Podcastrecensie Van Gogh belicht: de brieven

Al zijn Van Goghs brieven wereld­beroemd, het voelt intiem wanneer Adriaan van Dis ze voorleest voor de podcast Van Gogh belicht: de brieven (vier sterren)

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Vandaag: Van Gogh belicht: de brieven.

Is april 1879 schrijft de 26-jarige Vincent van Gogh zijn broer Theo een brief vanuit het ­Belgische dorpje Wasmes: ‘Niet lang geleden heb ik een zeer interressanten togt gemaakt, ben toen namelijk 6 uur lang in een mijn geweest.’ Nu, bijna 140 jaar later, leest Adriaan van Dis passages uit die brief voor in de ­eerste aflevering van een nieuwe podcast van het Van Gogh Museum.

Het leidt tot hardop overpeinzen over Van Gogh en over zichzelf. ‘Ik heb een hele sombere periode ­achter de rug, mede door de tijd waarin ik leef’, vertrouwt Van Dis de luisteraar toe.

De schrijver noemt de schilder ‘een overgevoelige man’ en herkent Van Goghs worsteling met de barre omstandigheden die hij aantreft. Van Gogh ziet ook schoonheid, ­vergelijkt de mijn met een druipsteengrot. In Van Dis’ woorden: ‘Schoonheid is niet alleen een ­prachtig golvend landschap.’

Al zijn Van Goghs brieven wereld­beroemd, het blijkt intiem eruit voor te lezen. Negen afleveringen lang zullen verschillende ‘makers’ dat doen, naast Van Dis bijvoorbeeld Loes Luca, Ellen Deckwitz en ­Akwasi.

De Volkskrant mocht een paar afleveringen vooruitluisteren. Wat opvalt: de podcastmakers (van het collectief Radiomakers Desmet) hebben geweldige combinaties ­gemaakt van voorlezer en brief. Hier is geen willekeurig blik BN’ers -opengetrokken, dit zijn mensen die zich met Van Gogh kunnen identificeren en met specifieke passages in de brief aan de haal gaan. En het zijn geboren vertellers.

De makers van de podcast hebben heel streng gemonteerd; saaie briefpassages worden over­geslagen, saai commentaar waarschijnlijk ook. Wat overblijft, zijn elf ingedikte minuten. Prachtig, maar behoorlijk kort.

Voor wie graag podcasts luistert ­tijdens het hardlopen of een lange autorit, zijn die minuten om voordat de veters zijn gestrikt of de auto is uitgeparkeerd. Wie achter de computer gaat zitten luisteren, loopt het risicio om al luisterend te verdwalen op de uitvoerige nieuwe brievenwebsite.

Daar hebben ook andere lezers de brieven van commentaar voorzien, dus nu weet ik welke zin van Van Gogh ene ‘Hans in Groningen’ hoopgevend vindt. Best afleidend. Beter elf minuten de ogen sluiten om ­meegevoerd te worden. Van Gogh schrijft heel beeldend, dat helpt. Vanuit de mijn: ‘Verbeeld U eene reeks van cellen in een vrij naauwen en lagen gang, gestut door ruw houtwerk.’

Van Gogh belicht: de brieven

4 sterren

Geproduceerd door het Van Gogh Museum i.s.m. Radiomakers Desmet

Te beluisteren via: SoundCloud en de website Van Gogh belicht 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.