Recensie Klassiek

Alles viel op zijn plek toen de muziek van Berlioz op historische instrumenten werd uitgevoerd (vier sterren)

Gardiner laat het Amsterdamse publiek een stapje dichter bij Berlioz’ fantasiewereld komen.

Sir John Eliot Gardiner Beeld Getty Images

Een slang glijdt zacht en glad over een vrouwenborst. Hij injecteert zijn slachtoffer met zijn gif dat zich heel geleidelijk, drup voor drup, door haar vaten verspreidt. Eerst voelt ze er nog weinig van en heeft ze ruimte om in lange, van spijt doortrokken overpeinzingen haar leven te laten voorbijkomen. Dan krimpt ze ineen. In de contrabassen hoor je haar hart kloppen. Haar stem stokt. Met een laatste zucht is haar leven voorbij.

Er is nauwelijks een componist die het sterven van een heldin zo plastisch tot klinken heeft gebracht als Hector Berlioz (1803-1869) in La mort de Cléopâtre. Tegelijkertijd kun je je nauwelijks muziek voorstellen die zo lastig in te passen valt in de grenzen van een concertzaal, laat staan in de groeven van een cd, als die van Berlioz. Te exuberant, te bombastisch, te overweldigend.

‘Niet waar’, zegt Sir John Eliot Gardiner, de Britse oudemuziekspecialist. ‘De muziek van Berlioz is juist subtiel, maar die subtiliteit hoor je pas als je historische instrumenten inzet.’ Met zijn Orchestre Révolutionnaire et Romantique demonstreerde hij in de Zaterdagmatinee hoe dat kan uitpakken. De Franse mezzosopraan Lucile Richardot gaf Cleopatra een niet heel krachtige maar wel een intrigerend ingetogen stem. En Gardiner liet het orkest wat hij zelf heeft gesmeed vrijuit spelen. Het werd een uitvoering die je tot in je vezels voelde, met droge, harde pauken, met oerfagotten, met een fabelachtige hobo en een onwaarschijnlijk virtuoze strijkersgroep. Alles viel op zijn plek.

Na de woede en frustratie van de stervende Cleopatra was er de ingetogen noblesse van koningin Dido. ‘Ah, je vais mourir’, zucht ze, en Lucile Richardot giet Dido’s tere, liefdevolle zegen uit over haar volk en haar stad in de aangrijpend mooie slotscene uit Berlioz’ opera Les Troyens.

Met een meesterlijk opgebouwde uitvoering van de Symphonie fantastique neemt Gardiner afscheid van zijn Amsterdamse publiek. Dat heeft niet alleen een indrukwekkend concert meegemaakt maar is daarnaast een stapje dichter in de buurt gekomen van de fantastische gedachtewereld van Hector Berlioz.

KlassiekBerlioz

Door: Lucile Richardot, Orchestre Révolutionnaire et Romantique o.l.v. Sir John Eliot Gardiner.

20/10, Concert-gebouw, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.