Interview

'Af en toe moet je iets doen wat niemand verwacht'

Een harde beat droppen of een baslijn erin knallen, daar draait hij allang zijn hand niet meer voor om. Liever richt hij zich nu op goeie liedjes, gezongen door vrienden als Antony of Miguel.

null Beeld Daniel Cohen
Beeld Daniel Cohen

Ross Birchard komt graag naar Amsterdam. Hij woonde hier zelfs een paar jaar. En dat heeft alles met de muziek te maken. 'Wat jullie aan hardcore hadden in de jaren negentig, gabba, daar smulde ik van. Als klein jongetje raakte ik in Glasgow al verslingerd aan jullie hardcore-trance.

'Toen ik later zelf als producer mijn eerste schreden zette, was de Amsterdamse muziekscene de eerste die leek te begrijpen wat ik wilde, toen ben ik hier maar naartoe gegaan.'

Dat was zo rond 2009, toen Birchard als Hudson Mohawke het album Butter opnam voor het toonaangevende Britse label Warp. Nu, 29 jaar oud, zit Birchard in een Amsterdams hotel niet ver van de buurt in oost waar hij destijds verbleef. Maar zijn status is allang niet meer die van beginnend danceproducer. Hudson Mohawke is sinds een paar jaar een Grote Naam in de popwereld, niet in de laatste plaats vanwege de samenwerking met hiphopsuperster Kanye West op diens album Yeezus (2013).

Hiphopvisionair

'Als je eenmaal met artiesten op de zogenoemde A-list hebt gewerkt, dan opent dat niet alleen deuren. Je wordt ook de hele dag plat gebeld door iedereen die iets van je wil. Ineens ben je een hiphopvisionair, maar dat is helemaal niet waar ik vandaan kom en nog minder waar ik naar toe wil. Hiphop was belangrijk voor me, maar altijd in combinatie met elektronische muziek, zeg maar dance.'

Is het daarom dat hij zo nadrukkelijk stelt dat zijn nieuwe plaat, Lantern, geen hiphopplaat is en dat er onder de gastvocalisten geen enkele hiphopnaam voorkomt?

Niet helemaal, zegt Birchard. De wil om iets anders te doen was er al langer. Hij heeft veel geleerd van zijn verblijf in de hogere hiphopkringen, maar de wens om een soort liedjesplaat te maken, was er al voordat Kanye hem vroeg.

Een uitnodiging die hij vooral te danken had, zo wil hij met een beetje tegenwerking nog wel over de samenwerking kwijt, aan de ep die Mohawke met de Canadese producer Lunice uitbracht onder de naam TNGHT.

Vier sterren voor Lantern

Op Lantern is een beheerste en zelfverzekerde Mohawke aan het werk, schrijft Robert van Gijssel in zijn cd-recensie.

Pioniers binnen de EDM

De muziek daarop was een instrumentale elektronische dancevariant van de in het zuiden van de VS gewortelde trap-muziek. Stuiterende hiphop, die Birchard deed denken aan de muziek waarmee hij opgroeide: breakbeat-techno en hardcore. 'Met Lunice wilde ik een soort ode maken. Meer als grap eigenlijk. Nummers die niet in ons eigen repertoire pasten en we dus maar als TNGHT hebben uitgebracht.'

Maar nummers van de ep als Higher Ground deden internationaal dansvloeren bijkans ontploffen. TNGHT sloeg onbedoeld de perfecte brug tussen hiphop, dubstep en dance. 'Voor we het wisten waren we pioniers binnen de EDM', verwijst Birchard naar de afkorting die Amerikanen toen aan elektronische dancemuziek gingen geven.

'Leuk eraan was wel dat veel Europese dance de basis voor EDM vormde. De muziek waar ik in Glasgow op mijn kamertje al eindeloos mee prutste, was met iemand als Skrillex nu ineens mainstream geworden in Amerika.'

Weinig uitdagend

Dat bleef ook bij hiphopster Kanye West niet onopgemerkt. 'Zijn album Yeezus betekende echt een enorm risico voor hem. Rappen over keiharde stuurse elektronica, dat was zijn publiek niet van hem gewend. Ik stond ook versteld.'

De bijdragen van Hudson Mohawke aan de plaat kregen internationaal veel lof; met een aantal rappers bracht Mohawke het eveneens sterke Chimes uit, maar dat was het dan ook. 'Ik vind het gewoon niet zo boeiend hoe de meesten in de hiphop te werk gaan. Een rapper vraagt om een beat, die de producer op bestelling naar hem mailt. Van een echte samenwerking is vaak geen sprake. Dat is me te weinig uitdagend.'

En dan mocht, zegt Birchard geamuseerd, de hele popwereld ervan uitgaan dat de nieuwe Hudson Mohawke een hiphopplaat zou worden, hij had met Lantern toch echt andere plannen.

'Er is nog zoveel meer muziek dan dance en rap. Ken je dat liedje Hope There's Someone van Antony & The Johnsons? Man, toen ik dat een keer hoorde tijdens een afterparty om zeven uur in de ochtend, sprongen de tranen me in de ogen. Het is al jaren geleden, maar de wens om bijvoorbeeld rond die breekbare stem een liedje te bouwen, die was er meteen.'

Hudson Mohawke. Beeld .
Hudson Mohawke.Beeld .

Echt iets nieuws

Birchard wist dat hij het zou kunnen, maar ook dat hij er nog niet aan toe was. 'Ik zat nog te veel vast aan instrumentale dansmuziek. Al vanaf mijn tiende besteedde ik al mijn vrije tijd aan zelf muziek maken met computers en draaitafels. In Glasgow vormde zich een kleine scene van jongens zoals ik, die harde elektronica lardeerden met hiphopbeats. Daar kwam echt iets nieuws uit.'

Mohawke wist de interesse van het in vooruitstrevende elektronica gespecialiseerde Warp-label te trekken en bracht in 2009 het album Butter uit. Een compromisloze plaat vol hard schurende elektronica en ontregelende beats, gruizige soundscapes en robuuste melodieën. Het album paste goed in de Warp-catalogus tussen door Birchard bewonderde platen van Aphex Twin en Boards of Canada.

Butter leverde Birchard veel uitnodigingen op om op te treden, wat hem er langzaam toe bracht meer dansgerichte muziek te brengen. 'Butter is niet echt voor de dansvloer bedoeld, maar na diverse optredens in zaaltjes met stoeltjes kwam ik erachter dat mijn publiek graag danst, en daar ben ik steeds meer rekening mee gaan houden. Geen probleem, want dansen doe ik zelf ook graag.'

Compositie-element

Mohawke bouwde zijn sets steeds meer op als een dance-dj, draaiend van climax naar climax. Maar toch: 'Het is niet helemaal mijn ding, dat dj'en. Ik treed graag op tijdens dance-festivals en ik zie graag hoe het publiek zich verliest in de muziek. Maar uiteindelijk is het toch een trucje. Op het juiste moment een baslijn erin knallen of een beat droppen. Veel moeilijker is het een goed liedje te componeren.'

En dat compositie-element was precies wat Birchard op de nieuwe Hudson Mohawke wilde laten prevaleren. 'Beats produceren kon ik inmiddels, nu werd het tijd om me in het componeren van echte songs te bekwamen. Een goede clubtrack gaat op z'n best een paar jaar mee. Ik wilde een heel album maken met naast instrumentale muziek ook een paar melodisch sterke songs. Van die songs die geen twee maar wel tien jaar mee gaan. Die wens was er al heel lang, maar nu moest het maar eens gebeuren.'

Inmiddels woonachtig in Londen trok Birchard zich maandenlang terug in zijn studio, waar hij zijn gastvocalisten uitnodigde. Niet alleen om een van te voren bedacht nummertje in te zingen. Nee, Antony en r&b-ster Miguel, om de twee beroemdste gasten te noemen, werden geacht ook mee te denken over hun bijdragen.

'Prachtige man, die Antony. Hij kende mijn werk niet alleen, hij gaf me ook nog tips van onbekende New Yorkse producers die met hetzelfde bezig waren als ik. Het was eigenlijk meteen duidelijk dat we meer samen zouden moeten doen, dus nu werk ik aan een plaat van hem. Best spannend.'

Een basis van vriendschap was er al langer met Miguel. 'Ook zo iemand wiens stem me nooit verveelt. Ik leerde hem kennen via MySpace, lang voordat hij doorbrak. We hebben al lang contact, maar het was toch wel een momentje dat hij ineens in mijn Londense studio stond en zijn stem de hele ruimte vulde.'

Direct effect

Deepspace, het nummer dat uit de samenwerking met Miguel voortkwam, is een hoogtepunt op het zorgvuldig opgebouwde Lantern. Een album dat, zo weet de maker ook, geen gemakkelijke luisterkost is. Er mag gedanst worden, wat ook kan op een nummer als Scud Books, maar liever heeft de maker dat de luisteraar thuis met de koptelefoon alle nuances tot zich neemt.

'Veel muziek is uit op direct effect. Als je er niet op kunt dansen, of op kunt meeklappen tijdens festivals, is het waardeloos. Dat is me te gemakkelijk, daarom klinkt veel pop, r&b en techno zo eenvormig. Iedereen kijkt naar elkaar en komt met hetzelfde. Dat wilde ik even doorbreken. Wat ik van Kanye geleerd heb, is dat je af en toe iets moet doen wat niemand van je verwacht. Een killer-danstune maken kan altijd nog.'

Hudson Mohawke: Lantern. Warp/V2.
Hudson Mohawke op Lowlands: vrijdag 21u India.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden