Alex d'Electrique doceert spektakel

Ribbenkast Ritme. Door: Alex d'Electrique. Tekst en regie: Ko van den Bosch. 5 december. Frascati, Amsterdam. Herhaling: tot en met 18 december....

Een televisie op het toneel toont het beeld van de maan. Absurd hoog staat het ding. De acteurs die ervoor plaatsnemen, moeten de lucht in turen. Alsof ze naar de echte maan zitten te kijken.Het wachten is op de eerste maanlanding - een mijlpaal, een gebeurtenis die indertijd de hele wereld aan de beeldbuis kluisterde. Maar heeft die landing wel echt plaatsgevonden? Wat als het allemaal fake was, televisiebedrog? Deze gedachte, die al vaker is geopperd, heeft Ko van den Bosch verwerkt in het nieuwe stuk, dat hij schreef voor zijn groep Alex d'Electrique.

Zijn hele oeuvre lang zoekt Ko van den Bosch al naar een directe, fysieke vertaling van de theorieën die hem bezighouden. Groffe humor en een overdosis luidruchtige effecten zijn de bekende middelen waarmee hij zijn hersenkronkels verbeeldt. Vaak is het resultaat onevenwichtig. Het periodiek systeem der elementen, de vorige grote-zaalproductie van Alex d'Electrique, verdronk in de originele én gemakzuchtige theatervondsten. Bij zijn nieuwe voorstelling is Van den Bosch er in geslaagd een perfecte balans te vinden tussen tussen vorm en inhoud, effect en gedachte.

Ribbenkast Ritme gaat over de waarneming van de werkelijkheid. Locatie: het huis van de ambassadeur in Soedan. De bewoners zitten veilig binnen, afgesloten van de Afrikaanse buitenwereld. Als de ambassadeur een telefoontje krijgt dat 'het moederland' is weggevaagd, is het vacuué compleet. Er bestaat niks buiten deze huiskamer op het toneel, ga je als toeschouwer denken. Maar het wordt nog erger. Wendy, de vrouw van de ambassadeur, heeft last van waanideeën. Ze denkt dat ze een actrice is op het toneel, en dat ze voortdurend wordt bekeken. Zo betrekt Alex d'Electrique ook de volle zaal in de filosofische twijfel over de echtheid van wat wij waarnemen.

Ten opzichte van het overvolle Periodiek systeem der elementen heeft Van den Bosch zich beperkt in het aantal personages. Aat Ceelen speelt de ambassadeur lekker vet, maar zijn tekst bevat genoeg grillige wendingen om je over hem te blijven verbazen. Raymonde de Kuyper is een opvallend ingehouden ambassadeursvrouw, heel oprecht in haar 'acteurswaan'. Martin Hofstra steelt de show als de lijfwacht, die zeer concreet met de cocktailshaker goochelt, maar uiterst vaag is over zijn bezigheden buiten het huis. Alleen Raymond Spannet, als de zoon Greg, komt niet echt uit de verf. De ambassadeur geeft ons de opdracht hem te negeren, en daar verweert deze Greg zich nauwelijks tegen.

Beperkt is deze keer ook het aantal technische trucs. Ontploffende planten, omvallende stellages, er is genoeg spektakel, maar goed gedoseerd. Uiteraard steekt Van den Bosch ook de draak met de beperking die hij zich heeft opgelegd. 'Nieuw! Met eenheid van tijd, plaats en handeling' is de slogan die de voorstelling promoot. Maar ondanks die eenheid laat de voorstelling ons alle hoeken van de verbeelding zien.

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.