'Als ik nu jong was, zou ik hier studeren'

Haar nieuwe baan is Toebosch op het lijf geschreven. De onorthodoxe opleiding DasArts vraagt om een directeur met gevoel voor wonderlijke zaken....

Van onze medewerkster Anette Embrechts

Maar wie Toebosch en DasArts kent (De Amsterdamse School/Advanced Research in Theatre and dance Studies) weet dat die twee bij elkaar passen als een letter bij een krant. Je moet van onorthodoxe huize komen en gevoel hebben voor wonderlijke zaken om deze diamant van ruw artistiek talent verder te polijsten. En vooral, je moet gek zijn op ideeën: potentiële makers worden er binnen gehaald op grond van visionaire, surreële plannen.

Het is een werkplaats voor onderzoek en experiment waar ambachtelijk opgeleide artiesten hun vaardigheden op vragen loslaten; niet alleen acteurs en dansers maar ook musici en economen.

Toebosch is zo'n ideeënvrouw. Zie bijvoorbeeld nog haar virtuele politieke partij tijdens de jongste verkiezingen en haar plan voor een IJ-Boot, een theaterboot die meegroeit met het aantal bewoners van het nieuwe stadsdeel IJburg.

Maandag is ze begonnen als opvolger van Alida Neslo, die bijna vier jaar geleden de fakkel overnam van oprichter en inspirator Ritsaert ten Cate. Toebosch die zelf ook mentor is geweest bij DasArts noemt het 'mijn ideale huis'.

'Je krijgt meer vragen dan antwoorden. Als ik nu nog jong zou zijn, zou ik hier komen studeren.' Ze ziet het als een 'unieke geconcentreerde vorm van onderwijs in een bijna kloosterachtige situatie, die aan het eind van een blok explodeert in presentaties.' Nee, niet sektarisch, zoals ook wel eens wordt beweerd. 'Het is intens hard werken.'

Geboren uit een Nederlandse componist (Louis Toebosch) en een Vlaamse 'schone' (Maria Rubens), werd de Bredase zelf opgeleid aan kunstacademie en conservatorium. Sindsdien beweegt deze regisseur, beeldend kunstenaar, improvisator en mezzo-sopraan zich in even zo veel gebieden.

Van een performance zal het de komende jaren niet snel komen. 'Dit is deel drie van het leven, een vorm van dienstbaar zijn, na het eerste deel van alleen leren en deel twee van in praktijk brengen.'

Volgens Toebosch belichaamde Neslo de afgelopen jaren bij DasArts de wens en de wil om iedereen uit verschillende culturen met elkaar te laten communiceren. 'Precies op het moment dat de maatschappij ook in transformatie is.' Zelf wil Toebosch DasArts breder in de kunstwereld profileren. 'Ik ga mensen persoonlijk uitnodigen voor eindpresentaties.'

Haar aandacht gaat ook uit naar het vormgeven van virtualiteit: 'Waar gaan we naar kijken als we een theater binnen gaan? Wat is het theater van de toekomst?'

Wel ziet Toebosch op tegen de meetbare doelen, die ook DasArts steeds meer worden opgelegd. 'Hoe meet je of iemand goede kunst maakt? Het gaat om mensen die hun eigen regels maken, een ding hun eigen maatstaven opleggen en met hun ideaal tijd, gedachte en plaats in het hoofd van een ander willen bezetten.'

Open dag DasArts: 9 maart 2004

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden