'Als je de Nobelprijs wil devalueren, moet je 'm aan Dylan geven'

Twintig jaar geleden zong de naam Bob Dylan al rond als het ging over de Nobelprijs voor de Literatuur. Wat vonden de Nederlandse 'bards' en schrijvers in 1996? Uit het Volkskrant-archief: J. Bernlef, schrijver: 'Dat stelletje verkalkte dames en heren in Stockholm geeft Dylan de Nobelprijs - nee, dat lijkt me onmogelijk.'

Boeken van Bob Dylan. Beeld anp

Liesbeth List, zangeres, kreeg onlangs de Visser-Neerlandiaprijs voor haar bijdrage aan de Nederlandse taalcultuur: 'Ken je het lied Pastorale van Lennaert Nijgh? Dat zong ik samen met Ramses Shaffy. Mijn hemelblauw met gouden hallen, mijn wolkentoren, ijskristallen. Kometen, manen en planeten, ah!, alles draait om mij! Dat is pure poëzie, echte literatuur. Bob Dylan schreef ook literatuur, vooral in zijn begintijd. Waarom zou ie de Nobelprijs niet mogen krijgen? Gek toch dat die prijs voor schrijvers nog nooit eerder aan een tekstdichter is gegeven. Er is geen verschil tussen die twee. Muziekteksten zijn gedichten en elk gedicht kun je zingen. Ik heb poëzie op mijn repertoire. Slauerhoff bijvoorbeeld, dat leent zich prachtig voor zang.'

Harry Mulisch, schrijver: 'Als je de Nobelprijs wilt devalueren moet je 'm aan Dylan geven. Dan is het gebeurd met die prijs. Zo is het toch? Hij maakt aardige liedjes, maar het is de inhoud die telt en Dylan is wat dat betreft niet goed genoeg. Dan kun je die onderscheiding beter aan Leonard Cohen geven, of aan iemand als Ivo de Wijs.'

Ivo de Wijs, tekstdichter: 'De nominatie van Bob Dylan is terecht en komt wat mij betreft zelfs te laat. Dylan schrijft soms ondoorgrondelijk doorwrocht, je kunt veel lelijks over hem zeggen, maar hij is absoluut erudiet. Hij maak geen ''Ik hou van jou''-liedjes, zijn werk is steviger. De laatste jaren zijn we hem een beetje kwijtgeraakt, met al dat religieuze gedoe, maar hij treedt weer op en het concert dat hij laatst in Amsterdam gaf, was goed. Jacques Brel zei ooit: ''Mensen lezen geen gedichten meer, ze luisteren alleen nog naar liedjes''. Dat is wat overtrokken, ik lees best nog gedichten, maar de liedjesschrijver staat tegenwoordig heel dicht bij de mensen. Wij liedjesmakers klagen altijd dat we niet worden opgenomen in officiële bloemlezingen, dat we geen literaire prijzen krijgen. Dat gebeurt pas als je dood bent - kijk maar naar Annie M. G. Schmidt. Maar volgens mij valt dat wel mee. Ik een prijs winnen? Laten we zeggen: ik schrijf vlijtig door.'

J. Bernlef, schrijver: 'Ha! Dat lijkt me niet erg serieus, toch? Dat stelletje verkalkte dames en heren in Stockholm geeft Dylan de Nobelprijs - nee, dat lijkt me onmogelijk. De poëzie is begonnen met liedjeszangers, dus dat is het probleem niet. Maar Dylan, tja, hij heeft inderdaad een paar liedjes gemaakt die goed zijn. Om hem nu te vergelijken met Nobelprijswn zanger, dan moet hij het zijn. Op zich is het wel grappig dat de popmuziek wordt erkend als genre waarin men zich literair uitdrukt, af en toe. Dat klinkt inderdaad voorzichtig. Lang niet alle teksten in de popmuziek zijn literair. Nou ja, ook lang niet alle boeken zijn literair, natuurlijk. Wat ik schrijf? Ik schrijf een tekst en als de jongens er muziek bij maken, is het een liedtekst. Als het blijft liggen dan, ja dan is het misschien poëzie. Maar die scheidslijn ontstaat altijd achteraf. We hebben met De Dijk al heel wat prijzen gehad. De Zilveren Harp, de Gouden Harp. Of ik de AKO-literatuurprijs ooit zal winnen? Mag ik daar eerbiedig op zwijgen?'

Ed van Eeden, jurylid van de AKO-literatuurprijs: 'Nee, van ons zou het boek met de teksten van Huub van der Lubbe de prijs niet krijgen. Ik denk niet dat het literair is. Hij blijft een liedjesmaker, hoe verdienstelijk ook. Hetzelfde geldt voor Dylan. De man heeft zijn strepen op een ander vlak verdient, dus is het oneigenlijk hem de prijs toe te kennen. Net zoals het oneigenlijk was dat Churchill de Nobelprijs kreeg voor zijn mémoires; dat was puur politiek. Het is een sympathiek streven, zo'n fanclub die een professor vindt om Dylan voor te dragen, maar hier is de Nobelprijs niet voor. Dan kunnen ze beter Leonard Cohen nomineren, die heeft tenminste nog wat goede romans en gedichten geschreven.'

Armand, liedjesmaker en -vertolker: 'Wat dacht je! Eindelijk een prijs voor èchte literatuur! Bob Dylan kan niet zingen, zeggen ze altijd, hij kan alleen maar schrijven. Dat wordt nu dus waarheid. Te laat, maar het is erkenning. Ach, literatuur. Wat is literatuur? Ik heb nog nooit zo'n prijs gehad. Maar wie weet wordt de wereld een keer wakker. Hé, ik heb nog wat te doen. Mazzel'

Liesbeth List: 'Moet je luisteren. Als dit op een gedicht lijkt, dan komt dat door jouw ogen. Die blauwer worden als je praat, over zeemeeuwen en aarbeienjam. Dat komt uit een liedtekst van Rob Chrispijn. Is het niet prachtig?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden