Tv-recensieJulien Althuisius

Als dit de manier is waarop de leesvaardigheid in leven gehouden moet worden, kan die misschien liever dood willen

De leesvaardigheid van Nederlandse kinderen holt achteruit. Volgens de Taalunie lezen Nederlandse kinderen het minst graag van alle kinderen op de wereld. Crisis dus. Om jongeren weer aan het lezen te krijgen, begon Stichting Lezen het initiatief De weddenschap, waarbij kinderen worden aangemoedigd om - houd je vast - drie boeken in een halfjaar te lezen. Daarom zaten maandagavond bij de aftrap van het nieuwe seizoen van drie ambassadeurs van De weddenschap aan tafel: influencer Famke Louise, rapper Dio en zanger Jeangu Macrooy. Famke Louise zei dat ze niet van lezen hield. ‘Misschien heb ik er ook nog niet echt heel erg veel tijd voor. Het is niet dat ik het haat ofzo.’ Jeangu Macrooy weet de ontlezing aan het internet, de constante afleiding en de telefoon.

Er waren ook een paar dolenthousiaste pubers in de studio. Een van hen, Coumba, wilde de telefoon niet de schuld geven van de dalende leesvaardigheid. ‘Wie de telefoon heeft gemaakt, applaus voor hem’, zei ze. ‘Telefoon is goed. Je kunt Snappen, TikTok.’ Naast haar zat Tarik, die ook geen boeken wilde lezen, ‘omdat het een beetje saai is. En je kunt wel lezen, alleen als het echt moet.’

Beeld uit ‘Harry Mulisch. Schepper van zichzelf’, een film van Coen Verbraak.Beeld BNNVARA

Als je nog ergens de hoop koesterde dat het nog wel goed zou komen, werd die in een paar minuten tijd vakkundig de grond in geboord. Maar goed, moedig voorwaarts. Ze gingen dus allemaal drie boeken lezen. Voor Famke Louise waren dat: Nouri, van Henk Spaan (‘Omdat ik er gewoon meer over wil weten. Ik vind het gewoon heel erg’), Roes van Caja Cazemier (‘Gewoon omdat ik dacht ja leuk’) en Dubbelleven van Chinouk Thijssen, omdat ze dacht dat ze er wat van kon leren. Dio, die duidelijk de moed probeerde erin te houden, sprak met veel liefde over zijn favoriete schrijver Haruki Murakami. ‘Superpoëtisch, fantastische beeldspraak, dromerig. Bij elke pagina die ik omsla, weet ik niet wat de volgende me zal brengen.’ In een poging dat enthousiasme over te dragen, wendde Margriet van der Linden zich tot een der pubers. ‘Hoe Dio het vertelt’, probeerde ze, ‘krijg je ook wel zin om het boek te lezen, hè Coumba?’ Het antwoord: ‘Welk boek?’  Als dit de manier is waarop de leesvaardigheid in leven gehouden moet worden, kan die misschien liever dood willen.

Een paar kilometer van de studio van M, op de begraafplaats Zorgvlied, schudde de aarde een beetje en draaide Harry Mulisch zich om in zijn graf. Even later kwam hij op NPO 2 weer even tot leven, in de prachtige documentaire Harry Mulisch. Schepper van zichzelf, gemaakt door Coen Verbraak. Aan de hand van gesprekken met onder anderen Adriaan van Dis, Cees Nooteboom, Remco Campert, Jeroen Henneman, dochter Anna, echtgenote Kitty Staal en Marcel van Dam schetste Verbraak een mooi, eerlijk, soms pijnlijk, soms komisch portret van de grootste schrijver die Nederland heeft gekend. Een ontroerende film, maar ook een troostende. Influencers, oppervlakkige sociale media, ongeïnteresseerde pubers, droevig stemmende items bij talkshows, wanen van de dagen, korte concentratiebogen: ze zullen allemaal komen en ook weer gaan. Harry Mulisch niet. Die is er voor altijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden