'Als het slecht gaat met de wereld, gaat het goed met de popmuziek'

Een stem als een klok, inzicht in de machinaties van de pop en liedjes met een bodem van hartzeer, belegd met dance: zó word je dus een grote.

'Ik maak persoonlijke liedjes met best intieme teksten, die echt niet altijd vrolijk zijn.' Beeld Valentina Vos

Een mooie taal, dat Albanees. Je begrijpt de woorden niet, maar je voelt ze wel. 'Të dua' betekent 'ik hou van je'. Dua is liefde, die vader en moeder Lipa uiteraard door zich heen voelden stromen toen in 1995 hun dochter ter wereld kwam.

Vandaar dus die naam: Dua Lipa. Geen catchy artiestennaam voor een snel opkomende zangeres, maar een échte naam. Een naam die in slechts zeven letters alles verraadt over de identiteit van de drager en over de achtergronden van haar popcarrière.

'Laat mij dat nu maar even doen en zeur niet'

Dua Lipa (22) slingerde zes jaar geleden wat gezongen popcovers op YouTube. Drie jaar later plopten twee eerste singles tevoorschijn op de streamingplatforms: New Love, gevolgd door Be the One. Dat waren liedjes die toen al opvielen in het royale aanbod van vlotte, door vrouwen aangevoerde pop, van Katy Perry tot Taylor Swift. Lipa's nummers hingen nu eens niet comfortabel in de gelikte r&b of countrypop, maar kregen dankzij een op de dansvloer gerichte productie veel meer venijn.

Dua Lipa maakt nu dance-nummers met onverbiddelijke poprefreinen en met een hippe, nonchalante stoerheid, een gevoel van 'laat mij dat nu maar even doen en zeur niet'. Liedjes met teksten als hakken in het zand: 'If you don't like the way I talk, then why am I on your mind. If you don't like the way I rock, then finish your glass of wine.' Ze schiet omhoog in de hit- en afspeellijsten en ziet dat de klikcijfers voor haar laatste hit New Rules de half miljard zijn gepasseerd.

Een strak draaiboek

En daarom bespeelt ze vandaag vanuit een hotelkamer in Amsterdam de Nederlandse media, volgens een strak draaiboek: een interview, een tv-optreden, een fotosessie, een talkshowmoment. Ze zweeft in een extravagante showbizzverpakking, inclusief lakleren knielaarzen, door de gangen van het Park Hotel, achtervolgd door een visagist. Ja, het gaat snel met Dua Lipa en daarvan getuigt dit jachtige sterrengedoe. Ze moet accepteren dat er links en rechts aan haar wordt getrokken en dat er iemand met een 'blush-brush' achter haar aan rent om haar haren in zo'n knerpend strakke knot te wringen.

'Weet je wat hier het angstaanjagendst aan is', zegt Dua Lipa als ze even adem mag halen, 'je betreedt een nieuw territorium, een wereld waarbij je je wel iets had voorgesteld, maar die je toch niet had verwacht. Na bijvoorbeeld een ongelooflijke week vol optredens, opnamen, studiowerk en weet ik veel wat, denk je: dit was de drukste week uit mijn leven. Maar een paar maanden later realiseer je je dat je nog geen idee had van wat écht druk zijn betekende.'

Even voor de duidelijkheid: niemand lééft Dua Lipa. Dua Lipa leeft zichzelf. Zij stippelde zelf haar carrière uit, volgens een door haar zelf bedacht aanvalsplan, waarbij niemand anders dan Dua Lipa vooropliep, al vanaf haar jeugdjaren in de wijk Camden in Londen.

Tekst gaat door onder de afbeelding.

'Van Pink, Destiny's Child en Gwen Stefani. Stoere vrouwen, vond ik dat. Zo wilde ik ook zijn.' Beeld Valentina Vos

Stoere vrouwen

'Mijn ouders komen uit Pristina in Kosovo en vluchtten vlak voor het uitbreken van de Joegoslavische oorlog het land uit, naar Londen. Daar werd ik geboren. Ik beschouw mijzelf dus als een Kosovaars meisje uit Londen, dat zich nergens in de wereld zo thuis voelt als in Camden.'

Als ze over haar ouders praat, zet ze zichzelf in een lagere versnelling. Ze praat met de donkere stem die je herkent van haar liedjes: koel, ook wat afstandelijk. 'Ik heb zo'n gelukkige jeugd gehad, met fijne ouders. Die mij bovendien muzikaal opvoedden. Mijn vader zat in Kosovo in een rockband. In Londen niet meer, maar hij en mijn moeder draaiden altijd erg goede popmuziek, van Radiohead vooral, en van de Stereophonics. Ik studeerde op het schoolplein dansjes in met vriendinnen, zoals meiden nu eenmaal graag doen. Op de pop van de grote vrouwen van die tijd. Ik hield erg van Nelly Furtado. Van Pink, Destiny's Child en Gwen Stefani. Stoere vrouwen, vond ik dat. Zo wilde ik ook zijn. Ik mocht naar de theaterschool, kreeg zang- en dansles. Echt veel leuker kon mijn leven toen geloof ik niet worden.'

Stuk serieuzer

Het onbekommerde jeugdleven werd ineens een stuk serieuzer toen vader en moeder Lipa hun dochter vertelden dat het tijd was om de koffers te pakken. Het gezin wilde terug naar de inmiddels onafhankelijke Albanese republiek Kosovo, waar het oorlogsgeweld was verstomd.

Dan denken wij misschien: arme Dua Lipa, op 11-jarige leeftijd weg uit hip and happening Londen, weg van de theaterschool. Dag dansvriendinnen en theaterdromen. Maar zo lag het niet. 'Nee, dat is totaal niet wat er gebeurde, eigenlijk. De verhuizing kwam op een goed moment; daar hadden mijn ouders ook op gewacht. Ik was klaar met de lagere school en zou naar de middelbare school gaan. Mijn vriendenclub zou toch wel uit elkaar zijn gevallen, we hadden al afscheid van elkaar genomen.

'Ik vond het wel een spannend vooruitzicht: wonen in Pristina. Ik sprak Albanees, dus zo eng zou het niet worden. En mijn ouders beloofden dat ik in Pristina naar een school zou gaan waar ook de kinderen van hun vrienden naartoe gingen, die kende ik al. Ik ging er gewoon voor.'

Hiphop

In Pristina maakte Dua Lipa nieuwe vrienden. Van haar popvoorkeuren moesten ze niets hebben; ze brachten Dua aan de hiphop. 'In Pristina heerste de hiphop, uitsluitend hiphop. En ook ik raakte geobsedeerd door Tupac en 50 Cent.' Maar na vier jaar begon er iets te knagen. 'Ik miste die theaterschool. Zaterdagavond, negen uur: zang- en dansles. En ik ging denken: wat als ik alleen terug zou gaan? De vrienden en vriendinnen uit die tijd had ik nog, we hadden contact gehouden. Ik had het gevoel dat ik op ze kon terugvallen. Ja, ik wilde terug.'

Probleem: Dua Lipa was net 15.

Maar dat probleem zagen Dua en zelfs haar ouders niet zo. 'Ze hadden een enorm vertrouwen in me, en ik in hen. Bovendien: er zou een ander meisje uit Pristina naar Londen gaan om een masteropleiding te volgen en zij kon mij op sleeptouw nemen. Maar het belangrijkste: mijn ouders dachten dat ik een toekomst had in Londen, in het theater of de popmuziek. Het was uiteindelijk niet eens zo moeilijk ze te overtuigen.' Terug naar Londen.

Zelf liedjes schrijven

Daar beschaamde ze het vertrouwen niet. Dua Lipa vond het vooral leuk om te zingen en merkte dat ze daarin werkelijk uitblonk, ook dankzij die stem die een steeds fraaier, geheimzinnig, donker r&b-randje kreeg. Ze nam covers op - het liefst van Christina Aguilera. 'O, Christina Aguilera. Ik vond echt alles goed aan haar. Haar optredens, haar gedaanteverwisselingen, de manier waarop zij zich steeds opnieuw uitvond. Maar vooral haar stem. Ik had bij de vrouwelijke popsterren van die tijd vaak het idee dat er weinig van ze zou overblijven als alle show en glitter van ze af zou vallen. Maar niet bij Aguilera. Bij haar zou na het afschminken een heel mooie stem overblijven. Aan haar wilde ik mij spiegelen.'

De YouTube-clips van Dua Lipa gingen niet viral, ze zegt het maar eerlijk. 'Ik gebruikte ze als portfolio. Om met mensen in contact te komen. En dat gebeurde. Ik kreeg leuke commentaren, ook van mensen uit de muziekindustrie. Ik sprak af met die mensen, ging eens naar een studio.' En zo ging die gedroomde loopbaan van Dua Lipa van start, eigenlijk gelijk al als een sprint op de 100 meter.

Ze ging zelf liedjes schrijven. 'Op de piano en de gitaar.' Die nummers liet ze door producers in de gepaste vorm kneden. 'Daarin kwamen al mijn voorkeuren samen: van hiphop tot dance, pop en r&b. Een eigen stijl, best belangrijk in deze tijden.' Haar single Hotter than Hell werd een enorme hit in 2016 en je moet wel erg vermoeide pop-oren hebben wil je niet horen hoe dat komt.

Een herkenbare stem

Allereerst die stem natuurlijk: donker en cool, een zweem van Rihanna. 'Een herkenbare stem, volgens mij. Ook heel belangrijk in de pop in deze tijd, waarin zo verschrikkelijk veel liedjes voorbijkomen op de streamingkanalen. Als een nummer van mij is, zou je dat direct moeten kunnen horen.' Geen acrobatiek langs de toonladders van het r&b-idioom, maar karakter.

Dan de opbouw, van aanvankelijk beheerste soul, via een klein randje steeldrums en Club Tropicana naar een bonkende, zelfs extatische climax uit de dance. Extraverte muziek met veel hitgevoel, maar toch een onderliggend sentiment van wrange overpeinzing, over ernstige zaken als verloren liefdes.

En daar staat de debuutplaat Dua Lipa nu vol mee. 'Zo schrijf ik mijn liedjes, vanuit die dubbele gedachte. Ik maak persoonlijke liedjes met best intieme teksten, die echt niet altijd vrolijk zijn. Maar daarna mag de productie zo'n liedje optillen en zelfs opzichtig versieren, daar hou ik van. Muziek om huilend bij te dansen, zeg ik altijd: dance crying. En muziek waarbij je dus vrij makkelijk kunt meezingen. Maar als je er op een diepere manier naar luistert, ontdek je toch iets van een soulliedje. Nou ja, dat hoop ik dan.'

Martin Garrix

De Nederlandse danceheld Martin Garrix hoorde die vocale kracht in de stem van Lipa zeker en zocht vorig jaar contact met haar om een gezamenlijk nummer op te nemen. Dan weet je, als opkomende popzangeres, dat je carrière kan ontploffen. 'Martin Garrix is heel groot. Veel zangers of zangeressen met wie hij iets opneemt, krijgen dan overdadig aandacht maar kunnen daarna ook met lege handen achterblijven. Ik wilde dat voorkomen en het strategischer aanpakken. Ik zorgde ervoor dat ik eerst een paar nieuwe eigen nummers had, die al rondgingen op YouTube en Spotify. Zodat mensen bij ons nummer Scared to Be Lonely zouden horen: hé, dat is die Dua Lipa. Die ken ik al van dat nummer Blow Your Mind.'

'Volgens mij moet je de nieuwe mechanismen in de pop, waarin iedereen met iedereen samenwerkt, naar je hand zetten. Niet denken dat je makkelijk kunt doorbreken met het werk van een ander, maar luisteraars via dat werk naar je eigen liedjes loodsen. Als je het zo aanpakt, dan opent zo'n gezamenlijk nummer met een grote artiest deuren. En wie komt er door die deuren naar binnen lopen? Juist: jij.'

Beeld Valentina Vos

Zorgen over de toekomst

Met haar eigen, dance-achtige popgeluid, is Lipa nu speler in de eredivisie van de pop en een van die hitvrouwen die ze zelf in haar jeugd zo bewonderde. Haar nummers worden gecoverd op YouTube door meiden die wellicht ook dromen van shows in pophallen en megazalen. 'Die mogelijkheden zijn er nu, ik denk meer dan vroeger. Dankzij de nieuwe media en de razendsnelle manier waarop de popmuziek van nu wordt verspreid. Maar ook omdat er in de pop nu veel plek is voor héél veel leuke en grote artiesten, juist omdat de pop zo globaal wordt rondgepompt. En omdat de popmuziek misschien ook wel meer dan vroeger een safe space is geworden. Een veilige plek in een onveilige wereld.'

Een bittere gedachte, maar daarom niet minder waar: 'Als het slecht gaat met de wereld, gaat het goed met de popmuziek. Omdat volgens mij vooral veel jonge mensen zich zorgen maken over de toekomst. Zeker na de aanslagen in Manchester, bij het concert van Ariana Grande. Daar werden diezelfde jonge mensen in hun ziel getroffen. Ze hebben meer dan ooit behoefte aan een toevluchtsoord, waar ze die ellende even kunnen vergeten. Een leuk liedje, een leuke clip, ja: de popmuziek dus. Die zal de wereld niet redden, maar kan ons wel op het spoor zetten naar misschien, ooit, een betere tijd.'

De debuutplaat Dua Lipa is verschenen bij Warner Music Dua Lipa speelt zondag in Afas Live, Amsterdam. Het concert is uitverkocht.

New Rules

De video bij Dua Lipa's laatste hit, New Rules, is een strak gechoreografeerde clip, waarvoor zij zelf het draaiboek schreef. De zangeres wordt achtervolgd door een synchroon met haar mee bewegende groep vriendinnen, in een lus die eindigt in een zwembad. Lipa: 'Ik zag een oude reclamecampagne van Naomi Campbell, waarin een model met haar mee bewoog. Zoiets wilde ik ook. Het werd een soort West Side Story tijdens een poolparty.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden