Afstand van de berg, Disco, Kunstuur

De 8 interessantste programma's dit weekend, van de nominaties voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs op NPO 2 tot de uitreiking van de Bafta's op BBC 1.

Fela Kuti (1938-1997), de Nigeriaanse muzikant die de grondlegger werd van de Afrobeat, een mix van jazz, soul en traditionele Afrikaanse muziek Beeld David Corio / Getty

1. Afstand van de berg; vertellingen uit de mijnstreek

Zaterdag, NPODoc, 15.50 uur

In Eugène van den Boschs Vertellingen uit de mijnstreek (docu uit 1990), zijn ze er nog. De kompels die jarenlang in de Limburgse mijnen afdaalden en met zwarte gezichten weer boven kwamen. Glückauf zeiden de mannen tegen elkaar voor ze het donker in zakten, behouden terugkeer. Ze zijn er nog, maar hebben hun adem opgeofferd aan de mijn. Ze puffen en hoesten en snakken naar lucht. Stoflongen.

Van den Bosch tekent de verhalen van vroeger in de mijnstreek op. Van de vrouwen die zelf nooit een mijn van binnen zagen en nu hun mannen in ademnood verzorgen. Van de kerk die mijnwerken als een roeping zag. Van de kinderen die stil moesten spelen op straat, omdat hun vaders -in de nachtshift- overdag sliepen.

2. Disco

Zaterdag, NPO 3, 22.50 uur

In deze feestelijke documentaire (eerder uitgezonden in november 2013) is popdeskundige Leo Blokhuis in New York om te praten met dj's en artiesten die in de jaren zeventig de clubcultuur veranderden met hun discomuziek. Aan het woord komen onder meer Nile Rodgers van CHIC, Earl Young van The Trammps, producers Jean-Marc Cerrone en Giorgio Moroder en zangeres Donna Summer, de 'Queen of Disco'. Is disco eigenlijk wel een muziekstijl, of is het meer een beweging? Wat heeft de muziek met homo-emancipatie te maken? En werd met disco de dj voor het eerst de grote held van de dansvloer?

3. Kunstuur

Zondag, NPO 2, 18.40 uur

Presentator Lucas de Man gaat langs bij de genomineerden voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2015, die op 19 maart uitgereikt zal worden door juryvoorzitter Inez Weski. Dit weekend is een expositie geopend in het Stedelijk Museum van Schiedam, waar men tot 13 april kennis kan maken met de kunst van de genomineerden Dina Danish, Koen Taselaar, Levi van Veluw, Bram De Jonghe en het duo Sander Breure & Witte van Hulzen.

4. Focus: Shit - de film

Zondag, NPO2, 19.15 uur

Kim van Kooten vertelde er over in de Volkskrant. Hoe ze 5 jaar geleden colitis ulcerosa kreeg, en nu zonder dikke darm leeft. 'In het begin voelde het raar leeg in mijn buik. Bij yoga heb je een oefening waarbij je een vuist in je buik moet drukken. Dat vond ik een rotoefening. Omdat ik letterlijk het gat van binnen voelde.' Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn zijn chronische darmontstekingen, waarover je niet zo snel praat, maar die enorme invloed op je leven hebben. Er zijn in Nederland 50.000 mensen met colitis of Crohn. In Gideon Levy's film vertellen de geïnterviewden wel openhartig over stoma's, luiers, darmen en poep. Over shit.

Kim van Kooten. Beeld anp

5. Onze man in Teheran

Zondag, NPO 2, 20.15 uur


Afgelopen maandag had Iran-corresponent Thomas Erdbrink het er al over aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk in DWDD: de heftige slotaflevering van zijn Iran-serie gaat onder meer over het zoutzuur dat een man in het gezicht van zijn beoogde vrouw gooide, nadat ze het had aangedurfd om zijn huwelijksaanzoek te weigeren. De vrouw, die voorgoed blind werd door deze actie, mocht volgens het islamitisch recht de man met gelijke munt terugbetalen door ook in zijn ogen zoutzuur te strooien. Maar op het laatste moment kon ze het niet.

6. Great Continental Railway Journeys

Zondag, Eén, 22.00 uur

Michael Portillo, Engelse mediafiguur en ex-politicus, was al eerder in Rusland geweest. Maar toen was hij minister van defensie in de regering van John Major en verplaatste hij zich uitsluitend per RAF-vliegtuig. Nu reist Portillo met Bradshaw's Continental Railway Guide uit 1913 onder zijn arm in de trein door Rusland. In overvolle sta-boemels én in sjieke highspeedverbindingen. De trip begint in Toela, waar Leo Tolstoj vroeger in een dromerig landhuis woonde met bijenkasten in de tuin. Er was iets met Tolstoj en treinen. Niet alleen begint en eindigt Anna Karenina met een treintragedie, ook Tolstojs leven is op een station geëindigd.

De trein speelde ook een belangrijke rol in Lenins oktoberrevolutie blijkt in deze eerste aflevering van Great Continental Railway journeys. Verderop in de serie treint Michael Portillo o.a. naar Italië, Polen en Frankrijk.

7. The British Academy Film Awards

Zondag, BBC 1, 22.00 uur

Niet zelden is de uitreiking van de Bafta's, de Britse filmprijzen, een stuk amusanter (en op een prettiger tijdstip uitgezonden bovendien) dan de Amerikaanse Oscars. Zeker als de presentatie in handen is van Stephen Fry, de man die altijd garant staat voor een hele rits vileine doch stijlvolle oneliners. En ook dit jaar zal de live uitgezonden Bafta-uitreiking weer een interessante voorbode zijn van hoe de prijzen op 22 februari bij de Oscar-uitreiking verdeeld gaan worden.

Ook bij de Britten voltrekt de strijd zich tussen de uitbundige Wes Anderson-komedie The Grand Budapest Hotel (11 nominaties), de duistere acteurssatire Birdman (10 nominaties), de Alan Turing-biopic The Imitation Game (9 nominaties) en het opgroei-drama Boyhood (5 nominaties). Zoals gewoonlijk zullen veel van de genomineerde regisseurs en -acteurs gemoedelijk naast elkaar zitten in de fraaie zaal van het Londense Royal Opera House.

Stephen Fry met een BAFTA masker. Beeld getty

8. Finding Fela

Zondag, Canvas, 21.25 uur

'Deze beroemdheid was zo brutaal om in opstand te komen tegen het regime, om openlijk anti-establishment te zijn, en zich niet druk te maken over de consequenties daarvan.' In deze muziekdocumentaire van Alex Gibney uit 2014 wordt door familieleden, collega-muzikanten en muziekkenners een bewonderend maar ook kritisch en eerlijk beeld geschetst van Fela Kuti (1938-1997), de Nigeriaanse muzikant die de grondlegger werd van de Afrobeat, een mix van jazz, soul en traditionele Afrikaanse muziek. Via zijn muziek droeg Kuti vanuit zijn nachtclub The Shrine in hoofdstad Lagos zijn politieke ideeën uit, en dat werd hem niet in dank afgenomen door de heersende militaire junta van Nigeria in de jaren zeventig en tachtig. In de documentaire wordt meegelopen met de voorbereidingen van de Broadwayshow Fela!, die in 2009 met groot succes in première ging in New York. Ook is er aandacht voor Kuti's relaties met vrouwen. Want wanneer Kuti geen muziek maakte, bedreef hij de liefde. Kuti trouwde in 1979 in één keer met 27 vrouwen tegelijk. In 1997 overleed hij aan de gevolgen van aids.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden