All ages, all races en all sexes is het mantra van MAC-up

Over het geheim van de make-up van MAC of hoe een cultmerk mainstream werd zonder z'n identiteit te verliezen.

Visagist aan het werk met make-up van MAC voor een modeshow. Beeld GORUNWAY

'Ik wil een mooi, sexy meisje, een beetje safari, een beetje Brooke Shields. Ik verzorg het gezicht eerst met serums van Omorovicza. Dan gebruik ik Sepia Cream Colour Base als een bronzer. Ik teken sproetjes met een koffiekleurig oogpotlood, geef de modellen een stevige wenkbrauw en dep Gold Strobe Cream op de oogleden. Ik werk veel met goud op dit moment, het is altijd leuk om een beetje glamour te hebben, toch? Geen mascara, ik wil verder geen gedoe.'

Aan het woord is Gucci Westman, chef de cabine van MAC, achter de schermen bij de modeshow van Rag & Bone. Het is september, een zwoele nazomeravond aan de waterkant in Brooklyn. New York Fashion Week is in volle gang. De show wordt gehouden in een oude specerijenfabriek, met een glorieus uitzicht op Manhattan en de Brooklyn Bridge, en de ondergaande zon trekt voor de verandering meer fotografen dan de modellen backstage. Binnen heerst een bijna serene rust - misschien door die zonsondergang of door de kerkse klanken van een Brooklyns jeugdkoor dat het begeleidende muziekstuk van Radioheads Thom Yorke aan het repeteren is. Iedereen staat gemoedelijk te snacken aan een tafel vol fruit, pure chocola en de onvermijdelijke kale salad (boerenkoolsalade, favoriet bij gezondheidsfreaks). 'Ik hoor Nederlands! Mag ik bij jullie komen staan?' roept model Imaan Hammam.

Intussen laat Westman de visagisten zien wat het make-upconcept voor deze modeshow is; dat is wat een chef de cabine doet. Ze staat iedereen rustig te woord terwijl ze glanzende serums op de al stralende huid van een model smeert. 'Ik vind het zo leuk om eindelijk weer met MAC te werken', zegt ze. Westman ontwierp jarenlang make-upcollecties voor Lancôme en Revlon en kon toen niet voor een concurrent werken. 'Ten eerste is hun team visagisten briljant, wat het werk zoveel makkelijker maakt. En dan is er de make-up. MAC is ooit begonnen voor professionals en dat merk je nog steeds. De kleuren zijn intens en werkelijk alles wat je maar zou willen zit in de collectie. Je hoeft niets speciaal te mengen om het te laten matchen.'

De show van Rag & Bone is een van de 219 modeshows dit seizoen waarvan MAC de make-up verzorgt, in New York, Londen, Milaan en Parijs - bijna de helft van alle shows tijdens de modeweken. Shows die niet alleen mode-, maar ook make-uptrends bepalen en waar nieuwe producten worden getest die voor het publiek soms pas veel later te koop zijn (zoals de Gold Strobe Cream, die komende winter op de markt komt).

Make-up op een transparant masker voor een modeshow in Londen van ontwerper Gareth Pugh. Beeld GORUNWAY

Dierproeven?

Die akelige foto van vastgebonden katten die op de sociale media circuleert - dat betreft geen dierproeven van MAC, zoals wel wordt beweerd. Het is een foto uit 2011, toen studenten diergeneeskunde in Florida driehonderd geredde katten steriliseerden en castreerden. MAC test producten en ingrediënten in principe niet op dieren, met deze kanttekening: alleen als het wettelijk verplicht is, in landen zoals China.

Behoefte

Van huis uit is MAC - het staat voor Make-up Art Cosmetics - een merk voor professionele visagisten. Het begon allemaal in de keuken van Frank Toskan, visagist en fotograaf, en Frank Angelo, die een haarsalon in Toronto had. Toskan had behoefte aan make-up die niet verdween onder de felle fotolampen, met flink wat pigment, maar een mooiere structuur dan de pancake en theaterschmink waar hij noodgedwongen mee werkte. In 1984 brachten Frank & Frank een eerste collectie uit met dertig kleuren oogschaduw, lipstick en nagellak. Een winkel in Toronto volgde, die ook snel ontdekt werd door 'gewone' consumenten. Adverteren deed MAC niet en dat hoefde ook niet, mond-tot-mondreclame deed het werk, en het waren niet de minste monden: toen model Linda Evangelista in een interview zei dat het kaneelkleurige Spice-lippotlood van MAC haar favoriet was, ontstond er opwinding onder cosmeticajunks. (Wie nieuwsgierig is: kijk naar de lippen van Jennifer Aniston en Courteney Cox in vroege afleveringen van Friends). Madonna vroeg MAC een vuurrode lipstick te maken die een concert lang bleef zitten en dat leverde een klassieker op, Russian Red (zie In Bed With Madonna: Truth or Dare). MAC werd cult, met cultproducten en een schare fans. Het merk had ook een hart: in 1994 richtten Toskan en Angelo, die veel vrienden uit de homogemeenschap verloren hadden, het MAC Aids Fund op. Ze lanceerden de Viva Glam-lipstick, waarvan de opbrengst naar het fonds ging, drag queen RuPaul was het model.

'All ages, all races, all sexes, dat is altijd ons mantra geweest', zegt Karen Buglisi Weiler, de president-directeur van MAC Cosmetics een dag later in haar kantoor middenin SoHo. 'We zijn vanaf het begin inclusive geweest. Als je je kleur nergens kon vinden, kwam je naar ons. De Studio Fix Powder Plus Foundation voor het gezicht, een bestseller, is er nu in vijftig tinten. En de hoge pigmentatie in lipstick en oogschaduw maken ze geschikt voor veel verschillende huidkleuren.' Dat 'all races' helaas nog steeds niet vanzelfsprekend is in de cosmeticawereld en daarbuiten zagen we vorige maand; een foto op MAC's Instagram van de mond van een zwart model ontketende een stortvloed aan racistische opmerkingen.

Met commerciële collecties als Hello Kitty en Barbie haalt het merk de jonge consument binnen, terwijl de oudere en kunstminnende klanten bediend worden met samenwerkingen met bijvoorbeeld fotograaf Cindy Sherman en het 94-jarige stijlicoon Iris Apfel. En dat make-up voor all sexes is, laten zowel de diverse gezichten van MAC zien (van Elton John en Boy George tot Lady Gaga en Rihanna), als de kleurrijke make-upartiesten zelf, vrouwen en mannen, die achter de toonbank staan.

Toen het succes Toskan en Angelo boven het hoofd groeide en MAC in 1998 verkocht werd aan Estée Lauder Companies, waren fans bezorgd: zou 'hun' rebelse merk niet veranderen? Buglisi Weiler: 'Dat rebelse was juist een van de ingrediënten van het geheime recept! Onze uitdaging was om een klein, onafhankelijk merk, een ruwe diamant, flink te laten groeien zonder de identiteit te verliezen. De band met professionelen én consumenten, de nadruk op de kunst van het opmaken, daar zijn we op voort gaan bouwen. De grootste verandering is dat we structuur hebben aangebracht in het bedrijf; wij hadden het productie- en distributiesysteem om het groter te maken.' Speciale collecties en samenwerkingen met figuren uit de popcultuur, mode en entertainment trokken meer klanten naar MAC maar, zegt Buglisi Weiler, 'dat soort speciale collecties maakt 15 procent van de omzet uit, 85 procent blijft lipsticks, foundations, oogschaduw. En lippenstift is wereldwijd het populairste product. Alleen in Nederland staat er geen lipstick op nummer 1, jullie vinden huidverzorging en foundation belangrijker. Maar er staan wel drie lippenstiften in jullie top 5: Ruby Woo, Diva en Viva Glam.'

Beautytrends voor komende zomer

Less is more. Lyne Desnoyers van MAC: 'Het gaat meer om wat je weglaat dan wat je opsmeert. Vroeger was een 'full face' het toppunt van verzorgd. Nu is het juist chic om zo min mogelijk te gebruiken.' Voor nu betekent zo min mogelijk: een glanzende huid met een kleurdetail als:

-Een felgekleurde mond. Lyne: 'Een vervanging van de altijd populaire smokey eyes.'

-Kleur op de ogen. Lyne: 'Vooral felblauw en -groen, en zelfs gekleurde mascara.'

-En voor wie dat nog te tam is: glitter.

Beeld GORUNWAY
Beeld GORUNWAY

Individu

'Ik geef sommige meisjes een felrode, matte mond en anderen een nude mond, afhankelijk van de kleding die ze gaan dragen. Het is leuk dat ze er niet uniform uitzien, dat je het aanpast aan het individu. Dat zie je steeds meer het laatste seizoen.'

Aldus Diane Kendal, die backstage de kwast zwaait bij Oscar de la Renta. Locatie: The Prince George Ballroom, een droomdecor voor de prachtjurken waar de modellen in de smalle gang door kleedsters ingehesen worden. Imaan komen we ook weer tegen, in vlammend broderie. De visagisten werken nog snel even een lip bij, poederen een bezweet voorhoofd en daar gaan de modellen de deur door, de zaal in. Na de finale komen ze juichend de gang weer op, gevolgd door ontwerper Peter Copping, door De la Renta vlak voor zijn dood in 2014 gekozen als opvolger.

Gucci Westman zien we weer bij de Marchesa-show. Het creëren van een 'beautylook' verschilt per modeontwerper, zegt ze. 'Sommigen hebben een duidelijke visie en zeggen: ik zie blauwe oogschaduw en een rode lip. Anderen hebben geen idee. Het is echt een samenwerking, je ziet pas waar je mee te maken hebt als je met een stylist door de rekken gaat. Dan kom je met een concept en kijk je of het werkt, of je iemands werk in make-up kunt vertalen.'

Wat het merk sinds het begin onderscheidde, was de knowhow van het personeel: speciaal opgeleide make-upartiesten die niet alleen producten verkopen, maar die de klant ook leren ze te gebruiken. 19.000 heeft MAC er in dienst, waarvan 130 in Nederland.

Twintig jaar geleden deed de Franse Lyne Desnoyers het als bijbaantje terwijl ze bezig was met haar doctoraalscriptie. 'Na een half jaar heb ik mijn studie vaarwel gezegd', vertelt ze lachend. 'Ik had gewoon te veel lol! Ik had mijn familie gevonden, mijn tribe.' Nu is ze directeur make-up artistry, een ambassadeur voor de make-upkunst. Ze reist hiervoor de wereld af en ze is gefascineerd door de lokale voorkeuren: 'In Mexico houden ze van een extreem matte foundation die goed dekt, maar naturel oogt. In Frankrijk willen vrouwen er uitzien alsof ze niks op hebben en zo uit bed komen rollen. In Korea wil iedereen een jeugdige, stralende huid, en werken ze met primers en highlighters. Ik zie make-up als een manier om te laten zien bij welke subcultuur je hoort - net als mode. Een lippenstift kopen is eigenlijk hetzelfde als mooie schoenen kopen.'

En iets minder begrotelijk.

Beeld GORUNWAY
Beeld GORUNWAY
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.