Goed & Slecht Bijsluiter

Als een gedicht toelichtingen nodig heeft, pak dan een ander boek

Als een gedicht toelichtingen nodig heeft, is er iets mis, vindt Arjan Peters, die René Char en Margreet Schouwenaar las.

Beeld Getty / bewerking Studio V

Poëzie met inleidingen en toelichtingen hebben niet automatisch mijn voorkeur. Als we de heilige regelen alleen in gemasseerde toestand mogen genieten, waarop nog een nawoord volgt, als een overhoring, dan krijg ik spontaan jeuk. Om die te vermijden sloeg ik Een vreemdeling voor de dageraad (IJzer; € 19,95), een bloemlezing uit het werk van René Char (1907-1988), vertaald door Anno Lampe, precies in het midden open:

‘Ieder leven dat moet ontstaan
  maakt een gewonde af.
   Hier is het wapen,
     niets,
  u, ik, en omgekeerd,
    dit boek
    en het raadsel
  dat u op uw beurt zult worden
in de bittere grilligheid van het zand.’

Omdat ik er weinig van begreep, en er weinig aan vond, toch maar de bijsluiter geraadpleegd. ‘De op het niets bevochten gedichten laten de dichter gewond achter’, lees ik, en ‘De lezer leest en ‘verminkt’ al interpreterend het gedicht en wordt op zijn beurt getroffen.’ Wat is dit voor gewichtige flauwekul? Hoe kan ik aan het verminken slaan als ik niet eens aan een interpretatie toe kom? En als die dichter zo’n watje is, laat hij dan iets anders gaan doen. Net als ik trouwens, wat wil zeggen: ik pak een ander boek.

In de Parnassusreeks van uitgeverij P verscheen Zwijgen tot het schraapt (€ 20,-), een keuze uit het werk van Margreet Schouwenaar (1955). Inleiding en nawoord slaan we angstig over, en de bundel valt open bij ‘Mijn lief is mijn lief niet meer’:

‘Van alles wat hij zei, bewaarde ik
zijn ogen, van zijn adem het stokken,
van zijn handen mijn trillen, van zijn gaan
mijn tranen. Mijn lief is mijn lief niet meer’

Het gedicht gaat door maar dit is al een moment om even halt te houden, om op de heldere regels en de verrassingen daarbinnen (‘van zijn handen mijn trillen’) nog even terug te blikken. Schouwenaar heeft geen goed nieuws, maar maakt ons wel blij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden