ze niet ongeestig, en haar debuut van twee jaar geleden noemt ze nu 'een en al vorm, omdat de vent niet thuis gaf'.

Liegen is een van haar sterkste 'skills', en daarom zitten we opgescheept met deze quasi-erotische bekentenissen. Hoe een hol vat met louter brutaliteit de aandacht kan vragen.

Na twee van die spelletjesboeken kennen we de grap wel. Maan is getrouwd met schrijver Peter Drehmanns, een vijftiger zonder herdrukken die zich wild ergert aan het gemak waarmee jonge vrouwen alles maar lukt, terwijl impopulaire oudere heren het nakijken hebben. Het literaire bedrijf prostitueert zich en doet alles voor verkoopcijfers.

Kwaliteit telt niet langer. Met een voorgevel als die van Maan Leo heb je een grotere kans op publiciteit dan met een roman die het van de inhoud moet hebben. Drehmanns is getrouwd met zijn eigen gelijk. Fijn voor hen, maar als Maan niet snel zelfstandiger wordt en bewijst meer dan een grappige buitenkant te bezitten, zal de belangstelling luwen.

Zo voorspelbaar is de markt: als roem uitblijft, word je gedumpt.

Aan de randen van die markt, gevrijwaard van het commerciële geweld, verschijnen intussen nog steeds bijzondere uitgaven, zoals de bloemlezing die Mario Molegraaf maakte uit de poëzie van Augusta Peaux: De wilgen, de velden, het water (Liverse; euro 24,50). Bij leven dichtte de vrijgezelle domineesdochter Peaux (1859-1944), die de gave bezat om niet op te vallen, in twee bundels over verlaten wegen, besneeuwde daken, vervallen woningen, onweerswolken en kindertranen.

Het mag dan ook geen verwondering wekken dat ze op hogere leeftijd gebukt ging onder 'recidiverende melancholie'.

Haar gedichten zijn geen sombere genrestukjes. Er gebeurt van alles, al blijft het contact tussen mensen uit. In de taal kon Augusta Peaux zich verstaan met de wereld.

Schrijven is misleiden, stelt Maan Leo. Voor Peaux echter moet schrijven het enige zijn geweest waar zij van op aan kon. In 'Buitenhuis in de regen' volgt ze de levende regen die thuis komt en aan de ruiten klopt: 'Nu wekt zij de dingen/ op uit den dood/ zachtjes gaan zingen/ daklijst en goot'.

In drop na drop begint het huis te leven, als onderdeel van de natuur: ''t Werd met de sterren/ en wolken één/ 't staat hun niet verre,/ 't staat niet alleen.' Het afzijdige huis neemt toch aan alles deel. Dit is de diepere bekentenisliteratuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.