Alles is voor even

Omdat biograaf Ruys zijn hoofdpersoon carte blanche gaf, reduceert hij zichzelf tot reisgids

Toen Kees Ruys aan Aya Zikken (1919-2013) vroeg wat zij ervan zou vinden als hij haar biografie zou schrijven, reageerde de schrijfster van de roman De Atlasvlinder (en meer dan dertig andere titels, proza en reisverhalen) uiterst terughoudend. Ze zou het 'onprettig' vinden als in die biografie 'tot leven komt wat ik veilig had opgeborgen'. Een biografie in de gangbare betekenis van het woord is Alles is voor even dan ook niet geworden.

Ruys noemt zijn boek een 'verhaal' dat in de eerste plaats de waarheid volgens Zikken vertelt, en pas daarna 'een klassieke, naar de naakte feiten vorsende biografie' is. Hij gaf Zikken bovendien carte blanche: wat ze veilig opgeborgen wilde houden, zou Ruys niet verklappen. Zikken mocht haar eigen schrijversweduwe zijn.

Wat er is gesneuveld in dit spanningsveld, kunnen we nauwelijks vaststellen. Het lijkt echter zeker dat Zikkens behoefte aan veiligheid het heeft gewonnen van haar angst voor werkelijkheid. De gevolgen van deze afspraak zijn groot. Alles is voor even werd een dossier, een bloemlezing uit talloze dagboeken en brieven en een letterlijke weergave van interviews met de schrijfster. Ruys is haar reisgids, niet haar biograaf. Dat is jammer, want als Ruys in de laatste twee hoofdstukken de verteller van zijn eigen verhaal wordt, zijn die de mooiste van het boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden