Als Mozes had doorgevraagd

Het was de vorm van mijn warmte vanmorgen

In boekvorm, maar ook als 'eerste YouTube dichtbundel' verscheen Als Mozes had doorgevraagd van Marjolijn van Heemstra (1981): een serie filmpjes waarin de gedichten worden voorgedragen door bekende en minder bekende Nederlanders, onder wie Youp van 't Hek, Frits Bolkestein (die alleen van verstaanbare poëzie houdt en daarom voor dit optreden te porren was) Parool-hoofdredacteur Barbara van Beukering, Margreet Dolman, Ramsey Nasr en Noraly Beyer. Een aardige manier om aandacht voor de bundel te vragen, want die verdient hij alleszins.



Dit is een debuut dat je onmiddellijk laat vergeten een debuut in handen te hebben:
het was de vorm van mijn warmte vanmorgen
die mij liggend tot in detail omarmde
van punt tot punt in ronde lijnen
aanwezig maakte op de plek die ik ben.



De peilloze gaten in onze kennis worden afgetast - kennis van wie en wat wij zijn, en van de tijd-ruimtelijkheid waarin wij verzeild blijken. In beeldende, liefdevolle, nergens zwaarwichtige regels. Zoals een ruimtevaarder zich met 'ontsnappingssnelheid' kan losmaken van aardse beperkingen en zich iets verder in de oneindigheid kan begeven, zo probeert deze dichteres de onkenbare en onzegbare werelden te verkennen die zij buiten haar hier en nu vermoedt, achter de zintuigen, de taal, de wereldbeschouwingen: het heelal, de diepzee, het verleden, andermans leven of hoofd.
Treffende en soms ontroerende beschrijvingen of portretten levert dat op: van groot- of (verre) voorouders bijvoorbeeld, maar ook van een zeepaardje, een houthandelaar, een schaduwrijk huis, of de deemoedige sukkel die Mozes in haar ogen was.



Zelf leest ze op YouTube het schitterende slotgedicht 'Rabi'a van Basra' voor:
Aanbeden door de stenen zwerft ze
in haar hand een touw, aan het touw
een twijfelkoe, die rukt en loeit
Met gebroken polsen gaat ze
in schutkleuren gewaden van slang
en schrift verlost.
Ze weet alles nieuw onder de zon (...)
Houdt op haar huid de openbaring
onbegrepen vast.
Behalve een hommage aan de beroemde achtste-eeuwse mystica en Soefi-heilige, zou het heel goed ook een zelfportret kunnen zijn.



* * * *
Marjolijn van Heemstra - Als Mozes had doorgevraagd. Uitgeverij Thomas Rap; 64 pagina's; € 15,-. ISBN 978 90 6005 906 7.
Marjolijn van Heemstra

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden