Podcastrecensie Stadsastronaut

Als geen ander verweeft Marjolijn van Heemstra het alledaagse met het filosofische in de podcast Stadsastronaut ★★★★☆

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Vandaag: in Stadsastronaut zoekt Marjolijn van Heemstra samenhang.

Beeld Stadsastronaut

‘Een logboek van een zoektocht’, is het, de driedelige podcast Stadsastronaut van schrijver en theatermaker Marjolijn van Heemstra. Een zoektocht geïnspireerd op de ervaringen van astronauten, die in de ruimte worden overvallen door een groot gevoel van liefde voor onze kleine, groene aardbol – eenzaam zwevend in het zwart. Want die liefde hebben we nodig, in tijden van klimaatcrisis en een gapende maatschappelijke kloof. Op geraffineerde wijze weet Van Heemstra die twee grote drama’s van vandaag met elkaar te verbinden. Want naast een logboek is Stadsastronaut een routekaart, zegt ze. Voor een route van verdeeldheid naar samenhang. Of concreter: van haar huis naar dat van onderbuurman Bob.

Samen wonen ze in een volkswijk in Amsterdam-Noord, maar het lijkt of ze van verschillende planeten komen. Bob en zij bezoeken andere cafés en supermarkten, ze delen alleen de voortuin. Op haar veganistische gympen komt Van Heemstra er heel bevoorrecht de huizenprijzen opdrijven, beseft ze. Maar in doorwaakte nachten in de hete zomer van 2018, wanneer Van Heemstra piekert over de toekomst van haar kinderen en zoekt naar een hoopvoller, minder cynisch perspectief, komt ze uit bij het overzichtseffect. Dat is de transcendente ervaring die astronauten hebben wanneer ze voor het eerst vanuit de ruimte de aarde bekijken, en zien hoe alles met elkaar samenhangt. Een levensveranderend inzicht, dat maakt dat teruggekeerde ruimtevaarders zich hun leven lang willen inspannen voor die prachtige planeet. Afstand creëert een gevoel van verbondenheid, legt ze uit.

Maar wat als je niet naar de ruimte kunt reizen? Van Heemstra besluit het gegeven om te draaien. Wie geen afstand kan nemen van wat nabij is, moet maar dichterbij halen wat vreemd is. Om te beginnen bij buurman Bob.

Stadsastronaut is gebaseerd op de gelijknamige voorstelling, en volgt grotendeels hetzelfde stramien. Van Heemstra begint bij haar eigen leven, en al vertellend zoomt ze in en uit: van de plastic tijger van haar zoontje of de lavendelplant in de voortuin naar wetenschap, sciencefiction, geschiedenis en de Joodse mystiek. Als geen ander kan Van Heemstra het alledaagse verweven met het filosofische. Met alleen haar prettige stem, de muziek van Roald van Oosten en een enkel geluidseffect neemt ze de luisteraar mee in haar onderzoek, in haar associaties en inzichten, zorgen en hoop.

En net als je buurman Bob begint te missen, krijgt die een gloedvol slotwoord. ‘Wat geloof jij nou dat er nodig is?’, vraagt ze hem. ‘Gewoon praten’, zegt Bob. ‘Met praten bereik je zo verschrikkelijk veel.’ Hij heeft gelijk: enkel met haar woorden weet Van Heemstra een diep doorvoelde, hoognodige liefde voor de aarde en de mensheid op te wekken.

Stadsastronaut

Podcast

★★★★☆

Door Marjolijn van Heemstra ism de VPRO en NPO Radio 1. Te beluisteren via NPO Radio 1, Spotify en de apps van Google en Apple. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden