AchtergrondAnnie M.G. Schmidtprijs

Al is er weinig ín het theater gespeeld, dit zijn wél de nominaties voor de Annie M.G. Schmidtprijs

Pianist Tom Dicke en zanger Jan Beuving Beeld Jaap Reedijk
Pianist Tom Dicke en zanger Jan BeuvingBeeld Jaap Reedijk

Ook nummers uit try out-voorstellingen maken dit jaar kans op de prijs voor het beste theaterlied.

Wie wordt de opvolger van cabaretier Alex Klaasen, die vorig jaar de Annie M.G. Schmidtprijs won met zijn ontroerende lied Gewoon opnieuw? De jury, onder leiding van Jacques Klöters, heeft maandagavond zes nieuwe nominaties bekendgemaakt, voor de 29ste editie van de prijs voor het beste theaterlied van het voorgaande jaar.

Wegens de coronabeperkingen die de theaters in 2020 plaagden, werden de criteria iets verruimd: ditmaal mochten ook liedjes meedingen die in 2020 in een try-outvoorstelling zijn gespeeld. Dat leverde volgens de organisatie van het Amsterdams Kleinkunst Festival en Buma Cultuur alsnog honderd inzendingen op. Ter vergelijking: het jaar ervoor werden er 120 liedjes ingestuurd. De jury heeft nu zes nominaties gekozen. Eind maart wordt de winnaar onthuld in een nog nader te bepalen uitzending op radio of tv.

Onder de genomineerden bevinden zich een paar eerdere winnaars van de Annie M.G. Schmidtprijs. Duo Yentl & De Boer won in 2015 met Ik heb een man gekend, een geestige opsomming van de aparte mannen die zij in hun leven tegenkwamen. Tekstdichter Jan Beuving en componist Tom Dicke wonnen in 2019 samen met zanger Patrick Nederkoorn met Die geur, over een deurwaarder die namens de Belastingdienst mensen met schulden bezoekt. Als tekstdichter won Beuving in 2013 met Vinkeveen, een lied gezongen door Angela Groothuizen. Zanger Daniël Lohues won in 2007 met het lied Annelie.

Jan Beuving (tekst) en Tom Dicke (muziek) – De begrafenis van de waarheid

In hun oudejaarsconference De andere oudejaars wisten cabaretiers Jan Beuving en Patrick Nederkoorn samen met pianist Tom Dicke het jaar van de pandemie knap te vatten in uiteenlopende scènes en vooral liederen. Maar 2020 was meer dan corona alleen: neem het Trumpisme en toenemend fake news, waarbij wetenschappelijke feiten verder onder druk kwamen te staan. Dat laatste onderwerp werd behandeld in een statig lied met marsachtige pianomuziek in de stijl van de Duitse componist Kurt Weill. Jan Beuving zingt hier dat de waarheid onuitroeibaar is, zelfs als je haar met een molensteen in zee gooit: ‘De waarheid bleef maar drijven, dus we namen haar weer mee.’

Lisa Loeb (tekst en muziek) – Mijn Odyssee

Na het uit elkaar gaan van het cabaretduo Matroesjka heeft Lisa Loeb de solovoorstelling Extase gemaakt, die al meerdere try-outvoorstellingen heeft gespeeld maar nog niet in première heeft kunnen gaan. Net zoals in het ‘technocabaret’ van Matroesjka kenmerkt ook Loebs solonummer Mijn Odyssee zich door de moderne, elektronische muzikale begeleiding. De tekst beschrijft een lethargisch dagje thuis met de gordijnen dicht: ‘Uit bed komen wordt vandaag / mijn grootste heldendaad / Mijn Odyssee is lopen / van de slaapkamer naar de wc.’ Het maakt het lied erg van toepassing op het voorbije jaar, vol lockdowns en thuiszitten.

Cabaretier Lisa Loeb Beeld Curly x Straight
Cabaretier Lisa LoebBeeld Curly x Straight

Eva van Manen (tekst en muziek) – Omdat we verdergaan

Zangeres, schrijver en producer Eva van Manen overstijgt en mengt graag de diverse genres. De liedjes van haar debuutalbum Politiek & Liefde konden dan ook zowel op (pop)festivals als in de theaters worden gespeeld. Die artistieke opvatting is terug te horen in haar genomineerde lied Omdat we verdergaan, een interessante mix van hiphop, elektronica en gitaarpop. Zoals meer van Eva’s nummers gaat het over de wisselwerking tussen politiek en het persoonlijke leven. Van Manen zingt en rapt over het onder ogen zien van wit privilege, en fantaseert over wat er zou gebeuren als de rollen in de maatschappij worden omgedraaid. ‘Ik zing dit voor jou / Omdat we verdergaan.’

Zangeres Eva van Manen Beeld Mcklin
Zangeres Eva van ManenBeeld Mcklin

Flip Noorman (tekst en muziek) – De Traditie

Zanger Flip Noorman maakte in 2019 grote indruk met zijn eerbetoon aan muzikale held Leonard Cohen. Ook nu Noorman weer eigen nummers schrijft, zoals voor de onlinekerstvoorstelling Amor Fati, zijn de Cohen-invloeden terug te horen. Er klinken beats en synthesizers die aan de jaren tachtig doen denken, en daar bovenop de dreigende, donkere zangstem van Noorman. In een lekker zwartgallige tekst richt hij zich op tradities die nu eenmaal in ere moeten worden gehouden. Gewoon, omdat het tradities zijn. ‘Ik snijd de voorhuid van een jochie / De clitoris van een meid / Ik scheid de war on terror van de heilige strijd / Want ik ben nu eenmaal de traditie.’

Zanger Flip Noorman Beeld Jitske Schols
Zanger Flip NoormanBeeld Jitske Schols

Rosa da Silva (tekst) en Daniël Lohues (tekst en muziek) – Als het zover is

Cabaretier Rosa da Silva won in 2019 overtuigend het Amsterdams Kleinkunst Festival en staat al maanden te trappelen om in première te gaan met haar debuutshow Daar moet je heen. Nu kunnen we alvast luisteren naar een intiem liedje uit die voorstelling, een samenwerking met singer-songwriter Daniël Lohues, die muziek schreef in de stijl van Randy Newman. Het lied gaat over het ziekteproces van Rosa’s moeder, die vijf jaar geleden overleed. Met de dichtregels ‘Voor mij is het niet erg / want als het zover is / dan is het zover’ bezingt Rosa hoe haar moeder realistisch en nuchter met haar aanstaande dood kon omgaan.

Cabaretier Rosa da Silva Beeld Erwin Ploeg
Cabaretier Rosa da SilvaBeeld Erwin Ploeg

Yentl en De Boer (Christine de Boer en Yentl Schieman, tekst en muziek) – Het is begonnen

Een 21ste-eeuws antwoord op een cabaretklassieker uit 1966. Yentl Schieman en Christine de Boer schreven een vervolg op Het is over, het beroemde lied van Annie M.G. Schmidt (tekst) en Harry Bannink (muziek) uit hun musical Heerlijk duurt het langst. Want hoe zou die jongere vrouw, die ‘mooie poes’ die er in de oorspronkelijke tekst met de man van de verteller vandoor gaat (‘ze mag hem hebben!’) nu eigenlijk tegen de hele toestand aankijken? Het is begonnen heeft een modern muzikaal arrangement, maar zit tekstueel vol toespelingen op vroeger. In Het is over wordt er bijvoorbeeld gerept over ‘zijn moppen over kapelaans’. In Het is begonnen zingen Yentl en De Boer: ‘Ik weet niet wat dat is, een kapelaan.’

Cabaretiers Christine de Boer (l) en Yentl Schieman (r) Beeld Ivo van der Bent
Cabaretiers Christine de Boer (l) en Yentl Schieman (r)Beeld Ivo van der Bent

Annie M.G. Schmidt

Annie M.G. Schmidt (1911-1995) was al 39 toen ze debuteerde. Ze werd, met haar anarchistische humor, de populairste schrijver van kinderboeken, kindergedichten, musicals en radio- en tv-series. Ze schreef onder andere Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet, de musicals Heerlijk duurt het langst en Foxtrot, en de series De familie Doorsnee en Ja zuster, nee zuster. Voor haar kinderboeken kreeg ze een Gouden Griffel en de internationale Hans Christan Andersenprijs. In 1987 ontving zij voor haar hele oeuvre de Constantijn Huygensprijs, waarmee ze werd ingelijfd bij de ‘serieuze literatuur’ - waar ze zichzelf nooit had thuis gevoeld en ook nooit zou thuisvoelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden