Afscheid van de dwaalleer

Waar Ming Ya minder sterk in is, is de collectie boeken van Nederlanders en andere westerlingen over China. De boekhandelaar meldt dat alle titels bij hem besteld kunnen worden, maar in de schappen staan ze niet....

Tussen de meterslange China-collectie van Evenaar Reisboeken (Singel 348, Amsterdam) staat een imponerend boek van Jan Wong: Mijn lange Mars van Mao tot nu, Red China Blues (Het Spectrum, ¿ 42,50). Wong, ooit correspondente voor de Toronto Globe, is een Canadese van Chinese afkomst die op het hoogtepunt van de Culturele Revolutie als idealistisch maoïst naar China vertrok. In naam van de revolutie luisterde ze geen rock 'n roll meer, en sjouwde varkensmest. Ze was zo 'in Mao en zijn rode boekje' dat ze een medestudent verraadde die haar hulp had ingeroepen bij een voorgenomen vlucht naar de VS. Red China Blues is een prachtige beschrijving van haar afscheidvan de dwaalleer.

Het China dat Carolijn Visser in 1982 in Grijs China (Meulenhoff, ¿ 24,90) beschreef, leek een heel ander land dan groepstoeristen zagen. Die kwamen, doorideologische massage van Chinese gidsen, terug vol enthousiaste verhalen, terwijl Visser een land zag 'met vervallen steden vol saaie, betonnen gebouwen, een land waar troepen kinderen rondzwierven die door de hongersnood uit hun dorpen waren weggevlucht'.

Haar boek, zo schrijft Visser in 1991 in een epiloog bij Grijs China, riep felle reacties op. Toen ze een fotograaf tegen het lijf liep, spuwde die op de grond en noemde haar een tut.

Een vriendin van Visser kwam met Anja Meulenbelts Grote Voeten Kleine Voeten (1982) aanzetten: 'Als dit je niet op andere gedachten brengt. . .'.

In het boek verheerlijkt Meulenbelt het maoïstische en postmaoïstische China. Volgens een criticus scoorde het boek 'hoog op de lijst van hedendaagse Chinese Sprookjesliteratuur'. Meulenbelt vond China niet seksistisch. 'Ik word hier niet getaxeerd op mijn sexuele gebruikswaarde zoals dat in het westen gebeurt.' De houding ten opzichte van China, schrijft Visser, is sterk veranderd.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit een boek van Frénk van der Linden: Klappen met één hand, leven en lijden van jong China (Balans, ¿ 32,50). Het is een portret van de Tian'anmen-generatie, 'een journalistieke studie van oproer, repressie, economisch succes en angst voor de uiteindelijke ontploffing van de sociale tijdbom die China heet'. Een mooie, persoonlijke zoektocht de denkbeelde van de Chinese jeugd over politiek, seks, god en geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden