Drama

Adoration

Ongeloofwaardig experiment

Jan Pieter Ekker

Langzaam beweegt de camera langs een grasveld, langs bomen en huizen. Op de geluidsband klinkt zwaarmoedige cellomuziek. Een jongen zit in het gras op zijn laptop te werken. In het volgende shot staat dezelfde jongen, maar dan wat jaren jonger, bewonderend te kijken naar een vrouw die prachtig viool speelt op een steiger, middenin de prachtige natuur. Een oudemannenstem haalt herinneringen op in voice-over.

In het volgende shot blijkt de oude man op zijn ziekbed te liggen, met een viool op schoot, en wordt hij met een mobiele telefoon gefilmd door dezelfde jongen als in het openingsbeeld in het grasveld zat. Naast het bed staat een foto van een vrouw, ook met een viool. ‘Ik bedacht me hoe gelukkig je moet zijn met een moeder als haar’, vervolgt de opa, terwijl hij een knikje met zijn hoofd naar de foto maakt. ‘En hoe gelukkig zij moet zijn geweest met een zoon als jij. Dat is wat hij je heeft afgenomen, Simon. Dat kan ik hem nooit vergeven.’

De complexe, cerebrale openingssequentie is met afstand het best geslaagde deel van Atom Egoyans Adoration. De Canadees-Armeense regisseur maakte eind jaren tachtig furore met baanbrekende films als Family Viewing, Speaking Parts en The Adjuster, waarin hij focust op de problemen van communicatie en nieuwe technologieën die de wereld kleiner maar complexer maken. Hoewel er aan de thematiek weinig is veranderd, kunnen zijn films de laatste jaren op veel minder bijval rekenen.

Met Adoration zal het tij niet keren.

Na het prikkelende begin, blijft Egoyan verhaal- en tijdlijnen over elkaar schuiven. Simon vertelt zijn klas over zijn moeder – het verhaal dat zijn opa hem heeft verteld, denkt de kijker. Het verhaal wordt doorsneden met beelden die Simons verhaal illustreren: zijn hoogzwangere moeder wordt op het vliegveld gearresteerd. Ze had een bom in haar handbagage, erin gestopt door haar man. Als de bom was afgegaan, was Simon er niet geweest.

Dat verhaal – losjes gebaseerd op een nieuwsbericht over een Jordaanse man die zijn zwangere vrouw met een bom in een El Al-toestel liet stappen – is Simon korte tijd eerder ter ore gekomen in de Franse les. De getroebleerde tiener, die door zijn oom wordt opgevoed nadat zijn ouders zijn omgekomen bij een verkeersongeluk, besluit het vervolgens om te buigen tot zijn eigen geschiedenis. De Franse juf die tevens drama doceert is onder de indruk en wil Simons versie opvoeren op een theaterfestival. Om het zo geloofwaardig mogelijk te brengen, moet hij niemand vertellen dat het fictie is.

Natuurlijk loopt het experiment uit de hand, in een gekunstelde, allengs ongeloofwaardiger film uit duizend stukjes, waarin Egoyan geen enkel heikel onderwerp onbesproken lijkt te willen laten – van vreemdelingenhaat en het wezen van identiteit tot terrorisme, de rol van de media en het waarheidsgehalte van de informatie op het internet.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden