BEELDVORMERSWerkkamers

Als het om werkkamers gaat, kan niemand wedijveren met de paus

Paus Franciscus voor het schilderij De wederopstanding van Perugino uit 1499. Beeld EPA

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: regeren op afstand.

Niet vaak voel ik een steek(je) van jaloezie bij beelden van paus Franciscus. Maar na zijn in eenzaamheid, in regenachtig Rome uitgesproken Urbi et Orbi van vorige week vrijdag kwamen er woensdag foto’s uit het Vaticaan van de paus tijdens de wekelijkse algemene audiëntie in zijn bibliotheek. En toen veerde het hart op. Nadat ik me een dag lang had vergaapt aan foto’s van wereldleiders en hoogwaardigheidsbekleders in de werkkamers waar ze dezer dagen hun bestuursfunctie uitoefenen met behulp van op schaakbordachtige schermen geprojecteerde videoverbindingen – vrolijker tijdverdrijf kon ik even niet bedenken – moest ik concluderen: de paus heeft het voor elkaar.

Dat moet ook de fotograaf hebben gedacht die de audiëntie kwam vastleggen. Mooie tafellamp, mooi beeldje van Jozef de timmerman met zijn jonge zoon, mooie crucifix (tezamen een ultrakorte samenvatting van Jezus’ leven en dood), mooi klokje. De fotograaf werd zozeer afgeleid door het tafeltje op de voorgrond dat hij de pauselijke bezigheden op de achtergrond bijna vergat. In die zin getuigt de andere foto, de paus gezeten voor het schilderij, van meer eerbied.

Dat schilderij is De wederopstanding (1499) van Perugino, de leermeester van Rafaël. Onderaan, legt kunstkenner en -criticus Stefan Kuiper uit, zien we het geopende graf van Christus met de slapende soldaten. Daarboven staat Christus in een mandorla, een amandelvormige figuur die de samenkomst van de aardse en de goddelijke wereld symboliseert. Kuiper kon niet vaststellen of het schilderij boven het hoofd van de paus het origineel betreft of een kopie. Het verleent de bibliotheek, en via de foto dus ook ons, hoe dan ook een warme, opwekkende glans. En het misschien wat afgunstige verlangen zelf in de nabijheid van een Perugino te vertoeven.

Er zijn dezer dagen geen foto’s van wereldleiders thuis of op kantoor die kunnen wedijveren met die van de paus. Kijk naar de Russische president Vladimir Poetin in zijn sombere werkkamer in het Kremlin. Hij ontvangt – net niet op gepaste afstand – directeur Igor Shuvalov van de Vnesheconombank. Achter het tweetal het bureau van Poetin, met in het midden een soort door een vergulde adelaar bekroond altaartje voor de autocratie. Dat wordt geflankeerd door een potlood- en een pennenbeker, een presse-papier en, rechts, een beeldscherm.

President Poetin in het sombere Kremlin, op net niet gepaste afstand van zijn bezoek.Beeld AP

Veel werkruimten doen denken aan hotelsuites uit de viersterrencategorie. Allemaal dezelfde, zacht gelig licht verspreidende schemerlampen, zoals bij de Britse premier Boris Johnson. Dikwijls Perzische (of daarop geïnspireerde) tapijten, zoals bij de Canadese premier Justin Trudeau, in de kamer van zijn huis bij Ottawa. De foto is gemaakt door zijn 11-jarige dochter, toen Trudeau achter zijn donkere eikenhouten bureau in quarantaine zat, nadat hij half maart positief was getest.

De Canadese premier Trudeau in quarantaine achter zijn eikenhouten bureau.Beeld Reuters

Nog vaker: boekenkasten vol boeken die ongelezen blijven, categorie twaalfdelige encyclopedie, wetboeken en naslagwerken uit vervlogen tijden. Logisch dat de Spaanse koning Felipe en koningin Letizia de werkkamer hebben opgevrolijkt met een pronkhellebaard en zeven zilveren zeilscheepjes in miniatuur.

De Spaanse koning Felipe en zijn vrouw Letizia in een videovergadering.Beeld EPA

Met de moed der wanhoop gaan de leiders op afstand de confrontatie aan met de crisis en steken hun volk een hart onder de riem. Een zware last, die hun een beetje lichter zou vallen in een inspirerende werkomgeving. Maar die strookt vast niet bij het aureool van zakelijkheid en crisisbestendigheid dat hun functie aankleeft.

Koning Willem-Alexander in zijn werkkamer.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden