Nieuws Gieskes-Strijbisprijs

Alexandra Broeder en Guilherme Miotto winnen Gieskes-Strijbisprijs, de grootste podiumprijs van Nederland

Theatermaker Alexandra Broeder en choreograaf Guilherme Miotto zijn de winnaars van de Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2019, de grootste podiumprijs van Nederland. De Gieskes-Strijbis-prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan twee makers die een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse podiumkunsten. De twee winnaars ontvangen elk een geldbedrag van 60.000 euro.

Theatermaker Alexandra Broeder. Beeld Budwilowitz & Kamerich

Alexandra Broeder (41) werd door de jury gekozen vanwege haar eigengereide carrièrepad, waarin ze steeds meer aanschurkt tegen de sociaal-maatschappelijke realiteit. ‘Tegen de stroom in volgt zij trouw haar eigen, niet-evidente parcours, onder eigen condities’, schrijft de jury. Broeder werkt sinds 2003 gestaag aan een volstrekt origineel, bevreemdend theatraal oeuvre, van voorstellingen voor volwassenen, die vaak door kinderen of jongeren worden gespeeld.

In Wasteland (2007), te zien op Oerol, liet zij kindacteurs een bus vol volwassen toeschouwers gijzelen. In Nature or Nurture (2010) liet ze kinderen volwassenen op een huiskamerfeestje naspelen: rokend, drinkend en zich misdragend. Zo zagen de volwassen toeschouwers zichzelf gespiegeld in de ogen van kinderen. Het bleek een verwrongen, gebarsten lachspiegel, bevreemdend en confronterend.

Verontrusten en ontregelen, dat doet Broeder in haar werk graag. Haar kindacteurs zorgen steevast voor een unheimische sfeer. Vaak regisseert ze ze zwijgend, steil en star. Die onverstoorbaarheid maakt ze minder kinderlijk, en dus eng. De Leeuwarder Courant schreef eens over haar „Wat Hitchcock kan met vogels, dat kan Broeder met kinderen.” In haar beeldtaal citeert Broeder uit films The Exorcist, Carrie, The Grudge en Black Swan, of een serie als True Blood. Het scheppen van geheimzinnige werelden is haar specialiteit.

Met Sweet Dreams (2011) ensceneerde Broeder een theatrale ervaring die de hele nacht duurde, en zich afspeelde in het schemergebied tussen waken en slapen. Publiek arriveerde om half elf ’s avonds en vertrok ’s ochtends om half zeven weer. Toeschouwers namen plaats op bedjes in het bos, maar veel geslapen werd er niet. We werden alleen gelaten in de nacht, op onbekend terrein, overgeleverd aan zwijgende, ernstige kinderen. Soms klonk tussen de bomen in het donker een ijl countryliedje, of een spookachtige kinderstem. Een van de toeschouwers werd ’s nachts uit bed gehaald om niet meer terug te komen. NRC Handelsblad schreef over Broeder: ‘Ze is een magische theatermaker, die de bezoekers in haar ban neemt als ze met haar toverstokje zwaait.’

Sinds ze in Raven (2012) samenwerkte met het kunstenaarsduo L.A. Raeven, dat hun eigen symbiotische verhouding en hun anorexia tot onderwerp maakt van hun kunst, ontwikkelt Broeder zich in een richting waarbij haar theater raakt aan de psychiatrie. Voor een reeks voorstellingen bij theater Frascati ging zij een samenwerking aan met de Bascule, academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie in Amsterdam. In The Well (2018) regisseerde ze zes pubermeisjes, tussen de 14 en 18 jaar, die daar in behandeling zijn. Broeder wil nu een platform oprichten op het snijvlak van kunst en psychiatrie. De jury constateert dat dit aspect van haar werk moeilijker aansluiting vindt bij de bestaande subsidiesystemen, en hoopt dat deze prijs voor haar dan ook een verschil zal kunnen maken.

Guilhermo Miotto (40) ontwikkelde zich van danser bij gezelschappen als ICK en Krisztina de Châtel tot eigenzinnig choreograaf van rauw en weerbarstig werk. In 2017 richtte hij Corpo Máquina op, dat artistieke begeleiding biedt aan geïsoleerde of gestigmatiseerde jongeren, zoals ex-gedetineerden. Over hem schrijft de jury: ‘Guilherme Miotto’s kunstenaarschap kent een krachtige signatuur en mag bogen op een indrukwekkende staat van dienst. [Met Corpo Máquina] opent hij deuren voor mensen voor wie het doorgaans veel moeilijker is om met de buitenwereld te communiceren. Miotto is een echte bruggenbouwer.’

Guilherme Miotto. Beeld Renate Beense

 Gieskes-Strijbis Podiumprijs

De Gieskes-Strijbis Podiumprijs bestaat sinds 2017. Eerdere winnaars waren theatermaker Bright Richards en choreograaf Lloyd Marengo (2017), en choreograaf Nicole Beutler en storytellers-collectief ROSE Stories (2018). De adviescommissie van de Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2019 bestond uit dramaturg Tobias Kokkelmans, Viktorien van Hulst (directeur Theaterfestival Boulevard), Rainer Hofman (directeur Spring) en de theatermakers Anoek Nuyens en Bo Tarenskeen. Kunstenaarsduo Daniel van den Broeke & Florian Borstlap, danseres/choreografe Florentina Holzinger en pianist/componist Matteo Myderwyk waren dit jaar ook genomineerd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden