Review

Aldersey-Williams overspoelt de lezer met informatie over het getij

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de Duitsers een stukje voor de kust van Normandië allerlei obstakels afgezonken. Een landingsvloot werd daardoor gedwongen om bij laagwater de stranden te benaderen, wanneer de obstakels zichtbaar waren. Daarna zou het prijsschieten zijn op de invasietroepen op het dan brede strand. Toch lukte het de geallieerden op 6 juni 1944 voet aan wal te krijgen in Normandië. De planners van D-day hadden becijferd dat met de verwachte springvloed op die cruciale dag de landingsvaartuigen óver de obstakels heen konden varen - en de rest is geschiedenis.

De afwisseling tussen hoog- en laagwater, net iets minder dan tweemaal per etmaal in een onverstoorbaar ritme en zolang als er oceanen bestaan, heeft meer dan eens de loop van de menselijke geschiedenis bepaald.

De Brits-Amerikaanse wetenschapsjournalist Hugh Aldersey-Williams wil in Het getij maar zeggen: met kennis over de getijden zijn oorlogen gewonnen (en verloren). De afwisseling tussen hoog- en laagwater, net iets minder dan tweemaal per etmaal in een onverstoorbaar ritme en zolang als er oceanen bestaan, heeft meer dan eens de loop van de menselijke geschiedenis bepaald.

Wetenschapsjournalist Aldersey-Williams begint zijn boek prachtig met een verslag van hoe hij aan een inham langs de Waddenzee-achtige kust van het Engelse Norfolk in een stoel zit. Precies 12 uur en 25 minuten, want zo lang duurt een getijcyclus, van hoogwater tot hoogwater. Hij ziet het water komen en gaan, dotjes schuim drijven op de landinwaarts stromende zee. Het wad ontwaakt bij laagwater: wormpjes krioelen, vogels komen daarop tafelen - de tijdloze cyclus is raak beschreven.

Aldersey-Williams overspoelt de lezer met een soort 'vloedbranding' (een razendsnelle tot metershoge vloed in sommige rivieren, ook in het boek beschreven) van informatie over het getij. Eb en vloed in de mythologie, de wetenschappelijke ontrafeling sinds de oudheid van het waarom van getijden, de bijdragen van middeleeuwse monniken, Galilei en Newton daaraan, en de uiteindelijke ontwikkeling van de getijdentabellen die de precieze eb- en vloedhoogten en -tijden langs kusten wereldwijd voorspellen. Getij in de literatuur, getijkunst. Zeeleven en het getij. Stormvloedkeringen in Londen en Venetië, de door getijstromen opgewekte maalstroom-draaikolk in Noorwegen, de Canadese Fundybaai met zijn zestien meter getijverschil. Klimaatopwarming en zeespiegelstijging. Interessant, zeker. Maar het is te veel, en vaak onnodig gedetailleerd beschreven. De vertaling van Engelse terminologie is regelmatig onvast. Je blijft beduusd achter, figuurlijk nog nadruipend op een lege zeebodem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.