Aemilia Bassano: outsider, Dark Lady - en Shakespeares hulpje?

En opnieuw is de vraag: schreef Shakespeare al zijn stukken zelf?

Schilderij van Nicholas Hilliard (ca. 1590).

Zijn enkele stukken van William Shakespeare geschreven door een Venetiaanse dichteres van joods-Marokkaanse komaf?

Met een toneelstuk over deze vraag opent de nieuwe directrice van The Globe, het Shakespeare-theater in Londen, komend voorjaar haar ambtstermijn. Michelle Terry wil de opmerkelijke theorie onder de aandacht brengen dat Aemilia Bassano de beroemdste toneelschrijver aller tijden een handje heeft geholpen.

Bassano was al eens ontmaskerd als the Dark Lady, de knappe dame over wie Shakespeare erotisch getinte sonnetten heeft geschreven.

De vraag of Shakespeare al zijn stukken zelf heeft geschreven, speelt al sinds de dood van The Bard, vier eeuwen geleden. Er bestaat zelfs een speciale Shakespearean Authorship Trust, die deze kwestie bestudeert. Veelgenoemde kandidaten zijn Francis Bacon, Edward de Vere, Walter Raleigh en zelfs Shakespeares rivaal Christopher Marlowe.

Bassano is een outsider. Haar naam werd tien jaar geleden voor het eerst in verband gebracht met Shakespeares stukken in een toespraak van de Amerikaanse toneelmaker John Hudson bij het Smithsonian Institute.

Bewijsmateriaal? Elementen uit haar gedicht Salve Deus Rex Judaeorum komen ook voor in The tempest en A midsummer night's dream. Bovendien dragen de stervende zwanen uit zijn stukken haar namen.

Door haar verhouding met de edelman Henry Carey, de neef van koningin Elizabeth I, wiens maîtresse ze vanaf haar dertiende was, had ze veel kennis over militaire zaken, de hofintriges, handel en juridische zaken. Bassano, die haar naam zou veranderen in Emilia Lanier, was de eerste vrouw die oorspronkelijke poëzie publiceerde. Ze stierf arm.

Volgens The Globe-directrice Michelle Terry zit er genoeg stof in voor een toneelstuk, ook al verwerpen Bardofielen de 'Bassano-theorie'. De 38-jarige actrice neemt het roer over van Emma Rice, die naar de smaak van haar bazen te veel experimenteerde. Zo gebruikte ze kunstlicht en geluidsversterkers, wat tegen de Globe-traditie ingaat. Bovenmatige interesse in Shakespeares stukken had Rice evenmin, een handicap in deze functie. Ze luisterde liever naar The Archers dan dat ze Shakespeares taal analyseerde. Terry daarentegen is dol op Shakespeares stukken - of wie ze ook moge hebben geschreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden