Interview

'Als je van metal houdt moet je Sjostakovitsj luisteren'

Merlijn Kerkhof (30) schreef Alles begint bij Bach, een boek over klassieke muziek. Niet alleen voor grijze kenners, maar ook voor jonge, geïnteresseerde leken. Lotte Wijbrands (21) zit midden in de doelgroep en legt hem een aantal kwesties voor.

Beeld Merlijn Doomernik

'Het publiek dat op klassieke muziek afkomt is vijftig tinten grijs', schrijft muziekjournalist Merlijn Kerkhof in de inleiding van zijn eerste boek Alles begint bij Bach. Hij constateert dat hij zelf vaak de jongste in de zaal was. Waar waren zijn generatiegenoten? Weten ze wel genoeg? Tijd voor een gids met de ondertitel 'Wat je moet weten over klassieke muziek'.

Als ik aan klassieke muziek denk, denk ik aan mijn opa.

'Die verzuchting hoor ik vaak. Als ik mensen meeneem zeggen ze: 'Het is wel mooi allemaal, maar wel veel oude mensen.' Voor mij is zo'n concert iets voor mezelf. Er zitten wel mensen op die andere 1.800 stoelen van het Concertgebouw in Amsterdam, maar als het goede muziek is, ben ik in mezelf opgesloten.'

Ga je echt, zoals je in je boek schrijft, in je capuchontrui naar concerten?

'Ja. Veel mensen denken dat er een dresscode is voor klassieke muziek, maar dat is niet zo. Natuurlijk, bij premières doffen mensen zich wat meer op, maar je wordt nergens aan de deur geweigerd. In dat opzicht is klassieke muziek heel wat toleranter dan de gemiddelde nachtclub.'

Oké, maar ik weet helemaal niks van klassieke muziek. Kan ik er dan wel naar luisteren?

'Ja, je hoeft geen diploma te hebben. En je hoeft dus ook geen bejaarde te zijn. Maar het is wel leuker naarmate je er meer van weet. Daarom is het ook zo jammer dat het muziekonderwijs de laatste tijd zo, verslonst wil ik niet zeggen, maar zo weinig aandacht heeft gekregen. Met mijn boek probeer ik de schade in te halen. Je zegt trouwens dat je er niks van weet, maar dat is helemaal niet waar.'

Hoezo?

'Onze populaire cultuur is ervan doordrenkt. Als je de hele dag tv kijkt, hoor je sowieso drie klassieke stukken voorbij komen. Er is zo gruwelijk veel muziek die je zou herkennen als ik het laat horen. Als je de Toccata en Fuga van Bach hoort, (hij zingt de eerste maten) denk je natuurlijk aan spookhuizen. En films maken heel veel gebruik van klassieke muziek. De Estse componist Arvo Pärt vormt bijna een plaag; elke filmmaker gebruikt wel iets van Pärt.'

Als je mij met één muziekstuk zou moeten overtuigen van de schoonheid van klassieke muziek, wat moet ik dan horen?

'Dan ga ik je eerst vragen wat je leuk vindt, dan gaan we gewoon luisteren. Ik zou eigenlijk een consultancybureau moeten beginnen. Klassieke muziek op maat. Als je nou van hiphop houdt, moet je Jacob ter Veldhuis luisteren. Als je van metal houdt, adviseer ik je Wagner. Of het eerste celloconcert van Sjostakovitsj!'

Op zijn sokken rent hij naar de computer.

'Hier, het begint met een soort gebeuk. Het is anders dan keiharde gitaren, maar toch. Het is een misvatting dat mensen die beginnen allemaal naar Vivaldi moeten luisteren. Het is voor iedereen anders. En niet alles vind je in één keer mooi. De eerste keer dat ik de Sacre du Printemps van Stravinsky hoorde, vond ik het helemaal niet leuk, hoor. Toen vond ik het gewoon teringherrie.'

Wat mis ik als ik niet ga luisteren?

'Ik wil jou heel graag een keer meenemen, dan kun je zien hoe het is. Als ik in een concertzaal kom en ik hoor iets bijzonders, dan is er steeds weer die verwondering. Die symfonieën van Mahler zijn larger than life. Bij Bach denk je: hoe heeft iemand dit kunnen maken? Ik wil gewoon graag delen wat ik mooi vind.'

Merlijn Kerkhof, Alles begint bij Bach: Wat je moet weten over klassieke muziek, Thomas Rap, 18,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden